Ulpian Domicjusz
Gnaeus Domitius Annius Ulpianus (ur. II wiek n.e. w okolicach Tyru, zm. 223 n.e.) – rzymski jurysta i pisarz epoki cesarstwa. Fragmenty oraz wyciągi jego pism stanowią znaczną część kodyfikacji prawa rzymskiego podjętej przez cesarza Justyniana I Wielkiego w VI wieku naszej ery, znanej pod nazwą justyniańskich Digestów[1].
Był jednym z pięciu wielkich rzymskich autorytetów prawniczych, których pisma zostały zrównane z ustawami na mocy konstytucji raweńskej. Został jednym z głównych doradców młodego cesarza Aleksandra Sewera. Mianowany w 222 r. n.e. na urząd prefekta pretorianów próbował ograniczyć rolę wojskowych w państwie. Rok po objęciu urzędu został zamordowany przez pretorianów, którzy brutalnie sprzeciwili się próbom ograniczenia ich przywilejów[2].
Kodeks Liebera w art. 42 przytacza myśl Ulpiana: so far as the law of nature is concerned, all men are equal (ang. jeśli chodzi o prawo natury, wszyscy ludzie są równi)[3].
Ulpian występuje jako uosobienie starorzymskiej cnoty i surowości obyczajów, przeciwstawne rozwiązłości cesarza Heliogabala, w dramacie Zygmunta Krasińskiego Irydion.
Przypisy
edytuj- ↑ około 1/3 całości tego dzieła składa się z wyjątków z pism Ulpiana (Kazimierz Kolańczyk, Prawo rzymskie § 20,5).
- ↑ Kasjusz Dion, Historia rzymska 80,1,1 - 2,4, gr., ang.
- ↑ Zdanie to, zawarte w Digestach 50, 17, 32, brzmi: Quod attinet ad ius civile, servi pro nullis habentur: non tamen et iure naturali, quia, quod ad ius naturale attinet, omnes homines aequales sunt (łac. Zgodnie z prawem cywilnym niewolnicy są nie uważani za osoby; jednak zgodnie z prawem natury wszyscy ludzie są równi).
Bibliografia
edytuj- Władysław Bojarski, Wojciech Dajczak, Andrzej Sokala: Verba Iuris, reguły i kazusy prawa rzymskiego, Toruń 1995.
- ISNI: 0000000079801978
- VIAF: 100210035, 5860158792820839040000, 2169151965448000470005, 1117147270451135700000, 120701489
- LCCN: n81125955
- GND: 118803123
- NDL: 00478365
- BnF: 14639343n
- SUDOC: 067309569
- SBN: TO0V050146
- NLA: 35740908
- NKC: xx0142444
- BNE: XX1463652
- NTA: 068638884
- BIBSYS: 95005152
- CiNii: DA01210370
- Open Library: OL2314106A
- PLWABN: 9810653416705606
- NUKAT: n2002068385
- J9U: 987007522759405171
- PTBNP: 103036
- CANTIC: a10166646
- LNB: 000130200
- NSK: 000118406
- ΕΒΕ: 222975