kartuizer
- kar·tui·zer
- [1] van middeleeuws Latijn cartusianus, afgeleid van Cartusius als vertaling van Frans Chartreuse als plaatsaanduiding voor het in 1084 door Sint-Bruno
gestichte eerste klooster in het onherbergzame Massif de la Chartreuse
, in de betekenis van ‘monnik van de orde van Sint-Bruno’ aangetroffen vanaf 1552 [1] [2] [3]
- [2] genoemd naar de gelijknamige kloosterorde, maar de precieze reden is onzeker; in de betekenis van ‘kattensoort’ aangetroffen vanaf 1761 [3] [2]
- [4] (verkorting) van kartuizer anjer of kartuizerbloem, zo genoemd omdat deze plant vroeger door de kartuizer monniken werd gekweekt om er zeep en reumamedicijn van te maken
enkelvoud | meervoud | |
---|---|---|
naamwoord | kartuizer | kartuizers |
verkleinwoord | - | - |
de kartuizer m
- (religie) kloosterling van de strenge contemplatieve orde van Sint-Bruno
- ras van mollige huiskatten met een kortharige, blauwgrijze vacht, felle, oranjegele ogen en een vrij grote ronde kop met kleine oren
Kartuizers zijn goede muizenvangers en prettige gezelschapsdieren.- ▸ Snel wijdde hij enkele rituele lofzangen aan haar, passend bij de karakteristieke gratie en deugden van een kat van het ras der kartuizers, klein en volmaakt. “Mijn beertje met dikke wangetjes... Fijn-fijn-fijn poesje... Mijn blauw duifje... Parelkleurig duiveltje.”[6]
- (paardrijden) ras van dressuurpaarden uit Andalusië
- (plantkunde) korte benaming voor Dianthus carthusianorum
-
1. Portret van een kartuizer uit 1446.
-
2. Deze kartuizer is een mannetje.
-
3. Twee spelende kartuizers.
-
4. Een bloeiende kartuizer.
- [2] chartreux
- [3] cartujano
- [4] kartuizer anjer, kartuizeranjelier, kartuizerbloem
- [2] huiskat
- [1] mannelijke vorm van kartuizerin
- [2] kattenrassen:
- kartuizeranjelier
- kartuizerbloem
- kartuizerklooster
- kartuizermonnik
- kartuizernon
- kartuizerorde
- kartuizerpoeder
1. kloosterling van de strenge contemplatieve orde van Sint-Bruno van Keulen
stellend | |
---|---|
onverbogen | kartuizer |
verbogen |
kartuizer [7]
- van de kartuizers
- ▸ Hij treedt uit wanhoop of berekening in een kartuizer klooster in.[8]
- Het woord kartuizer staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
- In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "kartuizer" herkend door:
44 % | van de Nederlanders; |
67 % | van de Vlamingen.[9] |
- Zie Wikipedia voor meer informatie.
- ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
- ↑ 2,0 2,1 kartuizer op website: Etymologiebank.nl
- ↑ 3,0 3,1 "kartuizer" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
- ↑
Weblink bron
Herman Amelink“De stilte is gebleven” (27 mei 2009) op nrc.nl - ↑
Weblink bron
Bas Blokker“Drie uur kun je je monnik voelen” (13 september 2006) op nrc.nl - ↑
Weblink bron
Helga Ruebsamen“Het bleekgroen van de Chartreuse” (16 december 1994) op nrc.nl - ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
- ↑
Weblink bron
Niels Posthumus“Frits van Oostrom wint Libris Geschiedenis Prijs” (28 oktober 2018) op nrc.nl - ↑
Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be
Categorieën:
- Woorden in het Nederlands
- Woorden in het Nederlands van lengte 9
- Woorden in het Nederlands met audioweergave
- Woorden met 3 lettergrepen in het Nederlands
- Woorden in het Nederlands met IPA-weergave
- Verkorting in het Nederlands
- Zelfstandig naamwoord in het Nederlands
- Religie in het Nederlands
- Paardrijden in het Nederlands
- Plantkunde in het Nederlands
- Bijvoeglijk naamwoord in het Nederlands
- Woordenlijst Nederlandse Taal
- Prevalentie Nederland 44 %
- Prevalentie Vlaanderen 67 %