Gordian I
Gordian I | |
---|---|
![]() | |
Ganwyd | 159 ![]() Phrygia ![]() |
Bu farw | 12 Ebrill 238 ![]() Carthag Rufeinig ![]() |
Dinasyddiaeth | Rhufain hynafol ![]() |
Galwedigaeth | person milwrol ![]() |
Swydd | ymerawdwr Rhufain, llywodraethwr Rhufeinig, Praetor, quaestor, aedile, Conswl Rhufeinig ![]() |
Tad | Maecius Marullus ![]() |
Mam | Ulpia Gordiana ![]() |
Priod | Fabia Orestilla ![]() |
Plant | Gordian II, Maecia Faustina ![]() |
Marcus Antonius Gordianus Sempronianus Romanus Africanus (159 – 12 Ebrill 238) oedd ymerawdwr Rhufain am ran o'r flwyddyn 238.
Ychydig a wyddir am ei fywyd personol, ond credir bod ei deulu'n hannu o Frigia (Anatolia). Roedd o deulu ecwestraidd cyfoethog, a llwyddodd i godi ei safle ddigon i ddod yn aelod o'r Senedd. Roedd ganddo ddau blentyn, Marcus Antonius Gordianus (Gordian II) a Maecia Faustina a ddaeth yn fam Gordian III.
Astudiodd rethreg a llenyddiaeth yn ei ieuenctid cyn ymuno a'r fyddin a dod yn bennaeth Lleng IV Escita yn Syria. Yn 216 penodwyd ef yn rhaglaw Britannia, yna'n gonswl yn ystod teyrnasiad Heliogabalus. Ysgrifennodd gerdd epig dan y teitl Antoninias i anrhydeddu'r ymerawdwr Caracalla.
Yn ystod teyrnasiad Alexander Severus, penodwyd Gordian (oedd eisoes yn 80 oed) yn broconswl Affrica. Tra'r oedd yn y swydd hon, lladdwyd Alexander Severis gan Maximinus Thrax, a gyhoeddwyd yn ymerawdwr. Nid oedd Maximinus yn ymerawdwr poblogaidd, a bu gwrthryfel yn Affrica yn 238, a gychwynodd yn ninas El Jem, cartref Gordian ar y pryd. Cyhoeddwyd Gordian yn ymerawdwr gyda'r teitl Africanus ar 22 Mawrth y flwyddyn honno, gan gymeryd ei fab yn gyd-ymerawdwr fel Gordian II. Cararnhaoedd y Senedd yn Rhufain ef fel ymerawdwr.
Fodd bynnag, roedd Capelianus, rhaglaw Numidia, yn parhau'n ffyddlon i Maximinus, ac ymosododd ar Affrica. Gorchfygwyd Gordian, a lladdwyd ei fab Gordian II yn y frwydr. Lladdodd Gordian ei hun yn fuan wedyn trwy grogi ei hun â'i wregys, wedi teyrnasiad o ddim ond 36 díwrnod.
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/ce/Sestertius_Gordian_I-s2385.jpg/250px-Sestertius_Gordian_I-s2385.jpg)
Rhagflaenydd: Maximinus Thrax |
Ymerawdwr Rhufain 238 gyda Gordian II |
Olynydd: Pupienus a Balbinus |