Нізкі Рынак
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/67/Miensk%2C_Nizki_Rynak._%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BA%2C_%D0%9D%D1%96%D0%B7%D0%BA%D1%96_%D0%A0%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BA_%281941%29.jpg/220px-Miensk%2C_Nizki_Rynak._%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BA%2C_%D0%9D%D1%96%D0%B7%D0%BA%D1%96_%D0%A0%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BA_%281941%29.jpg)
Ні́зкі Ры́нак — гістарычная мясцовасць у цэнтры Мінска, старажытны асяродак гандлю ў горадзе. Месціцца пры ўтоку ракі Нямігі ў Свіслач.
Архітэктурнымі дамінантамі мясцовасці былі замак, Халодная сінагога, комплекс кляштара баніфратаў з касцёлам Святога Яна і царква Святых Апосталаў Пятра і Паўла. Пасля Другой сусветнай вайны гістарычная забудова была цалкам зруйнаваная савецкімі ўладамі.
На паўднёвы ўсход ад Нізкага Рынка пачынаюцца Цёмныя Крамы, па поўдзень — Высокі Рынак, на захад — Ракаўскае прадмесце, на поўнач — Замчышча.
Гісторыя
[правіць | правіць зыходнік]![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/df/Miensk%2C_%C5%81avy%2C_Nizki_Rynak%2C_Zam%C4%8Dy%C5%A1%C4%8Da._%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BA%2C_%D0%9B%D0%B0%D0%B2%D1%8B%2C_%D0%9D%D1%96%D0%B7%D0%BA%D1%96_%D0%A0%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BA%2C_%D0%97%D0%B0%D0%BC%D1%87%D1%8B%D1%88%D1%87%D0%B0_%281857%29_%282%29.jpg/220px-Miensk%2C_%C5%81avy%2C_Nizki_Rynak%2C_Zam%C4%8Dy%C5%A1%C4%8Da._%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BA%2C_%D0%9B%D0%B0%D0%B2%D1%8B%2C_%D0%9D%D1%96%D0%B7%D0%BA%D1%96_%D0%A0%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BA%2C_%D0%97%D0%B0%D0%BC%D1%87%D1%8B%D1%88%D1%87%D0%B0_%281857%29_%282%29.jpg)
Нізкі Рынак пачаў забудоўвацца як гандлёва-рамесніцкі пасад перад паўднёвай сцяной замка, за валамі і ровам, пры ўтоку ракі Нямігі ў Свіслач. Размешчаная на хісткай абалоне, мясцовасць часта пакутавала ад паводак.
Да канца XVI — пачатку XVII стст. Нізкі Рынак значна павялічыўся. Тут утварыліся новыя вуліцы і завулкі. Цэнтральнымі і найбольш вялікімі трасамі Нізкага Рынка былі старадаўнія вуліцы Няміга, Ракаўская і Зыбіцкая. Вуліца Няміга пачала ўтварацца, мяркуючы паводле археалагічных матэрыялаў, дзесьці ў XIII ст. на старым гандлёвым гасцінцы на паўднёвы захад паабапал невялікай, але паўнаводнай у старажытнасці рэчкі. Вуліца Зыбіцкая пачыналася непасрэдна з плошчы Нізкага Рынка і праходзіла на паўднёвы ўсход уздоўж правага берага Свіслачы ля падножжа ўзгорка Высокага Рынка. Траса вуліцы злучала Нізкі Рынак з Валокамі Полацкімі. Вуліца Казьмадзям’янаўская злучала мясцовасць з Цёмнымі Крамамі, Школьная — з Высокім Рынкам.
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/37/Miensk%2C_Cha%C5%82odnaja_synagoga._%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BA%2C_%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B0_%28S._Niakrasa%C5%AD%2C_1903%29.jpg/220px-Miensk%2C_Cha%C5%82odnaja_synagoga._%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BA%2C_%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B0_%28S._Niakrasa%C5%AD%2C_1903%29.jpg)
У пачатку ХХ ст. Замчышча ўваходзіла ў другую паліцэйскую частку горада.
Сучаснасць
[правіць | правіць зыходнік]Вуліцы і плошчы
[правіць | правіць зыходнік]Цяперашняя назва | Першапачатковая назва | Былыя назвы |
8 Сакавіка плошча | Нізкі Рынак плошча | Рыбны Рынак плошча |
Зыбіцкая вуліца | Зыбіцкая вуліца | Гандлёвая вуліца (1866—2010) |
Няміга вуліца | Нямігская вуліца | Няміга-Школьная вуліца (частка) Няміга-Раманаўская вуліца (частка) Кацярынінская вуліца (частка, 1866—1926) Кастуся Каліноўскага вуліца (частка, 1926—1940-я) |
Козьма-Дзям’янаўскі спуск | Козьма-Дзям’янаўская вуліца | Францішка Скарыны вуліца (1926—1933) Дзям’яна Беднага вуліца (1933—1940-я) |
Эстакада праспекта Пераможцаў | Рэзніцкая вуліца | Мясніцкая вуліца (з 1866)[1][2] |
Галерэя
[правіць | правіць зыходнік]Гістарычныя планы і праекты
[правіць | правіць зыходнік]- Старыя планы і праекты
-
Праект на пабудову павільёна для турэцкай пякарні братоў Офлі, 1893 г.
-
Квартал на вуліцы Рэзніцкай
-
Праект рэканструкцыі камяніцы, размешчанай насупраць пачатку Зыбіцкай вуліцы
Гістарычныя здымкі
[правіць | правіць зыходнік]- Старыя здымкі
-
Каля Замчышча, 1888 г.
-
У бок Нямігі, 1897 г.
-
1905 г.
-
1909 г.
-
1915 г.
-
1915—18 гг.
-
1918 г.
-
1918 г.
-
1918 г.
-
1918 г.
-
Тытунёвы гандаль Кейлес, 1918 г.
-
1920-я гг.
-
У бок Нямігі, 1918 г.
-
Гістарычная Нова-Рэзніцкая ў бок Рэзніцкай вуліцы, 1928—29 гг.
-
да 1941 г.
-
Пачатак гістарычнай Козьма-Дзям’янаўскай вуліцы, 1941 г.
-
У бок Замкавай вуліцы, 1941 г.
-
Аэрафотаздымак у бок Замкавай вуліцы, 1941—43 гг.
-
У бок Нямігі, 1941—43 гг.
-
Пачатак гістарычнай Козьма-Дзям’янаўскай вуліцы, 1944 г.
Зноскі
Літаратура
[правіць | правіць зыходнік]- Пазняк 3. С. Рэха даўняга часу: Кн. для вучняў.— Мн.: Нар. асвета, 1985.— 111 с., іл.
- Іван Сацукевіч. Тапанімія вуліцы і плошчаў Мінска ў ХІХ — пачатку ХХ стст.
- Вячеслав Бондаренко. Названия минских улиц за последнее столетие: тенденции, загадки, парадоксы Архівавана 26 студзеня 2009.
Спасылкі
[правіць | правіць зыходнік]На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Нізкі Рынак