Telesto (uydu)
![]() Telesto, 11 Ekim 2005 tarihinde Cassini sondası tarafından görüldüğü şekliyle | |
Keşif | |
---|---|
Keşfeden |
|
Keşif tarihi | 8 Nisan 1980 |
Adlandırmalar | |
MPC belirtmesi | Saturn XIII |
Adın kayna��ı | Τελεστώ Telestō |
Alternatif adlar | Tethys B S/1980 S 13 |
Sıfatlar | Telestoan veya Telestoian |
Yörünge özellikleri | |
295.000 km[1] | |
Dış merkezlik | 0,001[1] |
1,887802 g[1] | |
Eğiklik | 1,19° (Satürn'ün ekvatoruna) |
Doğal uydusu | Satürn |
Grup | L4 Tethys truvası |
Fiziksel özellikler | |
18,7 [2] | |
Boyutlar | 33,2 × 23,4 × 19,2 km (± 0,6 × 0,6 × 0,4 km)[3] |
Ortalama çap | 24,6±0,6 km[3] |
Hacim | 7.795 km3[a] |
Kütle | ≈ 4×1015 kg (varsayılan; ölçülmemiş)[b] |
Ortalama yoğunluk | ≈ 0,5 g/cm3 (varsayılan; ölçülmemiş)[3] |
≈ 0,0011–0,0014 m/s2[3] | |
En uzun eksende ≈ 0,006 km/s; kutuplarda ≈ 0,007 km/s'ye | |
sıfır | |
![]() | |
Telesto, Satürn'ün bilinen 146 uydusundan on altıncısı ve en küçüklerinden biridir. Smith, Reitsema, Larson ve Fountain tarafından 1980 yılında yer tabanlı gözlemlerle keşfedilmiş ve geçici olarak S/1980 S 13 belirtmesiyle adlandırılmıştır.[4] Takip eden aylarda birkaç başka tezahürü daha gözlemlenmiştir: S/1980 S 24,[5] S/1980 S 33,[6] ve S/1981 S 1.[7]
1983 yılında resmi olarak Yunan mitolojisinde Okeanos ve Tethis'in kızları olan Telesto'nun adı verildi.[c] Bu isim "başarı" anlamına gelmektedir. Saturn XIII veya Tethys B olarak da adlandırılır.
Telesto, Tethys'in önde gelen Lagrange noktasında (L4) yer alır ve Tethys ile eş yörüngelidir. Bu ilişki ilk olarak 1981 yılında Seidelmann vd. tarafından tanımlanmıştır.[8] Bir diğer uydu Calypso ise Tethys'in diğer (arkadaki) Lagrange noktasında, Tethys'ten 60 derece ters yönde bulunur. Satürn sisteminde iki tane daha Truva uydusu bulunmaktadır.
Araştırma
[değiştir | kaynağı değiştir]Cassini sondası 11 Ekim 2005'te Telesto'ya uzak bir uçuş gerçekleştirdi. Elde edilen görüntüler, yüzeyinin şaşırtıcı derecede pürüzsüz olduğunu ve küçük çarpma kraterlerinden yoksun olduğunu göstermektedir.
Notlar
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Telesto'nun Thomas ve diğerleri (2020) tarafından verilen 12,3±0,3 km hacim eşdeğeri küre yarıçapından hesaplanmıştır.[3]
- ^ Telesto'nun hacmi ile varsayılan 500 kg/m3 yoğunluğu çarpılarak hesaplanmıştır.
- ^ Transactions of the International Astronomical Union, Vol. XVIIIA, 1982 (Janus doğrulandı, Epimetheus, Telesto ve Calypso adları verildi) (IAUC 3872'de bahsedilmiştir.)
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]Atıflar
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b c "Planetary Satellite Mean Orbital Parameters". Jet Propulsion Laboratory. 6 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Haziran 2023.
- ^ Hamilton.
- ^ a b c d e Thomas & Helfenstein 2020.
- ^ IAUC 3466.
- ^ IAUC 3484.
- ^ IAUC 3605.
- ^ IAUC 3593.
- ^ Seidelmann Harrington vd. 1981.
Kaynaklar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Hamilton, Calvin J. "Saturn's Trojan Moon Telesto". SolarViews.com. SolarViews. Erişim tarihi: 23 Aralık 2011.
- Marsden, Brian G. (10 Nisan 1980). "Satellites of Saturn" (discovery). IAU Circular. 3466. Erişim tarihi: 23 Aralık 2011.
- Marsden, Brian G. (6 Haziran 1980). "Satellites of Saturn". IAU Circular. 3484. Erişim tarihi: 23 Aralık 2011.
- Marsden, Brian G. (16 Nisan 1981). "Satellites of Saturn". IAU Circular. 3593. Erişim tarihi: 23 Aralık 2011.
- Marsden, Brian G. (18 Mayıs 1981). "Satellites of Saturn". IAU Circular. 3605. Erişim tarihi: 23 Aralık 2011.
- Marsden, Brian G. (30 Eylül 1983). "Satellites of Jupiter and Saturn". IAU Circular. 3872. Erişim tarihi: 23 Aralık 2011.
- Seidelmann, P. K.; Harrington, R. S.; Pascu, D.; Baum, W. A.; Currie, D. G.; Westphal, J. A.; Danielson, G. E. (1981). "Saturn satellite observations and orbits from the 1980 ring plane crossing". Icarus. 47 (2): 282. Bibcode:1981Icar...47..282S. doi:10.1016/0019-1035(81)90172-X.
- Thomas, P. C. (July 2010). "Sizes, shapes, and derived properties of the saturnian satellites after the Cassini nominal mission" (PDF). Icarus. 208 (1): 395-401. Bibcode:2010Icar..208..395T. doi:10.1016/j.icarus.2010.01.025. 27 Eylül 2011 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Eylül 2015.
- Thomas, P. C.; Helfenstein, P. (Temmuz 2020). "The small inner satellites of Saturn: Shapes, structures and some implications". Icarus. 344: 20. Bibcode:2020Icar..34413355T. doi:10.1016/j.icarus.2019.06.016. 113355.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/30px-Commons-logo.svg.png)