-enko
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/77/Statue_to_Taras_Shevchenko_on_Curitiba%27s_Pra%C3%A7a_da_Ucr%C3%A2nia.jpg/220px-Statue_to_Taras_Shevchenko_on_Curitiba%27s_Pra%C3%A7a_da_Ucr%C3%A2nia.jpg)
-enko atzizki antroponimikoa duten abizenak ukrainarren artean abizen ohikoenetakoak dira. Ukrainar abizenen formakuntzan -enko atzizkia da eratorpen modu usuenetako bat, baina ez bakarra; -iuk edo -txuk amaierak ere ohikoakm baitira, ekialderago ohikoan.
Historia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/89/Ukraine-Podiliya.png/250px-Ukraine-Podiliya.png)
16. mendeko dokumentuetan -enko erako patronimikoak Podolian kokatzen ziren batez ere, noizean behin Kiev eta Zhytomyr eskualdeetan ere bai.
17. mendean, -enko formazioak dagoeneko Ukraina ekialdeko lurraldean antroponimiko ohikoena ziren . 1649ko Zboriveko Itunaren ondoren egindako kosakoen erregistroetan, -enko abizenek abantaila kuantitatibo absolutua dute beste guztien aldean. Stepan Bevzenkoren kalkuluen arabera, Kiev erregimentuaren erregistroan -enko izenak %60 dira.
Esanahia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Ukrainako beste abizen atzizki batzuk bezala, patronimikoa adierazten du ohikoan -enko amaierak, jatorrian bederen. Hau da, noren seme edo alaba; hala nola, Ivanenko, Ivanen seme edo Pavlenko, Pavlo edo Pauloren seme. Ez bakarrik aitatasun patronimikoa adierazteko, gainera, emakume izenetan jatorria dutenak egon badaude eta: Odartxenko, Odarka emakume izenetik eratorria, adibidez[1].
Goitizen, lanbide eta abarren ondorengoak adieraz dezakete halaber -enko deitura hauek. Esate baterako:
- Usenko: Us, bibote.
- Bilouxenko: Bilo, zuri, Us, bibote. Bibote zuridunaren ondorengoa.
- Xevtxenko: Xvets, zapataria.
- Popenko: Pip/pop, apaiza (Ukrainako apaiz ortodoxoek ezkontza baimendua dute).
- Babenko: Baba, amona.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Slavutych, Yar. (1962-09-01). «Ukrainian Surnames in -enko» Names 10 (3): 181–186. doi: . ISSN 1756-2279. (Noiz kontsultatua: 2022-03-07).