Zatigarritasun-erregela
Appearance
Aritmetikan, zatigarritasuna zenbaki oso bat beste zenbaki oso baten zatitzailea izateko duen propietateari deritzo. Adibidez, 12 zenbakia 4 zenbakiaz zatigarria da, 4 zenbakia 12 zenbakiaren zatitzaile delako. Zatigarritasuna aztertzeko, zatigarritasun-erregelak daude.
Zatitzailea | Zatigarritasun-erregela | Adibidea |
---|---|---|
1 | Zenbaki oso guztiak dira 1 zenbakiarekin zatigarriak | |
2 | Azken zifra zenbaki bikoitia da (0, 2, 4, 6 edo 8) | 1372 zenbakia 2 zenbakiaz zatigarria, azken zifra (2) bikoitia delako. |
3 | Zenbakiaren zifren batura 3 zenbakiaz zatigarria da. | 144 zenbakia 3 zenbakiaz zatigarria da, 1+4+4=9 zenbakia 3 zenbakiaz zatitu baitaiteke. |
4 | Batekoen zifra gehi hamarrekoen zifra bider 2 egiten da. Emaitza 4 zenbakiaren zatigarria izan behar da. | 144 zenbakia 4 zenbakiaz zatigarria da, 4+2×4=12 4 zenbakiaz zatitu baitaiteke. |
Azken bi zifrak 4 zenbakiaz zatigarriak dira. | 4012 4 zenbakiaz zatigarria da, 12 4 zenbakiaz zatitu baitaiteke. | |
5 | Azken zifra 0 edo 5 da. | 490 5 zenbakiaz zatigarria da, azken zifra 0 baita. |
6 | Zenbakia 2 eta 3 zenbakiez zatigarria da aldi berean. | 96 6 zenbakiaz zatigarria da, 2 zenbakiaz zatigarria (6 zenbaki bikoitiaz bukatzen baita) eta 3 zenbakiaz zatigarria (9+6=15, zeina 3 zenbakiaz zatigarria den) baita aldi berean. |
7 | Kenketa-batuketa bat osatu hirunaka zifra harturik, eskubitik ezkerrera. Emaitzari bere azken zifra bider 2 kendu. Azken emaitza 7 zenbakiaz zatigarria izan behar da. | 1.369.851: 851 - 369 + 1 = 483; 483: 48 - (3 × 2) = 42 = 7 x 6. |
Kenketa-batuketa bat osatu hirunaka zifra harturik, eskubitik ezkerrera. Emaitzari azken zifra bider 5 batu. Azken emaitza 7 zenbakiaz zatigarria izan behar da. | 1.369.851: 851 - 369 + 1 = 483; 483: 48 + (3 × 5) = 63 = 7 x 9. | |
8 | Zenbakiaren azken hiru zifrak hartu. Ehunekoari dagokion zifra bikoitia izanik, azken bi zifrek osatzen duten zenbakia 8 zenbakiaz zatigarria bada izango da hasierako zenbakia zatigarria. Ehunekoari dagokion zifra bakoitia izanik, azken bi zifrek osatzen duten zenbakia gehi 4 egin eta emaitza 8 zenbakiaz zatigarria bada izango da hasierako zenbakia zatigarria. Bi zifrako zenbakia 8az zatigarria den aztertzeko, aski da bigarren zifra gehi lehenengo zifra bider 2 egin eta emaitza 8az zatigarria den aztertu. | 34152; 1 bakoitia denez, 52+4=56, zeina 8az zatigarria da, 6+5×2=16 8az zatigarria delako. |
Azken hiru zifrak 8az zatigarriak badira, hasierako zenbakia ere 8az zatigarria da. | 107.088, 088, hau da, 88 8az zatigarria da, beraz 107.088 8az zatigarria da. | |
9 | Zenbakiaren zifren batura 9 zenbakiaz zatigarria da. | 999 453 789, 9+9+9+4+5+3+7+8+9=63, hau ere 9 zenbakiaz ere zatigarria baita (6+3=9). |
10 | Azken zifra 0 da. | 9870 10 zenbakiaz zatigarria da, azken zifra 0 baita. |
11 | Leku bikoitz batean dauden zenbakien batura eta leku bakoitian daudenaren arteko kendura 0 edo 11ren multiploa baldin bada. | 6974 11 zenbakiaz zatigarria da, (9+4)-(6+7)=13-13=0 da eta. |
12 | Zenbakia 3 eta 4ez zatigarria da. | 960 zenbakia 12z zatigarria da, 3z (9+6+0=15) eta 4ez (60/4=15) zatigarria delako. |
13 | Zenbakiari unitateen zifra kendu. Zenbaki berri honi unitate kopurua bider 9 kendu. Kendura 0 edo 13ren multiploa izan behar da (positibo edo negatiboa den berdin da). | 195 zenbakia 13z zatigarria da, 19-5x9=19-45=-26 delako. |
14 | Zenbakia 2 eta 7z zatigarria da. | 210 zenbakia 14z zatigarria da, 2z (0 bikoitia da) eta 7z zatigarria delako. |
15 | Zenbakia 3 eta 5ez zatigarria da. | 210 zenbakia 15z zatigarria da, 3z (2+1+0=3) eta 5z (0z amaitzen du) zatigarria delako. |
16 | Milakoen zifra bikoitia bada, azken 3 zifrez osatutako zenbakia 16z zatigarriak izan behar da.
Milakoen zifra bakoitia bada, azken 3 zifrak gehi 8 egitean lortzen den zenbakia 16z zatigarria izan behar da. |
254176 16z zatigarria da, 176 16z zatigarri baita.
3408 16z zatigarria da, 408+8=416; eta 416 16z zatigarria delako. |
Zenbakiari azken bi zifrak kendu. Zenbaki berri hau 4ez biderkatu eta gero kendutako zifrak batu. Batura 0 edo 16ren multiploa izan behar da. | 7296 zenbakia 16z zatigarria da, 72x4+96=288+96=384 delako. | |
17 | Zenbakiari unitateen zifra kendu. Zenbaki berri honi unitate kopurua bider 5 kendu. Kendura 0 edo 17ren multiploa izan behar da (positibo edo negatiboa den berdin da). | 306 zenbakia 17z zatigarria da, 30-6x5=30-30=0 delako. |
18 | Zenbakia 2 eta 9z zatigarria da. | 270 zenbakia 18z zatigarria da, 2z (0 bikoitia da) eta 9z (2+7+0=9) zatigarria delako. |
19 | Zenbakiari unitateen zifra kendu. Zenbaki berri honi unitate kopurua bider 2 batu. Batura 0 edo 19ren multiploa izan behar da. | 1463 zenbakia 19z zatigarria da, 146+3x2=146+6=152 delako. |
20 | Azken bi zifrak 00, 20, 40, 60 edo 80 dira (20ren multiploak). | 89380 20ez zatigarria da, azken zifra 80 delako. |
21 | Zenbakia 3 eta 7z zatigarria da. | 147 zenbakia 21ez zatigarria da, 3z (1+4+7=12) eta 7z zatigarria delako. |
22 | Zenbakia 2 eta 11z zatigarria da. | 88 zenbakia 22z zatigarria da, 2z (8 bikoitia da) eta 11z (8-8=0) zatigarria delako. |
23 | Zenbakiari unitateen zifra kendu. Zenbaki berri honi unitate kopurua bider 7 batu. Batura 0 edo 23ren multiploa izan behar da. | 529 zenbakia 23z zatigarria da, 52+9x7=52+63=115 delako. |
24 | Zenbakia 3 eta 8z zatigarria da. | 12600 zenbakia 24z zatigarria da, 3z (1+2+6+0+0=9) eta 8z (600 8ren multiploa da) zatigarria delako. |
25 | Azken bi zifrak 00, 25, 50 edo 75 dira (25en multiploak). | 35000 25ez zatigarria da, 00z amaitzen baitu. |
26 | Zenbakia 2 eta 13z zatigarria da. | 390 zenbakia 28z zatigarria da, 2z (0 bikoitia da) eta 13z zatigarria delako. |
27 | Zenbakia 3z zatitu. Zatidura 9z zatigarria izan behar da. | 216 zenbakia 27z zatigarria da, 216/3=72 eta 7+2=9 delako. |
28 | Zenbakia 4 eta 7z zatigarria da. | 888888 zenbakia 28z zatigarria da, 4z (88 4ren multiploa da) eta 7z zatigarria delako. |
29 | Zenbakiari unitateen zifra kendu. Zenbaki berri honi unitate kopurua bider 3 batu. Batura 0 edo 29ren multiploa izan behar da. | 174 zenbakia 29z zatigarria da, 17+4x3=17+12=29 delako. |
30 | Zenbakia 3 eta 10ez zatigarria da. | 450 zenbakia 30z zatigarria da, 3z (4+5=0) eta 10ez (0z amaitzen du) zatigarria delako. |
31 | Zenbakiari unitateen zifra kendu. Zenbaki berri honi unitate kopurua bider 3 kendu. Kendura 0 edo 31ren multiploa izan behar da (positibo edo negatiboa den berdin da). | 1736 zenbakia 31z zatigarria da, 173-6x3=173-18=155 delako. |