Achille Mbembe
Joseph-Achille Mbembe, bekend as Achille Mbembe (/əmˈbɛmbeɪ/; gebore 1957), is 'n Kameroense historikus, politieke teoretikus en openbare intellektueel wat 'n navorsingsprofessor in geskiedenis en politiek by die Wits Instituut vir Sosiale en Ekonomiese Navorsing aan die Universiteit van die Witwatersrand is. Hy is bekend vir sy skryfwerk oor kolonialisme en die gevolge daarvan en is 'n leidende figuur in die nuwe-golf Franse kritiese teorie.[1][2]
Biografie
[wysig | wysig bron]Mbembe is in 1957 naby Otélé in Kameroen gebore. Hy het sy Ph.D. in geskiedenis aan die Sorbonne Universiteit in Parys, Frankryk, in 1989 verwerf. Hy het daarna 'n D.E.A. in politieke wetenskap aan die Institut d’études politiques de Paris in dieselfde stad, verwerf. Hy het aanstellings by die Columbia-universiteit in New York, Brookings Institution in Washington, D.C., Universiteit van Pennsylvania, Universiteit van Kalifornië, Berkeley, Yale-universiteit, Duke-universiteit en die Raad vir die Ontwikkeling van Sosiale Wetenskaplike Navorsing in Afrika (CODESRIA) in Dakar, Senegal, bekom.[2]
Mbembe was assistent-professor in geskiedenis aan die Columbia-universiteit, New York, van 1988 tot 1991, 'n senior navorsingsgenoot by die Brookings Institution in Washington, D.C., van 1991 tot 1992, medeprofessor in geskiedenis aan die Universiteit van Pennsylvania van 1992 tot 1996, uitvoerende direkteur van die Raad vir die Ontwikkeling van Sosiale Wetenskaplike Navorsing in Afrika (Codesria) in Dakar, Senegal, van 1996 tot 2000. Mbembe was ook 'n besoekende professor aan die Universiteit van Kalifornië, Berkeley, in 2001, en 'n besoekende professor aan Yale Universiteit in 2003.[3] Hy was 'n navorsingsprofessor in geskiedenis en politiek aan die Harvard Universiteit se W. E. B. Du Bois Navorsingsinstituut.[4] In 2020 het Mbembe die presidensiële lesing in die Geesteswetenskappe by Stanford-universiteit gelewer In 2020.[5]
Mbembe het breedvoerig oor die geskiedenis en politiek van Afrika geskryf, insluitend La naissance du maquis dans le Sud-Cameroun (Parys: Karthala, 1996).[6] On the Postcolony is in 2000 in Parys in Frans gepubliseer en die Engelse vertaling is in 2001 deur die University of California Press, Berkeley, gepubliseer. In 2015 het Wits University Press 'n nuwe, Afrika-uitgawe gepubliseer. Hy het 'n A1-gradering van die Nasionale Navorsingstigting.[3] Op 14 Maart 2024 is die 2024 Holbergprys vir letterkunde, geesteswetenskappe, regte en teologie aan Achille Mbembe toegeken. Die oorhandigingseremonie vind plaas op 6 Junie 2024 by die Universiteit van Bergen, Noorweë.[7]
Huidige aanstellings
[wysig | wysig bron]Mbembe is tans 'n lid van die personeel by die Wits Instituut vir Sosiale en Ekonomiese Navorsing (WISER) aan die Universiteit van die Witwatersrand in Johannesburg, Suid-Afrika,[1] en het 'n jaarlikse besoekende aanstelling by die Franklin Geesteswetenskaplike Instituut by die Duke-universiteit. [8]
Hy is 'n bydraende redakteur tot die vaktydskrif Public Culture.[9][10]
Werk
[wysig | wysig bron]![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/47/Achille_Mbembe%2C_Wendy_Brown%2C_Judith_Butler%2C_and_David_Theo-Goldberg_Panel.jpg/220px-Achille_Mbembe%2C_Wendy_Brown%2C_Judith_Butler%2C_and_David_Theo-Goldberg_Panel.jpg)
Mbembe se hoofnavorsingsonderwerpe is Afrikageskiedenis, postkoloniale studies en politiek en sosiale wetenskap. Alhoewel hy 'n postkoloniale teoretikus genoem word, naamlik as gevolg van die titel van sy eerste Engelse boek, het hy hierdie etiket meer onlangs deeglik verwerp,[11] omdat hy sy projek sien as een van beide aanvaarding en transendensie van verskil, eerder as van terugkeer na 'n oorspronklike, marginale, nie-metropolitaanse tuisland.
Mbembe se belangrikste werke is: Les jeunes et l'ordre politique en Afrique noire (1985);[12] La naissance du maquis dans le Sud-Cameroun (1920–1960);[13] Histoire des usages de la raison en colonie (1996);[14] De la postcolonie. Essai sur l'imagination politique dans l'Afrique contemporaine (On the Postcolony) (2000);[15] Sortir de la grande nuit: Essai sur l'Afrique décolonisée (2010);[16] Critique de la raison nègre (2013).[17]
Sy sentrale werk On the Postcolony is in Engels vertaal en in 2001 deur University of California Press vrygestel.[15] Hierdie invloedryke werk is ook heruitgegee in 'n Afrika-uitgawe deur Wits University Press en bevat 'n nuwe voorwoord deur Achille Mbembe. In hierdie teks argumenteer Mbembe dat akademiese en populêre diskoers oor Afrika vasgevang word in verskeie cliches wat verband hou met Westerse fantasieë en vrese.[18] Na aanleiding van Frantz Fanon en Sigmund Freud, meen Mbembe dat hierdie uitbeelding nie 'n weerspieëling van 'n outentieke Afrika is nie, maar 'n onbewuste projeksie wat gekoppel is aan skuldgevoelens, ontkenning en die dwang om te herhaal. Soos James Ferguson, V.Y. Mudimbe, en ander, Mbembe interpreteer Afrika nie as 'n gedefinieerde, geïsoleerde plek nie, maar as 'n belaaide verhouding tussen homself en die res van die wêreld wat gelyktydig op politieke, psigiese, semiotiese en seksuele vlakke afspeel.
Mbembe beweer dat Michel Foucault se konsep van biomag – as ’n samestelling van dissiplinêre mag en biopolitiek – nie meer voldoende is om hierdie hedendaagse vorme van onderwerping te verklaar nie. By die insigte van Foucault met betrekking tot die idees van soewereine mag en biomag, voeg Mbembe die konsep van nekropolitiek by, wat verder gaan as bloot "om liggame binne dissiplinêre apparate in te skryf".[19] Deur die voorbeelde van Palestina, Afrika en Kosovo te bespreek, toon Mbembe hoe die mag van soewereiniteit nou in werking gestel word deur die skepping van sones van dood waar die dood die uiteindelike uitoefening van oorheersing en die primêre vorm van weerstand word.[20]
Hy het ook Johannesburg as 'n metropolitaanse stad en die werk van Frantz Fanon ondersoek.[1]
Kansellasie van Ruhrtriennale-toespraak
[wysig | wysig bron]In Mei 2019 het die Duitse parlement 'n resolusie aanvaar wat die BDS-beweging as antisemities gebrandmerk het. Daarbenewens is alle Duitse state aangeraai om openbare befondsing vir geleenthede of mense wat daardie beweging ondersteun, te weier.[21] Vroeg in 2020 het die Federale Kommissaris vir Joodse Lewe en die stryd teen antisemitisme, Felix Klein, gevra vir die kansellasie van 'n hoofrede deur Mbembe wat geskeduleer is om op 14 Augustus daardie somer by die Ruhrtriënnale gelewer te word. Hy het beweer Mbembe het “die Holocaust gerelativiseer en Israel se bestaansreg ontken”. Die uitnodiging is teruggetrek en die fees self is gekanselleer weens die Covid-19-pandemie.[22][21]
Die bewyse vir hierdie aanklag was gebaseer op opmerkings wat Mbembe in twee boeke gemaak het waar hy parallelle getrek het tussen die separatistiese beleid wat in die Israeliese besetting van die Palestynse gebiede en Suid-Afrika onder Apartheid ontplooi is.[23][lower-alpha 1][24] Mbembe is ondersteun deur groepe Israeliese en Joodse akademici, insluitend 'n paar prominente Duitse Holocaust-geleerdes. Kommer is geopper oor wat sommige aangevoer het 'n "wapenisering van antisemitisme" was,[23] en later daardie jaar, in Desember, het verteenwoordigers van 32 prominente kulturele instellings 'n verklaring uitgereik waarin hulle beide die BDS-beweging verwerp en terselfdertyd gewaarsku het dat, eerder as om antisemitisme in toom te hou, het die resolusie gevare vir vryheid van spraak ingehou.[lower-alpha 2][22] In reaksie hierop het Monika Grütters, Duitsland se parlementêre staatsekretaris vir kultuur, verklaar dat kulturele instellings oor 'n stywe koord loop tussen artistieke vryhede en sosiaal aanvaarbare idees, en dat anti-Semitisme 'n rooilyn-kwessie was.[21]
Toekennings
[wysig | wysig bron]- 2015 Geschwister-Scholl-Preis vir sy werk Critique de la raison nègre[25]
- 2018 Gerda Henkeprys[26]
- 2024 Holberg-prys[27]
Private lewe
[wysig | wysig bron]Mbembe is getroud met Sarah Nuttall, professor in literatuur- en kultuurwetenskap en direkteur van die Wits Instituut vir Sosiale en Ekonomiese Navorsing aan die Universiteit van die Witwatersrand, Johannesburg. Hulle het verskeie tekste saam geskryf en het twee kinders.[28]
Notas
[wysig | wysig bron]- ↑ " Dit is verseker nie apartheid, Suid-Afrikaanse styl nie. Dit is baie meer dodelik. Dit lyk soos hoë-tegnologie Jim Crow-cum-apartheid." Mbembe 2015, p. vii-viii
- ↑ 'Vir maande het die leiers van dosyne van Duitsland se mees prominente kulturele instellings in die geheim vergader en stories van selfsensuur uitgeruil, van ure wat hulle spandeer het om bekommerd te wees oor die sosiale media-geskiedenis van kunstenaars of skoliere wat hulle na hul programme wou nooi, en vrese vir hul termynkontrakte, as hulle gegly het. Hulle besorgdheid? Dat hulle of hul instellings aanklagte van anti-Semitisme in die gesig kan staar oor skakels - werklik of waargeneem - met die Boikot-, Divestment- en Sanksies-beweging teen Israel, alom bekend as B.D.S. Dit is wat vroeër vanjaar gebeur het met Achille Mbembe, 'n prominente Kameroense filosoof wat in sy skryfwerk parallelle getrek het tussen die situasie van Palestyne en apartheid in Suid-Afrika.' Eddy 2020
Verwysings
[wysig | wysig bron]- ↑ 1,0 1,1 1,2 Achille Mbembe to deliver a second "Thinking Africa" Public Lecture Geargiveer 23 November 2012 op Wayback Machine, Rhodes University, 5 Julie 2012
- ↑ 2,0 2,1 Achille Mbembe, WISER Staff Profile
- ↑ 3,0 3,1 "Achille Mbembe | Wits Institute for Social and Economic Research". Wiser.wits.ac.za. Besoek op 4 Oktober 2016.
- ↑ "Achille Mbembe". Geargiveer vanaf die oorspronklike op 5 Oktober 2016. Besoek op 4 Oktober 2016.
- ↑ University, © Stanford; Stanford; Complaints, California 94305 Copyright. "Presidential Lecture in the Humanities: Achille Mbembe – Stanford Arts" (in Engels (VSA)). Besoek op 18 Maart 2021.
- ↑ "La naissance du maquis dans le Sud-Cameroun". Karthala.com. Besoek op 4 Oktober 2016.
- ↑ "LIVRES CAMEROUN L'historien Achille Mbembe reçoit le prix Holberg 2024". jeuneafrique.com. Besoek op 14 Maart 2024.
- ↑ "Achille Mbembe | Forum for Scholars and Publics - Duke University". fsp.trinity.duke.edu. Besoek op 4 Oktober 2016.
- ↑ "Achille Mbembe" (faculty page). Division of Philosophy, Art, and Critical Thought, European Graduate School. egs.edu. Besoek op 2018-07-11.
- ↑ "Achille Mbembe" (profile). Public Culture. publicculture.org. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 5 Maart 2016. Besoek op 11 Julie 2018.
- ↑ Mbembe, Achille. "The Invention of Johannesburg". Slought Foundation. Besoek op 23 Maart 2011.
- ↑ "LES JEUNES ET L'ORDRE POLITIQUE EN AFRIQUE NOIRE - Mbembe J. A. - livre, ebook, epub". Editions-harmattan.fr. Besoek op 4 Oktober 2016.
- ↑ Mbembé, J.-A. (1 Januarie 1996). La naissance du maquis dans le Sud-Cameroun, 1920-1960: histoire des usages de la raison en colonie (in Frans). KARTHALA Editions. ISBN 9782865376001.
- ↑ Hamos, Hongla (1998). "Mbembe (Achille): La naissance du maquis dans le Sud-Cameroun (1920–1960): histoire des usages de la raison en colonie". Revue française d'histoire d'outre-mer. 85 (321): 96–97.
- ↑ 15,0 15,1 On the Postcolony. Besoek op 15 Desember 2021.
{{cite book}}
:|website=
ignored (hulp) - ↑ Eyebiyi, Elieth P. (29 November 2010). "Achille Mbembe, Sortir de la grande nuit. Essai sur l'Afrique décolonisée". Lectures (in Frans). doi:10.4000/lectures.1198. ISSN 2116-5289.
- ↑ "Critique de la raison nègre - Achille MBEMBE - Éditions La Découverte". Editionsladecouverte.fr. Besoek op 4 Oktober 2016.
- ↑ Mbembe, Achille (2001). On the Postcolony. Stanford: University of California Press. p. 3. ISBN 9780520204348.
- ↑ " 34" (PDF). Geargiveer vanaf die oorspronklike (PDF) op 21 Maart 2005. Besoek op 15 Desember 2021.
- ↑ Mbembe, Achille (Januarie 2003). "Sign In". Public Culture. 15 (1): 11–40. doi:10.1215/08992363-15-1-11. Besoek op 4 Oktober 2016.
- ↑ 21,0 21,1 21,2 Eddy 2020.
- ↑ 22,0 22,1 Kuras 2021.
- ↑ 23,0 23,1 Zonszein 2020.
- ↑ Mbembe 2019, pp. 42-65.
- ↑ "Geschwister-Scholl-Preis". Geschwister-scholl-preis.de. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 22 Oktober 2017. Besoek op 16 November 2017.
- ↑ "2014 | Gerda Henkel Stiftung". Gerda-henkel-stiftung.de. Besoek op 7 Augustus 2018.
- ↑ Space, Social Science (14 Maart 2024). "2024 Holberg Prize Goes to Political Theorist Achille Mbembe". Social Science Space (in Engels (VSA)). Besoek op 16 Maart 2024.
- ↑ Zvomuya, Percy (14 Junie 2013). "Wits all the Wiser for its vital literary couple". The M&G Online (in Engels). Besoek op 13 Maart 2019.