Phanerozoikum
Erscheinungsbild
![]() |
Äon | Ära | Süsteem | Ääler (mya) |
---|---|---|---|
P h a n e r o z o i k u m Düür: 541 Ma |
Känozoikum Eerdneitdj Düür: 66 Ma |
Quartär | 0 ⬍ 2,588 |
Neogen | 2,588 ⬍ 23,03 | ||
Paläogen | 23,03 ⬍ 65,5 | ||
Mesozoikum Eerdmadelääler Düür: 186,2 Ma |
Kritj | 65,5 ⬍ 145,5 | |
Jura | 145,5 ⬍ 199,6 | ||
Trias | 199,6 ⬍ 251 | ||
Paläozoikum Erdualtidj Düür: 288,8 Ma |
Perm | 251 ⬍ 299 | |
Karbon | 299 ⬍ 359,2 | ||
Devon | 359,2 ⬍ 416 | ||
Silur | 416 ⬍ 443,7 | ||
Ordovizium | 443,7 ⬍ 488,3 | ||
Kambrium | 488,3 ⬍ 542 | ||
iarer | iarer | iarer |
At Phanerozoikum (faan ualgreks φανερός phanerós „tu sen“, ζῷον zôon „labenen“ ~ det tidjääler, huar labenen tu sen as) as det jongst äon faan a eerdtidjäälern. Hat begand föör 542 miljuun juaren an lingt bit daalang.
Det äälst süsteem uun't Phanerozoikum as det Kambrium, an uun't Kambrium begand det eegentelk leewent üüb a eerd (kambrisk eksplosioon). Sodenang woort det ääler histoore faan a eerd mä a äoonen diarföör (Proterozoikum, Archaikum an Hadaikum) uk üs Präkambrium betiakent. Uk uun't leed Präkambrium (Ediacarium, ~ 600 mya) jääw't al leewent, man det wiar mikroorganismen an ianfach onerweederplaanten.
Naier iindialang
[Bewerke | Kweltekst bewerke]- Äon: Phanerozoikum (542–0 mya)
- Ära: Känozoikum (65,5–0 mya)
- K-P-grens (Kritj → Paläogen, ~ 65,5 mya)
- Ära: Mesozoikum (251–65,5 mya)
- Ära: Paläozoikum (542–251 mya)
- Präkambrium: (föör 542 mya)
- Ära: Känozoikum (65,5–0 mya)
- Äon: Proterozoikum (2.500–542 mya)
- Äon: Archaikum (4.000–2.500 mya)
- Äon: Hadaikum (4.600–4.000 mya)
Tempratuuren
[Bewerke | Kweltekst bewerke]Luke uk diar
[Bewerke | Kweltekst bewerke]![Commons](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/14px-Commons-logo.svg.png)