Jarosław Iwaszkiewicz
Jarosław Leon Iwaszkiewicz, ps. Eleuter (ur. 8 lutego?/20 lutego 1894 w Kalniku, zm. 2 marca 1980 w Warszawie) – polski prozaik, poeta, eseista, tłumacz i librecista.
![]() | |
Imię i nazwisko |
Jarosław Leon Iwaszkiewicz |
---|---|
Data i miejsce urodzenia |
20 lutego 1894 |
Data i miejsce śmierci |
2 marca 1980 |
Dziedzina sztuki | |
Muzeum artysty | |
Ważne dzieła | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() | |
Nagrody | |
nagroda literacka Odrodzenia (1947), Państwowa Nagroda Artystyczna I stopnia (1952, 1954), Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia (1963, 1977), nagroda m. stołecznego Warszawy (1973) |
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a5/Jaros%C5%82aw_Iwaszkiewicz_przemawia_na_Kongresie_Pokoju.png/240px-Jaros%C5%82aw_Iwaszkiewicz_przemawia_na_Kongresie_Pokoju.png)
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/13/Podkowa_Lesna_1.jpg/240px-Podkowa_Lesna_1.jpg)
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/10/Brwinow%2C_grob_Jaroslawa_i_Anny_Iwaszkiewiczow.jpg/240px-Brwinow%2C_grob_Jaroslawa_i_Anny_Iwaszkiewiczow.jpg)
Współtwórca grupy poetyckiej Skamander, współpracownik „Wiadomości Literackich”, w latach 1955–1980 redaktor naczelny miesięcznika literackiego „Twórczość”, w latach 1959–1980 prezes Związku Literatów Polskich; dyplomata, w latach 1952–1980 poseł na Sejm PRL I, II, III, IV, V, VI i VII kadencji. Czterokrotnie nominowany do Nagrody Nobla w dziedzinie literatury (1957, 1963, 1965, 1966)[1][2][3]. Budowniczy Polski Ludowej, Sprawiedliwy wśród Narodów Świata, laureat Leninowskiej Nagrody Pokoju.
Życiorys
edytujUrodzony jako Leon Iwaszkiewicz (imię metrykalne), nazywany imieniem Jarosław w najbliższej rodzinie (w oficjalnych dokumentach zapisano je dopiero po 1945). Jego ojciec Bolesław oraz stryj Zygmunt walczyli w powstaniu styczniowym. W setną rocznicę jego wybuchu zadedykował im opowiadanie Heydenreich[4]. Naukę rozpoczął w 1902 w szkole w Warszawie, w 1904 przeniósł się wraz z rodziną do Jelizawetgradu (dziś Kropywnycki), gdzie uczęszczał do liceum, a od 1909 mieszkał i uczył się w Kijowie w liceum nr 4. W tymże liceum, w związku z poznaniem uzdolnionych artystycznie kolegów (zwłaszcza Mikołaja Niedźwiedzkiego, którego określał jako swój uniwersytet) oraz nauczycieli, podjął pierwsze próby twórcze, głównie w zakresie komponowania utworów muzycznych, ale także poezji. Po maturze rozpoczął studia prawnicze na Uniwersytecie Kijowskim, których jednak nie ukończył. Studiował także w konserwatorium w Kijowie.
Pod koniec nauki w liceum i na początku studiów pracował też jako korepetytor, odbywając wtedy wiele podróży po dworach polskich i rosyjskich na terenie Polski i Ukrainy Naddnieprzańskiej, z których wrażenia stały się kanwą licznych późniejszych utworów. Szczególnie istotny dla jego twórczości był pobyt w Byszewach k. Łodzi i znajomość z tamtejszym środowiskiem szlacheckim. W 1918 w związku z rozszerzającym się chaosem rewolucyjnym na Kijowszczyźnie wyjechał do Warszawy.
Latem 1920 w czasie wojny z bolszewikami wstąpił do stacjonującego w Ostrowie Wielkopolskim 221. Pułku Piechoty złożonego głównie z ochotników (towarzyszył mu m.in. Aleksander Wat). Od 1928 zamieszkał wraz z żoną w Podkowie Leśnej w posiadłości Stawisko. Dzisiaj znajduje się w niej muzeum.
W latach 1923–1925 był sekretarzem marszałka Sejmu Macieja Rataja. Od 1927 pracował w dyplomacji. Pełnił obowiązki sekretarza poselstwa RP w Kopenhadze (1932–1935) i Brukseli (1935–1936).
W czasie II wojny światowej działał w strukturach Polski podziemnej w wydziale kultury i sztuki[5]. Współpracował z prof. Stanisławem Lorentzem przy ratowaniu zabytków kultury. Willa w Stawisku przez cały okres okupacji, a zwłaszcza po upadku powstania warszawskiego, była schronieniem dla wielu Polaków i Żydów zagrożonych aresztowaniem. W szczytowym momencie w majątku ukrywało się ponad 40 osób[6] (za pomoc Żydom w czasie okupacji został w dniu 21 stycznia 1988 wraz z żoną uhonorowany medalem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata).
Od marca 1947 do grudnia 1948 wydawał pismo „Nowiny Literackie”, które miały w jego zamierzeniu wznowić tradycje „Wiadomości Literackich”. W latach 1945–1946, 1947–1949 i 1959–1980 pełnił funkcję prezesa Związku Literatów Polskich. W latach 1955–1981 był redaktorem naczelnym „Twórczości”[7]. Od 1958 był także członkiem prezydium Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu. Od 1952 do 1980 bezpartyjny poseł na Sejm PRL I, II, III, IV, V, VI i VII kadencji (podczas trzech ostatnich kadencji – w 1969, 1972 i 1976 – otwierał pierwsze posiedzenia jako marszałek senior). Był też przewodniczącym Polskiego Komitetu Obrońców Pokoju.
6 marca 1953 wszedł w skład Ogólnonarodowego Komitetu Uczczenia Pamięci Józefa Stalina[8]. W czerwcu 1968 wszedł w skład Komitetu Honorowego obchodów 500. rocznicy urodzin Mikołaja Kopernika[9]. W 1969 był członkiem Komisji Nagród Ministerstwa Kultury i Sztuki[10]. Od 1971 był także członkiem Obywatelskiego Komitetu Odbudowy Zamku Królewskiego w Warszawie[11].
Pochowany z pełnymi honorami 4 marca 1980 (na jego życzenie w mundurze górniczym) na cmentarzu w Brwinowie pod Warszawą. W pogrzebie uczestniczyli m.in. członkowie najwyższych władz partyjnych i państwowych: przewodniczący Rady Państwa prof. Henryk Jabłoński, Alojzy Karkoszka, Jerzy Łukaszewicz, Tadeusz Wrzaszczyk, marszałek Sejmu Stanisław Gucwa, wiceprzewodniczący Centralnego Komitetu Stronnictwa Demokratycznego Tadeusz Kałasa, kierownik Wydziału Kultury KC PZPR Bogdan Gawroński, kierownik Wydziału Prasy, Radia i Telewizji KC PZPR Kazimierz Rokoszewski, minister kultury i sztuki Zygmunt Najdowski oraz przewodniczący Komitetu do spraw Radia i Telewizji Maciej Szczepański[12].
Muzeum życia i twórczości Jarosława Iwaszkiewicza (Muzeum Anny i Jarosława Iwaszkiewiczów) otwarto po śmierci pisarza w willi Stawisko w Podkowie Leśnej.
Życie prywatne
edytujW 1922 Iwaszkiewicz poślubił Annę Lilpop, pisarkę i tłumaczkę literacką, z którą miał dwie córki: Marię (1924–2019) i Teresę (1928–2012). W 1947 Iwaszkiewiczowie adoptowali ocalałego z rzezi Woli (1944) Wiesława Kępińskiego (1932–2023)[13]. Dalekim krewnym poety był kompozytor Karol Szymanowski.
Jarosław Iwaszkiewicz był biseksualny. Motywy homoseksualne były poruszane przez niego zarówno w poezji, jak i w prozie. W swoich zapiskach intymnych, dzienniku i listach wprost określa siebie jako homoseksualistę[14]. Wynikało to raczej z jego generacyjnych przyzwyczajeń do określeń z poprzedniej epoki[potrzebny przypis]. W świetle współczesnego rozumienia orientacji seksualnych i jego biografii można scharakteryzować go jako osobę biseksualną[15].
Twórczość
edytujDebiutował w 1915 wierszem Lilith w kijowskim piśmie „Pióro”. Debiut książkowy to Oktostychy w 1919.
Poezja
edytuj- Oktostychy – 1919
- Dionizje – 1922
- Kasydy zakończone siedmioma wierszami (proza poetycka i wiersze) – 1925
- Księga dnia i księga nocy. Poezje – 1929
- Powrót do Europy – 1931
- Lato 1932 – 1933
- Inne życie – 1938
- Wiersze wybrane – 1946
- Ody olimpijskie – 1948
- Warkocz jesieni i inne wiersze – 1954
- Ciemne ścieżki – 1957
- Dzieła. Wiersze – 1958
- Jutro żniwa – 1963
- Krągły rok – 1967
- Xenie i elegie – 1970
- Śpiewnik włoski – 1974
- Albumy Tatrzańskie – 1976
- Mapa pogody – 1977
- Muzyka wieczorem – 1980
Powieści, nowele i opowiadania
edytuj- Zenobia Palmura (powieść poetycka) – 1920
- Legendy i Demeter – 1921 (zawartość: Legenda o św. Merkurym Smoleńskim, Legenda o Baszcie św. Bazylego, Legenda o św. Balbinie Nieznanej, Gody jesienne, Demeter)
- Hilary, syn buchaltera (powieść) – 1923
- Ucieczka do Bagdadu (powieść) – 1923
- Siedem bogatych miast nieśmiertelnego Kościeja (proza poetycka) – 1924
- Księżyc wschodzi (powieść) – 1925
- Pejzaże sentymentalne (opowiadania i felietony) – 1926 (zawartość: Przedmowa, Czytanie Sienkiewicza, Morze, Pod Howerlą, Jak się po Polsce jeździ samochodem, Dojazd do Zakopanego, Wieczór wigilijny, Wiosna w Paryżu, Śnieg, Odwiedziny u Karola Ludwika Philippe, List o piesku naczelnika stacji Conegliano, Niebo, Muzyka gór, Sandomierz, Wiosna i wojny 1918, Poziomka, Ojczyzna Peyrola i Misillona, Ranek w Bois de Boulogne, Nocleg w górach)
- Zmowa mężczyzn (powieść) – 1930
- Panny z Wilka (zbiór opowiadań) – 1932 (zawartość: Panny z Wilka, Brzezina)
- Czerwone tarcze (powieść) – 1934
- Młyn nad Utratą (opowiadania) – 1936 (zawartość: Nauczyciel, Młyn nad Utratą)
- Dwa opowiadania – 1938 (zawartość: Słońce w kuchni, Anna Grazzi)
- Pasje błędomierskie (powieść) – 1938
- Stara cegielnia. Młyn nad Lutynią (opowiadania) – 1946
- Nowa miłość i inne opowiadania – 1946 (zawartość: Nowa miłość, Róża, Zygfryd, Bitwa na równinie Sedgemoor, Matka Joanna od Aniołów)
- Nowele włoskie – 1947 (zawartość: Koronki weneckie I, Koronki weneckie II, Kongres we Florencji, Voci di Roma, Hotel Minerwa, Powrót Prozerpiny, Stracona noc)
- Wycieczka do Sandomierza (powieść dla młodzieży) – 1953
- Ucieczka Felka Okonia (opowiadania) – 1954
- Opowiadania. 1918–1953, t. I–II – 1954 (zawierają oprócz wcześniej drukowanych: Przy moście, Śniadanie u Teodora, Ikar, Światła małego miasta, Cmentarz w Toporowie, Młyn nad Kamionną)
- Opowieści zasłyszane – 1954 (zawartość: Opowiadanie prowansalskie, Opowiadanie argentyńskie, Borsuk, Kwartet Mendelssohna, Opowiadanie z krainy Papuasów, Opowiadanie brazylijskie)
- Dzieła. Proza poetycka; Dzieła. Powieści, t. I–II; Dzieła. Opowiadania, t. I–II – 1958
- Tatarak i inne opowiadania – 1960 (zawartość: Dziewczyna i gołębie, Dzień sierpniowy, Opowiadanie szwajcarskie, Tatarak, Jadwiga (Dzień kwietniowy), Wiewiórka, Dzień listopadowy)
- Kochankowie z Marony (powieść) – 1961
- Sława i chwała (powieść), t. I – 1956; t. II – 1958; t. III – 1962
- Heydenreich. Cienie (opowiadania) – 1964
- O psach, kotach i diabłach (opowiadania) – 1968 (zawartość: Opowiadanie z psem, Opowiadanie z kotem, Wzlot, Kościół w Skaryszewie)
- Ogrody (opowiadania) – 1974 (zawartość: Sny, Ogrody, Sérénité)
- Jan Sebastian Bach, seria Wielcy ludzie nauki i kultury, wyd. PETRUS, Kraków 2014.
Dramaty
edytuj- Kochankowie z Werony. Tragedia romantyczna w trzech aktach – 1929
- Lato w Nohant. Komedia w trzech aktach – 1937
- Maskarada. Melodramat w czterech aktach – 1939
- Odbudowa Błędomierza. Sztuka w trzech aktach – 1951
- Dzieła. Dramaty – 1958
Libretto
edytuj- Król Roger – 1926
Scenariusz filmowy
edytuj- Nad Niemnem – 1939
Wspomnienia
edytuj- Książka o Sycylii – 1956
- Książka moich wspomnień – 1957
- Gniazdo łabędzi. Szkice z Danii – 1962
- Petersburg – 1976
- Podróże do Włoch – 1977
- Podróże do Polski – 1977
- Portrety na marginesach – 2004
Korespondencja
edytuj- Jarosław Iwaszkiewicz, Roman Kosteła, Listy – 1991
- Jerzy Andrzejewski, Jarosław Iwaszkiewicz, Listy – 1991
- Jarosław Iwaszkiewicz, Listy z Ostrowa – 1991
- Wincenty Burek, Jarosław Iwaszkiewicz, Sandomierz nas połączył. Korespondencja z lat 1945–1963 – 1995
- Mieczysław Grydzewski, Jarosław Iwaszkiewicz, Listy 1922–1967 – 1997
- Portret młodego artysty. Listy Józefa Rainfelda do Jarosława Iwaszkiewicza, 1928–1938. Z notatkami adresata – 1997
- Jarosław Iwaszkiewicz, Teresa Jeleńska, Konstanty Jeleński, Korespondencja – 2008
- Jarosław Iwaszkiewicz, Listy do córek – 2009
- Andrzej Bobkowski, Tobie zapisuję Europę. Listy do Jarosława Iwaszkiewicza – 2009
- Czesław Miłosz, Jarosław Iwaszkiewicz, Portret podwójny wykonany z listów, wierszy, zapisków intymnych, wywiadów i publikacji – 2011
- Anna i Jarosław Iwaszkiewiczowie, Listy 1922–1926 – 2012; Listy 1927–1931 – 2012; Listy 1932–1939 – 2014; Listy 1949–1950 – 2018
- Jarosław Iwaszkiewicz, Andrzej Wajda, Korespondencja – 2013
- Jarosław Iwaszkiewicz, Wiesław Kępiński, Męczymy się obaj. Korespondencja z lat 1948–1980 – 2014
- Paweł Hertz, Anna i Jarosław Iwaszkiewiczowie, Korespondencja. T. 1: 1934–1948; T. 2: 1949–1980 – 2015
- Eugeniusz Kabatc, Pogoda burzy nad Palermo z listami Jarosława Iwaszkiewicza do autora – 2016
- Anna Król (oprac.), Wszystko jak chcesz. O miłości Jarosława Iwaszkiewicza i Jerzego Błeszyńskiego – 2017
Dzienniki
edytuj- Jarosław Iwaszkiewicz, Dzienniki 1911–1955 – 2007
- Jarosław Iwaszkiewicz, Dzienniki 1956–1963 – 2010
- Jarosław Iwaszkiewicz, Dzienniki 1964–1980 – 2011
Wiersze Iwaszkiewicza jako teksty piosenek
edytuj- 1979: Czesław Niemen, pocztówka dźwiękowa Nim przyjdzie wiosna – tekst utworu „Nim przyjdzie wiosna”
- 1997: Grzegorz Turnau, album Tutaj jestem – tekst utworu „Takiej drugiej nocy”
- 2015: Mirosław Czyżykiewicz, album Muzyka wieczorem – teksty wszystkich utworów
Ekranizacje
edytujOrdery i odznaczenia
edytuj- Order Budowniczych Polski Ludowej
- Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski (1974)[16]
- Order Sztandaru Pracy I klasy (22 lipca 1949)[17]
- Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (13 lutego 1954)[18][19]
- Złoty Krzyż Zasługi (dwukrotnie: 15 czerwca 1946[20], 17 września 1946[21])
- Złoty Wawrzyn Akademicki (7 listopada 1936)[22][23]
- Medal 10-lecia Polski Ludowej (19 stycznia 1955)[24]
- Medal 30-lecia Polski Ludowej (1974)
- Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego (1963)[25]
- Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony Górnik PRL” (1978)[26]
- Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju” (1967)[27]
- Odznaka honorowa „Za zasługi dla Gdańska” (1960)[28]
- Honorowa Odznaka Miasta Łodzi (1970)[29]
- Złota odznaka honorowa „Za Zasługi dla Warszawy” (1978)[30]
- Wielki Oficer Orderu Zasługi Republiki Włoskiej (1965)[31]
- Order Flagi Narodowej I stopnia (KRLD, 1954)[32]
- Order Przyjaźni Narodów (ZSRR, 1974)[33]
- Złoty honorowy medal „Bojownikowi o Pokój” (1974, nadany przez prezydium Radzieckiego Komitetu Obrońców Pokoju)[34]
- Medal Sprawiedliwy wśród Narodów Świata (1988)[35]
- Złoty Medal Pokoju im. F. Joliot-Curie nadany przez Światową Radę Pokoju (1969)[36]
Nagrody i wyróżnienia
edytuj- Nagroda im. Leona Reynela (1937)[37]
- Nagroda Państwowa I stopnia za wybitne zasługi twórcze w literaturze polskiej (1952)[38]
- Nagroda Państwowa I stopnia za „Opowiadania” (2 tomy), „Opowieści zasłyszane” oraz tom poezji „Warkocz jesieni” (1955)[39][40]
- Międzynarodowa Leninowska Nagroda Pokoju Za Utrwalenie Pokoju Między Narodami (1970)[41].
- Tytuły doktora honoris causa Uniwersytetu Warszawskiego (1971)[42] i Jagiellońskiego (1979)
- Wpis do „Księgi zasłużonych dla województwa tarnobrzeskiego” (1978)[43]
Nawiązania w kulturze
edytujPrawnuczka Jarosława Iwaszkiewicza Ludwika Włodek poświęciła życiu pisarza książkę pt. Pra[44], która została bestsellerem i była nominowana do kilku ważnych nagród.
Jarosław Iwaszkiewicz stał się bohaterem powieści Stulecie Winnych Ałbeny Grabowskiej. W jego rolę w serialu o tym samym tytule wcielili się Maciej Pesta (sezon 1.) oraz Mariusz Bonaszewski (sezon 2.).
Patron
edytujW dniu 13 października 1984 imieniem Jarosława Iwaszkiewicza nazwano szkołę ponadgimnazjalną nr 2 w Sochaczewie. Była to wielka uroczystość z udziałem córki Jarosława Iwaszkiewicza – Marii Iwaszkiewicz. 1 września 2001, w wyniku połączenia Zespołu Szkół Zawodowych nr 2 im. Jarosława Iwaszkiewicza z Zespołem Szkół Zawodowych nr 3 w Sochaczewie, powstał Zespół Szkół im. Jarosława Iwaszkiewicza nr 2 w Sochaczewie. Od 1968 Jarosława Iwaszkiewicza na swojego patrona wybrał Zespół Szkół Ogólnokształcących w Nasielsku[45]. W 1985 został patronem Szkoły Podstawowej nr 2 w Zgorzelcu. Ponadto jest patronem Zespołu Szkół Gastronomicznych w Bydgoszczy oraz I Liceum Ogólnokształcącego w Namysłowie. Jarosław Iwaszkiewicz jest również patronem Szkoły Podstawowej nr 4 w Sandomierzu od 1986. Od 14 października 1982 jego imię posiada także Liceum Ogólnokształcące w Brzezinach. Od 30 maja 1981 jest patronem Liceum Ogólnokształcącego w Brwinowie. Od 15 maja 1986 jest patronem szkoły podstawowej nr 55 w Krakowie[46]. Nadanie imienia odbyło się podczas uroczystości z udziałem Marii Iwaszkiewicz-Wijdowskiej – córki Jarosława Iwaszkiewicza.
Jest patronem ławeczki w Parku Ratuszowym w Krakowie w dzielnicy XVIII Nowa Huta, o czym informuje tabliczka. Patroni ławeczek w przestrzeni publicznej są wybierani w ramach projektu Kody Miasta realizowanego przez Krakowskie Biuro Festiwalowe, operatora tytułu Kraków Miasto Literatury UNESCO, którym Kraków został uhonorowany w 2013 roku[47].
Zobacz też
edytujPrzypisy
edytuj- ↑ Nomination Database: Jaroslaw Iwaszkiewicz [online], nobelprize.org .
- ↑ Nomination Database [online], nobelprize.org .
- ↑ Natalia Szostak , Gombrowicz w 1966 roku miał szansę na literackiego Nobla. Szwedzka Akademia odtajnia archiwa [online], wyborcza.pl, 5 stycznia 2017 .
- ↑ Jarosław Iwaszkiewicz: Wybór opowiadań, Wydawnictwo „Czytelnik”, Warszawa 1983.
- ↑ Grzegorz Ostasz, Mecenat Polskiego Państwa Podziemnego (1939–45) [online], polishresistance-ak.org [zarchiwizowane z adresu 2023-06-04] .
- ↑ Miłość Iwaszkiewiczów wydawała się niemożliwa [online], rp.pl, 20 sierpnia 2010 .
- ↑ Janusz Drzewucki o „Twórczości” i twórczości Jarosława Iwaszkiewicza [online], tokfm.pl, 13 lutego 2016 .
- ↑ Powołanie Ogólnonarodowego Komitetu Uczczenia Pamięci Józefa Stalina, „Trybuna Robotnicza”, nr 58, 7–8 marca 1953, s. 2.
- ↑ „Urania”, nr 3, marzec 1969, s. 84.
- ↑ „Dziennik Polski”, r. XXV, nr 169 (7905), s. 3.
- ↑ „Biuletyn Zamek”, nr 17a, 19 czerwca 1971, s. 4.
- ↑ „Trybuna Robotnicza”, nr 52, 5 marca 1980, s. 1.
- ↑ Gabriela Pewińska , Być „prawie synem” Jarosława Iwaszkiewicza to było jak cud [online], dziennikbaltycki.pl, 20 marca 2014 .
- ↑ List do Piotra Lachmanna z 9 października 1973: Przyszedł i „Uwodziciel”. Dlaczego Ty go lubisz? Chyba tylko dlatego, że to Ci mówi cośkolwiek, ja jako homoseksualny nic tu nie odczuwam i raczej nie lubię tego utworu. Dowodzi to jak bardzo nasze predyspozycje seksualne wpływają na nasze gusta literackie.[potrzebny przypis].
- ↑ Miłość Iwaszkiewicza [online], newsweek.pl, 6 lutego 2010 .
- ↑ Jarosław Iwaszkiewicz – 120 lat „innego życia” [online], polskieradio.pl, 20 lutego 2014 .
- ↑ M.P. z 1950 r. nr 6, poz. 58 („za zasługi położone dla Narodu i Państwa w dziedzinie kultury i sztuki”).
- ↑ M.P. z 1954 r. nr 27, poz. 420 („w związku z 60. rocznicą urodzin za wybitne zasługi w dziedzinie twórczości literackiej”).
- ↑ Jarosław Iwaszkiewicz: Dzienniki 1956–1963. Warszawa: Czytelnik, 2007, s. 202.
- ↑ M.P. z 1946 r. nr 114, poz. 212 („za wybitne zasługi w dziedzinie Teatru i Sztuki na terenie całego kraju”).
- ↑ M.P. z 1947 r. nr 27, poz. 233 („za budowę i organizację związków zawodowych”).
- ↑ M.P. z 1936 r. nr 261, poz. 460 („za wybitną twórczość literacką”).
- ↑ Rocznik Polskiej Akademii Literatury, Warszawa 1937, s. 262.
- ↑ M.P. z 1955 r. nr 101, poz. 1400 – Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/196 – na wniosek Ministra Kultury i Sztuki.
- ↑ „Odznaka Tysiąclecia” dla czołowych działaczy partyjnych i państwowych, „Trybuna Robotnicza”, nr 37, 13 lutego 1963, s. 1.
- ↑ Zbigniew Mentzel, Pod kreską: ostatnie kwartały PRL, Wydawnictwo Puls, Londyn 1990, s. 92.
- ↑ „Wojskowy Przegląd Historyczny”, nr 3, 1967, s. 390.
- ↑ Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku, nr 1, 10 lutego 1961, s. 4.
- ↑ Dziennik Urzędowy Rady Narodowej miasta Łodzi, nr 1, 28 lutego 1970, s. 4.
- ↑ Dziennik Urzędowy Rady Narodowej m.st. Warszawy, nr 7, 15 lipca 1978, s. 8.
- ↑ Order Odrodzenia dla G. Saragata. Odznaczenia włoskie dla przywódców polskich. „Dziennik Polski”. 246, s. 1, 16 października 1965.
- ↑ Wysokie odznaczenia Koreańskiej Republiki Ludowej otrzymali członkowie rządu i działacze polscy. „Życie Warszawy”. Rok XI Nr 260 (3431), s. 1, 1 listopada 1954. Warszawa: Instytut Prasy „Czytelnik”. [dostęp 2023-07-01].
- ↑ Jarosław Iwaszkiewicz udekorowany Orderem Przyjaźni Narodów, „Dziennik Bałtycki”, nr 69, 22 marca 1974, s. 1.
- ↑ „Trybuna Robotnicza”, nr 42, 19 lutego 1974, s. 2.
- ↑ Księga Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. Ratujący Żydów podczas Holocaustu [online], ksiega-sprawiedliwych.pl .
- ↑ Jacek Ślusarczyk: Ruch Obrońców Pokoju w latach 1948–1989, Instytut Studiów Politycznych PAN, 1996, s. 125.
- ↑ Odznaczenie Z. Nowakowskiego. „Gazeta Lwowska”, s. 3, nr 211 z 17 września 1938.
- ↑ Uchwała Prezydium Rządu w sprawie przyznania nagród za osiągnięcia w dziedzinie nauki, postępu technicznego, literatury i sztuki za rok 1952. „Trybuna Ludu”. Rok V, Nr 203 (1265), s. 6, 23 lipca 1952. Warszawa: KC PZPR.
- ↑ Nagrody Państwowe za osiągnięcia w dziedzinie nauki, postępu technicznego, literatury i sztuki. „Życie Warszawy”. Rok XII, Nr 173 (3656), s. 5, 22 lipca 1955. Warszawa: Instytut Prasy „Czytelnik”.
- ↑ „Dziennik Polski”, rok VIII, nr 176, (2639), s. 2.
- ↑ Bohdan Urbankowski: Czerwona msza, czyli uśmiech Stalina, t. 2, Warszawa 1998, s. 315.
- ↑ Doktoraty honorowe w latach 1921–1973 [online], uw.edu.pl .
- ↑ Wpisani do „Księgi zasłużonych dla województwa tarnobrzeskiego”. „Nowiny”. Nr 164, s. 3, 20 lipca 1978.
- ↑ Ludwika Włodek: Pra. O rodzinie Iwaszkiewiczów. Wydawnictwo Literackie, 2012.
- ↑ Patron szkoły – Zespół Szkół Ogólnokształcących w Nasielsku [online], lonasielsk.pl .
- ↑ Historia naszej szkoły [online], sp55krakow.pl .
- ↑ Jarosław Iwaszkiewicz [online], kody.miastoliteratury.pl .
Bibliografia
edytuj- Jarosław Iwaszkiewicz: Książka moich wspomnień (Wydawnictwo Literackie 1957).
- Stanisław Burkot: Kontemplacja i pasja życia – Jarosław Iwaszkiewicz, [w:] Prozaicy dwudziestolecia międzywojennego. Sylwetki, red. B. Faron (Warszawa 1974).
- Andrzej Zawada: Jarosław Iwaszkiewicz (biografia; Wiedza Powszechna 1994).
- Współcześni polscy pisarze i badacze literatury. Słownik biobibliograficzny, T. 3, pod red. J. Czachowskiej, A. Szałagan. Warszawa: WSiP, 1994, s. 318. ISBN 83-02-05636-7.
- Wincenty Burek: Jarosław Iwaszkiewicz: Sandomierz nas połączył. Korespondencja z lat 1945–1963, oprac. Marta, Krzysztof i Tomasz Burkowie (Warszawa 1995).
- Zbigniew Chojnowski: Poetycka wiara Jarosława Iwaszkiewicza (Olsztyn 1999).
- Kalendarium życia i twórczości. literatura.polska.pl.
Linki zewnętrzne
edytuj- Jarosław Iwaszkiewicz, [w:] Twórcy [online], Culture.pl [dostęp 2024-03-22] .
- Muzeum Anny i Jarosława Iwaszkiewiczów w Stawisku
- Esej o Jarosławie Iwaszkiewiczu i jego żonie Annie Iwaszkiewicz na tle homoseksualizmu pisarza
- Dzieła Jarosław Iwaszkiewicza: lista 1, lista 2 w bibliotece Polona
- ISNI: 0000000121037476
- VIAF: 108670592
- LCCN: n50046040
- GND: 118925067
- NDL: 00444366
- LIBRIS: tr573p9c34ngqpk
- BnF: 119083416
- SUDOC: 02693213X
- SBN: RAVV029803
- NLA: 35238528
- NKC: jn19990003925
- DBNL: iwas001
- BNE: XX978254
- NTA: 06909196X
- BIBSYS: 90365125
- CiNii: DA0097755X
- Open Library: OL271051A
- PLWABN: 9810600219605606
- NUKAT: n93080201, n96218227
- J9U: 987007307693805171
- LNB: 000088650
- NSK: 000048724
- CONOR: 17610083
- KRNLK: KAC199634541
- LIH: LNB:V*82187;=BM
- RISM: people/50048421
- PWN: 3915818
- ETP: 14881
- Britannica: biography/Jaroslaw-Iwaszkiewicz
- Treccani: jaroslaw-iwaszkiewicz
- Universalis: jaroslaw-iwaszkiewicz
- БРЭ: 1999218
- ЕСУ: 13582
- NE.se: jaroslaw-iwaszkiewicz
- SNL: Jarosław_Iwaszkiewicz
- VLE: jaroslaw-iwaszkiewicz
- Catalana: 0034181
- DSDE: Jaros?aw_Iwaszkiewicz
- Hrvatska enciklopedija: 28259