Перавязь
Перавязь, тальмах[1] — перакінутая праз плячо стужка або рэмень, які з’яўляецца дэталлю ўбору.
Плечавая ордэнская стужка
[правіць | правіць зыходнік]У ордэнаў большасці краін ордэнская стужка першай (або адзінай, як у рускага ордэна Андрэя Першазванага ) ступені ордэна прадстаўляе сабой перавязь (стужку цераз плячо) з дарагой шаўковай муаравай тканіны. На плячы стужка працягваецца пад эпалет або пад пагон. У залежнасці ад статута ордэна, стужка носіцца альбо праз правае, альбо праз левае плячо.
Ваенныя перавязі
[правіць | правіць зыходнік]Перавязі выкарыстоўваюцца і як элемент ваеннай формы. У Старажытным Рыме перавязь для мяча называлася балтэй (лац.: balteus) або цынгулум (лац.: cingulum); гэтымі словамі, акрамя таго, маглі называць і пояс. Ён шчыльна прымыкаў да корпуса з прычыны цяжару самога мяча, але таксама прытрымліваўся рамянямі панцыра . Простыя легіянеры насілі балтэй праз левае плячо (меч такім чынам апыняўся з правага боку), цэнтурыёны — праз правае. У асноўным упрыгожваўся рознымі металічнымі насечкамі, а пазней — нават каштоўнымі камянямі[2].
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/97/Bandelier_16.Jhdt.jpg/250px-Bandelier_16.Jhdt.jpg)
У Расійскай імператарскай арміі паласатыя шалікі цераз плячо з канца XVII стагоддзя служаць для адрознення афіцэраў ад ніжніх чыноў (разам з гаржэтамі і пратазанамі). На 1700 год шалікі былі трохкаляровымі, з палосамі расійскага сцяга — белай, сіняй і чырвонай, упрыгожанымі двума кутасамі (срэбнымі ў обер-афіцэраў, залатымі ў штаб-афіцэраў). У 1727—1730 гадах шалікі штаб-афіцэраў мяняюць расфарбоўку: палосы мяняюцца на сярэбраную, зялёную і чырвоную. У 1730—1740 гадах шалікі становяцца двухколернымі, колераў георгіеўскай стужкі (чорна-жоўтыя ў обер-, чорна-залатыя ў штаб-афіцэраў). У сярэдзіне XVIII стагоддзя месца нашэння шаліка змяняецца: ён перамяшчаецца на пояс і з тых часоў становіцца афіцэрскім поясам[3].
«Салдацкай перавяззю» называўся рэмень цераз плячо для нашэння патроннай сумкі[4]; скураную або тканевую перавязь для нашэння халоднай зброі называюць партупеяй , перавязь сцяганосца або кавалерыста — панталерам (служыць для мацавання тронка сцяга, стрэльбы і лядаўніцы), рэмень з кішэнямі для захоўвання куль — бандальерам . У XVII стагоддзі стральцы насілі перавязь з падвешанымі трубкамі для адмераных порцый пораху — берандзейку .
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/4e/Miss_Chile_07_Bernardita_Zuniga.jpg)
Геральдычныя перавязі
[правіць | правіць зыходнік]Перавязь у геральдыцы — дыяганальная паласа, якая перасякае шчыт справа. Ганаровая або галоўная геральдычная фігура.
Зноскі
- ↑ Лазука 2015, с. 139.
- ↑ Балтей // Ф. Любкер. Реальный словарь классических древностей (руск.)
- ↑ Офицерский шарф
- ↑ Перевязывать // Толковый словарь живого великорусского языка : у 4 т. / авт.-сост. В. И. Даль. — 2-е изд.. — СПб. : Типография М. О. Вольфа, 1880—1882.
Літаратура
[правіць | правіць зыходнік]- Лазука, Барыс Андрэевіч. Слуцкія паясы і еўрапейскі тэкстыль XVIII стагоддзя. Малы лексікон / Б. А. Лазука; [фота: Б. А. Лазука, М. П. Мельнікаў]. — Мінск: Беларусь, 2015. — 170, [2] с. : каляр. іл., партр. ; 30 см. Фактычная дата выхаду ў свет ― 2014. ― Бібліяграфія: с. 170―171.