Diktatoro
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f0/Benito_Mussolini_and_Adolf_Hitler.jpg/200px-Benito_Mussolini_and_Adolf_Hitler.jpg)
Diktatoro estas estro de diktatoreca reĝimo. Plej ofte la diktatoro regas en sistemo de unika partio.[1][2]
La vorto "diktatoro" (el la latina: dictator, "diktanta, parolanta", t.e. "diktanto de la leĝoj") komence signifis politikan postenon en la antikva Romo.[3] En kriza stato la konsulo kaj la senato nomis diktatoron, kiu regis senrestrikte la ŝtaton kaj la armeon. Ĉiuj ceteraj magistratoj restis submetitaj al li, escepte de la etnotribunusoj. Lia estreco estis limigita por ses monatoj.
Diktaturoj kiel tiu de ekzemple la germana naziismo ('Mein Kampf') foje estas bazitaj sur teorioj kiuj estas dise de la realeco[4].
Konataj romiaj diktatoroj estis Cincinnatus, Fabio Maksimo, Sulla kaj Gaius Julius Caesar—ĉi tiu iniciatis, ke oni nomu lin "Diktatoro dumviva" (latine: Dictator perpetuus).
Gravaj diktatoroj
[redakti | redakti fonton]En Afriko
[redakti | redakti fonton]- Isaias Afewerki (1993-aktuale)
- Teodoro Obiang Nguema Mbasogo (1979-aktuale)
- (1983-1999): Muhammadu Buhari; Ibrahim Babangida; Sani Abacha
- Yoweri Museveni (1986-aktuale)
- Robert Mugabe (1987-2017)
En Ameriko
[redakti | redakti fonton]- Augusto Pinochet (1973-1990)
- Alfredo Stroessner (1954-1989)
- François Duvalier (1957-1971)
En Azio
[redakti | redakti fonton]- Mao Zedong (1949-1976)
- Hideki Tojo (1941-1944)
- Ferdinand Marcos (1965-1986)
- Ruhollah Ĥomejni (1979-1989)
En Eŭropo
[redakti | redakti fonton]- Napoléon Bonaparte (1799-1814; 1815)
- Adolf Hitler (1933-1945)
- Francisco Franco (1936-1975)
- Benito Mussolini (1922-1943)
- Josif Stalin (1924-1953)
- Vladimir Lenin (1917-1924)
Notoj
[redakti | redakti fonton]- ↑ Papaioannou, Kostadis; vanZanden, Jan Luiten (2015). "The Dictator Effect: How long years in office affect economic development". Journal of Institutional Economics. 11 (1): 111–139. doi:10.1017/S1744137414000356.
- ↑ Olson, Mancur (1993). "Dictatorship, Democracy, and Development". American Political Science Review. 87 (3).
- ↑ "dictator – Definition from the Merriam-Webster Online Dictionary". Merriam-Webster. Arkivita el la originalo la 16an de majo 2008. Alirita la 22an de septembro 2020.
- ↑ (fr) Boris Cyrulnik, La force de penser par soi-même (La povo pensi per si mem), YouTube-filmeto, la 28-an de novembro 2022