Werner Egk
Werner Egk[a], właśc. Werner Joseph Mayer (ur. 17 maja 1901 w Auchsesheim, zm. 10 lipca 1983 w Inning am Ammersee)[1] – niemiecki kompozytor i dyrygent.
Imię i nazwisko |
Werner Joseph Mayer |
---|---|
Data i miejsce urodzenia |
17 maja 1901 |
Pochodzenie | |
Data i miejsce śmierci |
10 lipca 1983 |
Instrumenty | |
Gatunki | |
Zawód | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() |
Życiorys
edytujW 1921 studiował grę fortepianową u Anny Hirzel-Langenhan oraz teorię, kompozycję i dyrygenturę u Carla Orffa w Monachium[1][2]. Równocześnie pracował w teatrze Schwabing jako kierownik sceny[3]. W 1922 rozpoczął studia filozoficzne i muzykologiczne u Adolfa Sandbergera na Uniwersytecie Monachijskim[1].
Po rocznym pobycie we Włoszech (1926–1927) objął stanowisko lidera zespołu orkiestry kinowej w Monachium. Rok później przeniósł się do Berlina, gdzie nawiązał kontakty m.in. z Arnoldem Schönbergiem, Hannsem Eislerem, Kurtem Weillem, Erichem Mühsamem, Bertoltem Brechtem i Erwinem Piscatorem; w tym samym roku wrócił do Monachium[1][4]. W latach 1930–1933 współpracował z radiem bawarskim (Bayerischer Rundfunk)[2][5]. W latach 1936–1940 był dyrygentem berlińskiej Staatsoper[6], w latach 1950–1953 profesorem kompozycji i dyrektorem Musikhochschule w Berlinie Zachodnim[1][2], a później dyrektorem Bayerischen Staatsoper[4].
W latach 1941–1945 był szefem Rady Kompozytorów (Fachschaft Komponisten) w Reichsmusikkammer[7], od 1950 przewodniczącym rady doradczej Stowarzyszenia GEMA , od 1954 prezesem Deutschen Komponistenverbandes, a od 1968 przewodniczącym Deutscher Musikrates[1].
Nazwisko Egka figurowało na Gottbegnadeten-Liste (Lista obdarzonych łaską Bożą) w III Rzeszy) wśród Niezastąpionych[8].
Odznaczenia i nagrody
edytuj(na podstawie materiałów źródłowych[3])
- 1981 – Order Maksymiliana za Naukę i Sztukę[9]
- 1972 – nagroda honorowa miasta Monachium
- 1970 – Krzyż Wielki Orderu Zasługi RFN
- 1966 – złoty medal miasta Monachium za Sztukę i Naukę (Medaille für Kunst und Wissenschaft der Stadt München)
- 1962 – Order Bawarski Zasługi
- 1950 – Berliner Kunstpreis
- 1936 – złoty medal Olimpijskiego Konkursu Sztuki i Literatury za Olympische Festmusik
Twórczość
edytujEgk komponował w stylu zbliżonym do neoklasycyzmu paryskiego. Stosował prostą fakturę, z przewagą homofonii, a jego instrumentacja nie wychodziła poza straussowskie konwencje. Jego język muzyczny był odległy od silnych trendów w niemieckiem muzyce lat 30. (dodekafonia i polifonizmu Hindemitha). W utworach scenicznych wprowadzał włoską śpiewność i francuską lekkość; widoczne są też wpływy Strawinskiego w zakresie metrorytmiki[5][10]. Sam pisał libretta do swoich oper i baletów wykorzystując popularne wątki i legendy[10].
Komponował opery i balety, utwory orkiestrowe, kameralne i wokalne[5][10].
Wybrane kompozycje
edytuj(na podstawie materiałów źródłowych[1][5][10])
Opery
edytuj- Columbus, opera radiowa(1935)
- Die Zaubergeige wg Pocciego (1935)
- Peer Gynt wg Ibsena (1938)
- Cirke, wg Calderona (1945), przerobiona na semibuffa 17 Tage und 4 Minuten (1966)
- Irische Legende, wg Yeatsa (1955)
- Der Revisor wg Gogola (1957)
Balety
edytuj- Joan von Zarissa (1940)
- Abraxas (1948)
- Ein Sommertag (1950)
- Französische Suite nach Rameau (1952)
- Die chinesische Nachtigall (1953)
- Casanova in London (1969)
Utwory orkiestrowe
edytuj- Olympische Festmusik (1936)
- Orchester-Sonate (1947/48)
- Französische Suite wg Rameau (1949; przerobiona na balet 1952)
- Allegria (1952)
- Variationen über ein karibisches Thema (1959)
- 2. Orchestersonate (1969)
- Spiegelzeit (1979)
- Musik für eine verschollene Romanze. Overture (1980)
- Der Revisor. Concert suite for trumpet and string orchestra (1981)
oraz liczne utwory kameralne, wokalne, pieśni.
Uwagi
edytuj- ↑ Pseudonim „Egk” ponoć powstał z inicjałów imienia i rodowego nazwiska jego żony – „Elisabeth, geborene Karl” („Elisabeth z domu Karl”)[4]. Kompozytor używał go od ślubu w 1923[3]. W 1937 pseudonim stał się jego oficjalnym nazwiskiem[potrzebny przypis]. Według innej opinii pseudonim ma być akronimem słów „Ein Grosser Komponist” („wielki kompozytor”) lub „Ein großer Künstler“ („wielki artysta”)[potrzebny przypis].
Przypisy
edytuj- ↑ a b c d e f g Andrew D. McCredie: Egk [Mayer, Werner (Joseph)]. [w:] Oxford Music Online. Grove Music Online [on-line]. 2001-01-20. [dostęp 2020-01-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-01-30)]. via Oxford University Press. (ang.).
- ↑ a b c Stawowy 1987 ↓, s. 6.
- ↑ a b c Werner Egk. [w:] Schott [on-line]. [dostęp 2020-01-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-01-30)]. (ang. • niem. • fr.).
- ↑ a b c Werner Egk. [w:] Music and the Holocaust [on-line]. [dostęp 2020-01-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-02-02)]. (ang. • hiszp. • ros.).
- ↑ a b c d Chodkowski 1995 ↓, s. 222.
- ↑ Kater 2000 ↓, s. 8.
- ↑ Kater 2000 ↓, s. 13.
- ↑ Kater 2000 ↓, s. 26.
- ↑ „Zeitschrift für Bayerische Landesgeschichte”. Band 47 (Heft 1), s. 398, 1984. München.
- ↑ a b c d Stawowy 1987 ↓, s. 7.
Bibliografia
edytuj- Ludomira Stawowy: Egk Werner. W: Encyklopedia muzyczna PWM. Elżbieta Dziębowska (red.). Wyd. I. T. 3: EFG część biograficzna. Kraków: PWM, 1987, s. 6-7. ISBN 83-224-0344-5. (pol.).
- Encyklopedia muzyki. Andrzej Chodkowski (red.). Warszawa: PWN, 1995, s. 222. ISBN 83-01-11390-1. (pol.).
- Werner Egk. The Enigmatic Opportunist. W: Michael H. Kater: Composers of the Nazi Era: Eight Portraits. New York: Oxford University Press, 2000, s. 3-30. ISBN 0-19-515286-7. (ang.).
Linki zewnętrzne
edytuj- Werner Egk w bazie AllMusic (ang.)
- Dyskografia Wernera Egka w bazie MusicBrainz (ang.)
- Werner Egk w bazie Discogs.com (ang.)
- Werner Egk w bazie IMDb (ang.)
- ISNI: 0000000084103736, 0000000368521147, 0000000368521155
- VIAF: 113068585
- LCCN: n79068680
- GND: 118529129
- LIBRIS: rp35640904r2l9h
- BnF: 13926735k
- SUDOC: 080007031
- NLA: 35677157
- NKC: ola2002146843
- BNE: XX1557862
- NTA: 074593358
- BIBSYS: 2062478
- CiNii: DA07283548
- Open Library: OL1734177A
- PLWABN: 9810636918505606
- NUKAT: n97072611
- J9U: 987007594879605171
- CANTIC: a11384670
- LNB: 000098639
- CONOR: 274398563
- LIH: LNB:Thc;=Bv
- RISM: people/41008660