Zygmunt Batowski
Zygmunt Batowski (ur. 27 lipca 1876 we Lwowie[1], zm. 1 września 1944 w Warszawie) – polski historyk sztuki, muzeolog.
![]() Zygmunt Batowski | |
Państwo działania | |
---|---|
Data i miejsce urodzenia |
27 lipca 1876 |
Data i miejsce śmierci |
1 września 1944 |
profesor zwyczajny | |
Alma Mater | |
Doktorat |
1900 |
Profesura |
1919 |
Polska Akademia Umiejętności | |
Status |
członek korespondent |
Odznaczenia | |
![]() |
![](http://178.128.105.246/host-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e3/Natalia_Batowska_-_gr%C3%B3b.jpg/220px-Natalia_Batowska_-_gr%C3%B3b.jpg)
Życiorys
edytujBył synem Wojciecha Kaczora, chłopa, uczestnika powstania styczniowego i Antoniny Batowskiej, pochodzącej z rodziny ziemiańskiej. Uczęszczał do gimnazjum we Lwowie[1], następnie studiował historię sztuki i historię literatury polskiej na Uniwersytecie Lwowskim. W 1900 obronił doktorat na Uniwersytecie Lwowskim[2] pod kierunkiem Jana Antoniewicza-Bołoza (na podstawie pracy O obrazie Matki Boskiej Domagaliczowskiej w wielkim ołtarzu katedry lwowskiej, malowanym przez Józefa Wolfowicza). W latach 1897–1917 pracował w bibliotece uniwersyteckiej, był również bibliotekarzem w Fundacji hrabiego Baworowskiego we Lwowie[2]. W 1917 przeniósł się do Warszawy i podjął pracę na Uniwersytecie Warszawskim[2].
Na UW kierował początkowo Zbiorem Odlewów Gipsowych (1917–1919). W 1919 został profesorem nadzwyczajnym[2], p.o. dyrektora Biblioteki Uniwersyteckiej (do 1929)[2][3] kierownikiem Zbiorów Grafiki Stanisława Augusta i kierownikiem Katedry Historii Sztuki. Od 1934 był profesorem zwyczajnym. Prowadził wykłady z historii sztuki XVI-XIX wieku na uniwersytecie, a w Muzeum Narodowym (wchodził w skład jego Rady) ćwiczenia z inwentaryzacji i opisu obiektów muzealnych.
W latach 1919–1920 pełnił funkcję przewodniczącego Związku Bibliotekarzy Polskich, a 1920–1923 prezesa Polskiego Związku Historyków Sztuki (jednocześnie był przewodniczącym oddziału warszawskiego związku). W 1922 został członkiem rzeczywistym Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, w 1929 członkiem zwyczajnym tego Towarzystwa, a w 1935 członkiem korespondentem PAU. Był członkiem zarządu Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, sekretarzem Wydziału II TNW, członkiem Komisji Historii Sztuki PAU. 3 maja 1928 został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski[4][5][6].
Jego zainteresowania naukowe obejmowały historię sztuki barokowej i klasycystycznej, kulturę artystyczną Polski XVII-XIX wieku, sztukę sakralną oraz muzeologię. Badał m.in. twórczość Rembrandta i Norblina, gromadził materiały o historii i architekturze pałaców warszawskich, inwentaryzował dzieła sztuki kościołów jezuitów i pijarów w Warszawie, a także zbiory Biblioteki Fundacji hrabiego Baworowskiego we Lwowie i Muzeum Książąt Czartoryskich w Gołuchowie. Prowadził katalogowanie zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie (m.in. zbiory miniatur portretowych); pracę kontynuował także podczas okupacji hitlerowskiej (do 1943). W 1917 zorganizował na UW Seminarium Historii Sztuki; wśród jego uczniów był m.in. Stanisław Lorentz.
Materiały archiwalne Zygmunta Batowskiego znajdują się w PAN Archiwum w Warszawie pod sygnaturą III-2[7].
Zginął zamordowany przez hitlerowców pod murem Ogrodu Saskiego w Warszawie w 1944 roku. Na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 107-2-13) znajduje się jego grób symboliczny, w którym spoczywa jego żona Natalia z rodziną[8].
Publikacje (wybór)
edytujBył autorem wielu prac naukowych, część z nich ukazała się pośmiertnie. Opracował kilkadziesiąt artykułów biograficznych poświęconych artystom działającym w Polsce do Thieme-Becker Allgemeines Lexikon der bildenden Künstler (1928–1939); współpracował także z Polskim Słownikiem Biograficznym. Niektóre prace:
- Z korespondencji Norblina (1910)
- Norblin (1911)[2]
- Ważniejsze potrzeby historii sztuki w Polsce (1918)
- Śladem szwedzkich badaczy sztuki. Nowe przyczynki dla nauki polskiej (1922)
- Owidiusz w „Szkole Rycerskiej” (1923)
- Marcin Kober, malarz śląski XVI wieku (1927)
- Zbiór graficzny w Uniwersytecie Warszawskim (1928)[2]
- Abraham van Westerwelt, malarz holenderski i jego prace w Polsce (1932)[2]
- Przyczynek do dziejów rzeźby w Polsce XVIII wieku (1933)
- Wizerunki Kopernika (1933)[2]
- Dzieje budowy zamku w Niepołomicach za panowania Zygmunta Augusta (1935)
- Rembrandtowskie otoczenie i Polacy (1936)
- Malarki Stanisława Augusta (1951)
- Marcelo Bacciarelli (1952)
- Portret Stanisława Augusta „Z klepsydrą” (1952)
Przypisy
edytuj- ↑ a b Stanisław Łoza (red.), Czy wiesz kto to jest?, Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe : na zam. Zrzeszenia Księgarstwa, 1983, s. 29 .
- ↑ a b c d e f g h i Stanisław Łoza (red.), Czy wiesz kto to jest?, Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe : na zam. Zrzeszenia Księgarstwa, 1983, s. 30 .
- ↑ Jolanta Talbierska , Zbigniew Olczak (red.), Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie 1817-2017. Miscellanea (PDF), WUW, 2017, DOI: 10.31338/uw.9788323531760 [dostęp 2023-05-18] (pol.).
- ↑ M.P. z 1928 r. nr 111, poz. 175 „za zasługi około organizacji i wzbogacenia zbiorów Bibljoteki Uniwersyteckiej w Warszawie”.
- ↑ Odznaczenia orderem Polonia Restituta. „Kurier Warszawski”. Nr 134, s. 16, 15 maja 1928.
- ↑ Kronika. Odznaczenia. „Gazeta Lwowska”, s. 3, Nr 238 z 16 października 1928.
- ↑ Spis inwentarzy, Polska Akademia Nauk Archiwum w Warszawie, [dostęp 2023-12-06].
- ↑ Cmentarz Stare Powązki: FRANCISZEK KODYM, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2022-05-26] .
Bibliografia
edytuj- Biogramy uczonych polskich, Część I: Nauki społeczne, zeszyt 1: A-J, Wrocław 1983.
Linki zewnętrzne
edytuj- Publikacje Zygmunta Batowskiego w bibliotece Polona.