bywać
Jump to navigation
Jump to search
Old Polish
[edit]Etymology
[edit]Inherited from Proto-Slavic *byvàti. By surface analysis, być + -wać. First attested in the end of the 14th century.
Pronunciation
[edit]Verb
[edit]bywać impf
- (attested in Masovia) used with the past participle to form the present and past passive tenses of verbs
- 1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 28:
- Thacy slostnyczy przes thakee zachoczczow myenyenye wyzwalyaany biwaly (huiusmodi malefactores per eandem nominationem a poena liberabantur)
- [Tacy złostnicy przez takie zachodźcow mienienie wyzwalani bywali (huiusmodi malefactores per eandem nominationem a poena liberabantur)]
- 1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 99:
- Przes wschitky, gysch przi they przissyąndze syedzeli albo przistali, milczano bywalo (per omnes assidentes vel astantes iuramento tacebatur)
- [Przez wszytki, jiż przy tej przysiędze siedzieli albo przystali, milczano bywało (per omnes assidentes vel astantes iuramento tacebatur)]
- 1922 [End of the 14th century], Jan Łoś, editor, Początki piśmiennictwa polskiego. (Przegląd zabytków językowych)[1], page 233:
- Vkazana tobe biwa miloszcziwa
- [Ukazana tobie bywa miłościwa]
- (copulative) copulative in compound predicates
- 1901 [Middle of the 15th century], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 427:
- [Trzecie odzie]nye, to yest yedwa[bne], [b]ywa s chrobakow (tertium vestimentum scilicet sericum, quod sit de vermibus)
- [[Trzecie odzie]nie, to jest jedwa[bne], [b]ywa z chrobakow (tertium vestimentum scilicet sericum, quod sit de vermibus)]
- frequentative of być
- 1930 [c. 1455], “Tob”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)[2], 5, 8:
- Ti wszitky scyeszki sø my iawni, bom gymy czøsto chodzil, a biwalem v Gabela brata waszego (et mansi apud Gabelum fratrem nostrum)
- [Ty wszytki ścieżki są mi jawny, bom jimi często chodził a bywałem u Gabela brata waszego (et mansi apud Gabelum fratrem nostrum)]
- (attested in Lesser Poland) to linger; to remain
- 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter][3], Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 54, 20:
- Odkupi w pocoiu duszø moiø od tich, gich (pro gisz) se bliszø ku mne, bo medzy welmi bywal se mnø (quoniam inter multos erant mecum)
- [Odkupi w pokoju duszę moję od tych, jiż sie bliżą ku mnie, bo miedzy wielmi bywal[i] se mną (quoniam inter multos erant mecum)]
- (attested in Masovia) to happen; to occur
- 1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 28:
- Czanstokrocz bywa (plerumque fit), ysz... nyekthorzy... przes baklywoscz... wycząnstwo obikli odnoszycz
- [Częstokroć bywa (plerumque fit), iż... niektorzy... przez bakliwość... wicięstwo obykli odnosić]
- to befall, to fall to
- 1853 [End of the 15th century], Wacław Aleksander Maciejowski, editor, Piśmiennictwo polskie od czasów najdawniejszych aż do roku 1830, volume 4, page 139:
- Yelye dny do roką bywa, thele lath Szandomyrz odpustow myewa
- [Jele dni do roka bywa, tele lat Sędomirz odpustow miewa]
- (attested in) to arise
- Beginning of the 15th century, Łukasz z Wielkiego Koźmina, Kazania gnieźnieńskie[4], Krakow, page 12a:
- Sz nesktorego szyna slodzeg byua, kostarsz y pyganicza, a s dzefkicz tesze mnogdy sla szona byua
- [Z nie z ktorego syna złodziej bywa, kostarz i pijanica, a z dziewkić teże mnogdy zła żona bywa]
- to take place
- 1886 [c. 1455-1460], Emil Kałużniacki, editor, Die polnische Recension der Magdeburger Urtheile und die einschlägigen deutschen, lateinischen und czechischen Sammlungen, page 200:
- We trzych wylkych sandzech, gdy bywayą gyeden na szwyathego Iana y Pawla dzyen, ... gdy burgrabya szyedzy na sąndze..., gyest wyna osszmdzyeszath szelągow
- [We trzech wi[e]lkich sądziech, gdy bywają jeden na Świętego Jana i Pawła dzień, ... gdy burgrabia siedzi na sądzie..., jest wina ośmdziesiąt szelągow]
Derived terms
[edit]verbs
Descendants
[edit]References
[edit]- Boryś, Wiesław (2005) “bywać”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
- Sławski, Franciszek (1958-1965) “bywać”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
- Bańkowski, Andrzej (2000) “bywać”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
- B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “bywać”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
Polish
[edit]Etymology
[edit]Inherited from Old Polish bywać. By surface analysis, być + -wać.
Pronunciation
[edit]- IPA(key): /ˈbɨ.vat͡ɕ/
- (Middle Polish) IPA(key): /ˈbɨ.vat͡ɕ/
Audio: (file) - Rhymes: -ɨvat͡ɕ
- Syllabification: by‧wać
Verb
[edit]bywać impf (indeterminate, frequentative, imperfective być)
- (intransitive, copulative) frequentative of być
- On bywa całkiem wredny. ― He can be pretty mean.
- Bywam w kinie. ― I frequent the movie theater.
Conjugation
[edit]Derived terms
[edit]adjectives
interjections
nouns
verbs
Trivia
[edit]According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), bywać is one of the most used words in Polish, appearing 23 times in scientific texts, 0 times in news, 16 times in essays, 19 times in fiction, and 22 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 80 times, making it the 800th most common word in a corpus of 500,000 words.[1]
References
[edit]Further reading
[edit]- bywać in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
- bywać in Polish dictionaries at PWN
- Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “bywać”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
- “BYWAĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 10.12.2021
- Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “bywać”, in Słownik języka polskiego
- Aleksander Zdanowicz (1861) “bywać”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
- J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “bywać”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 248
- bywać in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego
Silesian
[edit]Etymology
[edit]Inherited from Old Polish bywać. By surface analysis, być + -wać.
Pronunciation
[edit]Verb
[edit]bywać impf (indeterminate, frequentative, imperfective być)
Conjugation
[edit]Further reading
[edit]- bywać in silling.org
- Aleksandra Wencel (2023) “bywać”, in Dykcjůnôrz ślų̊sko-polski, page 96
Categories:
- Old Polish terms inherited from Proto-Slavic
- Old Polish terms derived from Proto-Slavic
- Old Polish terms suffixed with -wać
- Old Polish terms with IPA pronunciation
- Old Polish lemmas
- Old Polish verbs
- Old Polish imperfective verbs
- Masovia Old Polish
- Old Polish terms with quotations
- Old Polish copulative verbs
- Old Polish frequentative verbs
- Lesser Poland Old Polish
- Polish terms derived from Proto-Slavic
- Polish terms inherited from Proto-Slavic
- Polish terms inherited from Old Polish
- Polish terms derived from Old Polish
- Polish terms suffixed with -wać
- Polish 2-syllable words
- Polish terms with IPA pronunciation
- Polish terms with audio links
- Rhymes:Polish/ɨvat͡ɕ
- Rhymes:Polish/ɨvat͡ɕ/2 syllables
- Polish lemmas
- Polish verbs
- Polish indeterminate verbs
- Polish frequentative verbs
- Polish imperfective verbs
- Polish intransitive verbs
- Polish copulative verbs
- Polish terms with usage examples
- Silesian terms derived from Proto-Slavic
- Silesian terms inherited from Proto-Slavic
- Silesian terms inherited from Old Polish
- Silesian terms derived from Old Polish
- Silesian terms suffixed with -wać
- Silesian terms with IPA pronunciation
- Rhymes:Silesian/ɪvat͡ɕ
- Rhymes:Silesian/ɪvat͡ɕ/2 syllables
- Silesian lemmas
- Silesian verbs
- Silesian indeterminate verbs
- Silesian frequentative verbs
- Silesian imperfective verbs
- Silesian intransitive verbs
- Silesian copulative verbs