Dinastía Hetumida
Dinastía Hetumida | |
---|---|
![]() | |
Tipo | familia nobre |
Data de fundación | 1073 |
Data de disolución | 1372 |
País | Reino Armenio de Cilicia |
[ editar datos en Wikidata ] |
A dinastía hetumida ou hethumida, tamén escrito como hetumíes (en armenio: Հեթումյաններ) eran membros dunha familia nobre armenia que se asentou en Cilicia trala conquista de Armenia polos selxúcidas e chegaron a ser unha unha dinastía real armenia.[1]
No terceiro cuarto do século XI, recibiron do emperador bizantino o señorío de Lampron, polo que tamén son coñecidos como a Casa de Lampro ou Lampron, e o título de sebasto. Outras pólas da familia gobernaron os señoríos de Corikós e Barberon.
Cando os príncipes da familia rival rupénida fundaron o principado armenio de Cilicia, os hetumíes foron os líderes da oposición baronal fronte os príncipes e despois fronte os reis. En 1224, coa extinción da familia rupénida, os hetumíes subiron ao trono e gobernaron o Reino Armenio de Cilicia dende 1226 até 1341 en que o trono pasou á Casa de Lusignan. Hetum I, o primeiro dos hetumidas ou hetumíes, chegou ao poder cando casou coa raíña Isabel de Armenia, da dinastía rubénida, que herdara o trono do seu pai, León I de Armenia, co que se xuntaron as dúas dinastías.
A familia extinguiuse definitivamente en 1373.
Historia
[editar | editar a fonte]A dinastía hetumida no Reino armenio de Cilicia estableceuse cando o neto de Constantino, Hetum I, foi nomeado gobernante de Cilicia polo Imperio Mongol. Hetum I ampliou o territorio do reino e forxou estreitos vínculos co Imperio Mongol, o que lle permitiu manter a autonomía e a protección das ameazas externas. Baixo os hetumíes, o reino armenio de Cilicia alcanzou o seu cume cultural e económico. A dinastía era coñecida polo seu apoio ás artes, a literatura e a arquitectura, o que levou á construción de magníficos edificios e á creación de fermosas obras de arte. Os gobernantes hetumíes tamén mantiveron alianzas cos cruzados e outras potencias europeas, o que trouxo importantes beneficios económicos e políticos ao reino.
Porén, a fortuna do reino comezou a declinar no século XIV, e finalmente caeu en mans do sultanato mameluco en 1375. A pesar da súa desaparición definitiva, a dinastía hetumida deixou un legado duradeiro na historia e cultura armenias.
Señores de Lampron
[editar | editar a fonte]- Hetum I, morto polo 1071.
- Oshin I polo 1071-1110.
- Hetum II 1110-1143.
- Repartición dos seus dominios entre Oshin II (en Lampron) e Sembat (en Barberon).
- Oshin II 1143-1170.
- Hetum III 1170-1218.
- Constantino I 1218-1250.
- Herdado por León III de Armenia Menor, casado cunha filla de Hetum (+1250) e neta de Constantino I.
Reis Hetumíes de Armenia
[editar | editar a fonte]- Hetum (ou Hetoum) I (1226–1270)
- León II (1270–1289) – fillo de Hetum I
- Hetum II (1289–1293) – fillo de León II
- Thoros III (1293–1298) – fillo de León II
- Hetum II (1294–1297: segundo período de reinado)
- Sempad (1297–1299) – fillo de León II
- Constantino I (III) (1299) – fillo León II
- Hetum II (1299–1301: terceiro período de reinado), rexente 1301–1307
- León III (1301–1307) – fillo de Thoros III
- Oshin (1307–1320) – fillo León II
- León IV (1320–1341) – fillo de Oshin
En 1341, o trono pasou á Casa de Lusignan.
Notas
[editar | editar a fonte]- ↑ Britannica, The Editors of Encyclopaedia (28 de agosto de 2019). "Little Armenia". Encyclopedia Britannica (en inglés). Consultado o 26 de maio de 2023.
Véxase tamén
[editar | editar a fonte]![]() |
Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Dinastía Hetumida ![]() |
Outros artigos
[editar | editar a fonte]- Armenia bagrátida
- Reino Armenio de Cilicia
- Dinastía rubénida
- Lista de monarcas do Reino Armenio de Cilicia
Ligazóns externas
[editar | editar a fonte]- Os Hethumidas en GENEALOGY.EU (en inglés)