kanî
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3c/1rightarrow.png/15px-1rightarrow.png)
Bilêvkirin
biguhêreNavdêr
biguhêreZayenda mê ya binavkirî | ||
---|---|---|
Rewş | Yekjimar | Pirjimar |
Navkî | kanî | kanî |
Îzafe | kaniya | kaniyên |
Çemandî | kaniyê | kaniyan |
Nîşandera çemandî | wê kaniyê | wan kaniyan |
Bangkirin | kaniyê | kaniyino |
Zayenda mê ya nebinavkirî | ||
Rewş | Yekjimar | Pirjimar |
Navkî | kaniyek | kaniyin |
Îzafe | kaniyeke | kaniyine |
Çemandî | kaniyekê | kaniyinan |
kanî mê, k-ya nerm
- kuna av tê re ji bin axê dizê anku derdikeve
- Rûvî da rê, çû ser kaniyê, got:
- Kaniyê, kaniyê ma tu xêra xwe nikarî avê bidî min. — (Ji çîrroka gelêrî Rûviyê dûvqut) - قمقام و یم بحرن صمصام حسام شیره
صحرا فلات و سبسب فیفاء و بدو دشتن
ینبوع و عین کهنی جب و قلیب بیره — (Ehmedê Xanî, Nûbihara Biçûkan, 1683)
- Qemqam û yem-i beḥr in; ṣemṣam ḥusam şêr e
Ṣeḥra felat û sebseb feyfaʾ û bedw-i deşt in
Yenbûʿ û ʿeyn kehnî; cubb û qelîb-i bîr e
- Rûvî da rê, çû ser kaniyê, got:
- cihê ku tiştek pirr lê heye yan lê peyda dibe
- kaniya helbest û stranan
Bi alfabeyên din
biguhêreHerwiha
biguhêreEtîmolojî
biguhêre- proto-îranî: *xa- ("kanî, bîr")
- avestayî: xān ("kanî, bîr")
- partî: x'nyg ("kanî")
- pehlewî: x'nyg ("kanî")
- sogdî: x'xn ("kanî")
- farisî: xānī ("kanî") … alfabeya arî
- kurdî: kehnî > kanî ("kanî")
- soranî: kanî ("kanî")
- hewramî: hane ("kanî")
- zazakî: henî ("kanî")
sanskrîtî: खानि (khāni)- ("kanî, bîr")
Çavkanî: Cheung p.404, Lubotsky p.9, MacKenzie P.136 | Pokorny: -
Agadarî: Bingehê vê peyvê ne ji proto-hindûewropî ye. Diyar e ku ji zimanek nenas ketiye zimanên arî. Çavkanî: Lubotsky
Herwiha bidin ber tirkiya kevn kañ, tirkiya niha kaynak.
Jê
biguhêreWerger
biguhêre- Afrîkansî: bron → af
- Albanî: burim → sq n
- Almanî: Quelle → de m
- Aragonî: fuent → an
- Aramiya nû ya asûrî: ܢܸܒ݂ܥܵܐ (niwʿa)
- Asamî: উঁহ (ũh), পুং (puṅ)
- Astûrî: fonte → ast m, fuente → ast m
- Atong (Hindistan): tyimuk
- Avarî: ицц (ic̄)
- Azerî: bulaq → az
- Baskî: iturri
- Başkîrî: шишмә (šišmä)
- Belarusî: жарало́ nt (žaraló), крыні́ца m (kryníca)
- Belûçî: چمگ (cammag)
- Bîkoliya naverast: burabod
- Bontociya rojhilatî: fofon, ogwor
- Bretonî: eienenn → br m eien, andon → br m, mammenn → br m
- Bulgarî: и́звор n (ízvor)
- Çekî: zřídlo → cs nt, pramen → cs n
- Çînî:
- Danmarkî: kilde → da g
- Erebî: عَيْن → ar n (ʿayn), يَنْبُوع n (yanbūʿ)
- Erebiya fasî: عْيْن n (ʿin)
- Ermenî: աղբյուր → hy (ałbyur), ակ → hy (ak), ակունք → hy (akunkʿ), ակունք → hy (akunkʿ)
- Esperantoyî: fonto → eo
- Estonî: allikas → et, läte, veesilm
- Farisî: چشمه → fa (čašme), خانی → fa (xâni)
- Fînî: lähde → fi
- Frankoprovansî: font
- Fransiya kevn: fontaine m
- Fransî: source → fr m
- Frîsî: welle m
- Gaelîka skotî: fuaran n
- Galîsî: fonte → gl m, manancial → gl n, manadeiro n, gorgolo n, xurre n, rieiro n, corga → gl m, troa m, olleiro n
- Garoyî: chimik
- Gurcî: წყარო (c̣q̇aro)
- Hawayî: puna
- Higaononî: tubod
- Hindî: चश्मा → hi n (caśmā)
- Holendî: bron → nl m, wel → nl m
- Îbranî: מַעְיָן → he n (ma'ayán)
- Îdoyî: fonto → io
- Îlokanoyî: ubbug
- Indonesian: mata air
- Îngilîziya navîn: spryng
- Îngilîzî: spring → en
- Înterlîngua: fonte
- Îrlendî: foinse m
- Îtalî: fonte → it m, sorgente → it m
- Îzlendî: lind → is m, uppspretta → is m, brunnur → is n, vatnsrás m
- Japonî: 泉 → ja (いずみ, izumi), 温泉 → ja (おんせん, onsen)
- Kalingayiya başûrî: chagsi
- Kaşayayî: ʔahqʰa
- Katalanî: font → ca, deu → ca m
- Keçwayî: pukyu
- Kirgizî: булак → ky (bulak)
- Koreyî: 샘 → ko (saem)
- Latgalî: olūts
- Latînî: scatebra m, scaturgō m
- Latviyayî: avots n
- Lawsî: ນ້ຳພຸ (nam phu)
- Lîtwanî: šaltinis n, versmė m, verdenė m
- Lubuagan kalingayî: uud
- Luksembûrgî: Quell m
- Mòçenoyî: prunn n
- Makedonî: извор n (izvor), вруток n (vrutok)
- Malezî: mata air
- Maltayî: nixxiegħa m, għajn → mt n
- Mançûyî: ᡧᡝᡵᡳ (šeri)
- Mansakayî: tobod
- Maorî: puna, kōmanawa
- Mazenderanî: چشمه → mzn
- Meänkiyelî: kaltio
- Mecarî: forrás → hu
- Mînangkabawî: mato aia
- Mongolî:
- Nahwatliya klasîk: āmēyalli
- Normandî: r'source m
- Norwecî:
- Ojibweyî: dakib
- Oksîtanî: font → oc
- Osmanî: چشمه (çeşme)
- Oygurî: بۇلاق (bulaq)
- Ozbekî: buloq → uz, chashma → uz
- Polonî: źródło → pl nt, zdrój → pl n, krynica → pl m
- Portugalî: fonte → pt m, manancial → pt n
- Qazaxî: бұлақ → kk (būlaq)
- Romanî: zvoro n
- Romanyayî: izvor → ro nt
- Rusî: исто́чник n (istóčnik), ключ → ru n (ključ), родни́к n (rodník), студене́ц n (studenéc)
- Samoayî: puna
- Sanskrîtî: उत्स → sa n (utsa)
- Sardînî: mitza
- Sebwanoyî: tubod
- Sicîlî: fonti m, funti m
- Sirboxirwatî:
- Slovakî: žriedlo nt, prameň n
- Slovenî: izvír → sl n
- Spanî: fuente → es m, manantial → es n, vertiente → es
- Swahîlî: kisima → sw 7 an 8
- Swêdî: källa → sv g
- Şanî: ႁူးၼမ်ႉၸိုမ်း (húu nâ̰m tsúem)
- Şîngazîcayî: dzitso la madji 5 an 6
- Tacikî: чашма → tg (čašma)
- Tagalogî: bukal, batis
- Tarifitî: tara m
- Tayî: น้ำพุ → th
- Teterî: чишмә → tt (çişmä)
- Tirkî: kaynak → tr, pınar → tr, bulak → tr, memba → tr
- Tirkmenî: çeşme
- Tîbetî: ཆུ་མིག (chu mig)
- Toxarî B: ālme
- Tuwali ifugaoyî: ob-ob, hobwak, otbol
- Ugarîtî: 𐎐𐎁𐎋 (nbk)
- Urdûyî: چشمہ (cśmh)
- Ûkraynî: джерело́ nt (džereló), крини́ця m (krynýcja)
- Venîsî: fontego n, fóntego n
- Walonî: sourdant → wa n, sourdon → wa n, sourd → wa n, fontinne → wa m
- Warayî: burabod
- Weylsî: ffynnon → cy m
- Yagnobî: чишма
- Yidîşî: קוואַל n (kval), קרעניצע m (krenitse)
- Yûnanî: πηγή → el m (pigí)
- Ev beşa Wergerê ji agahiyên naveroka vê guhertoya gotara wekhev a li ser Wîkîferhenga îngilîzî pêk tê.
Hoker
biguhêrekanî, k-ya req
Ji wêjeyê
biguhêre- Kanî Sitî, kanî jinmîr û cêrî?
Kanîn ew rim, ka huwêzî, şeşperî? — (Celadet Elî Bedirxan: Bêriya Botan, helbest)