Էթիլ սպիրտ
Էթիլ սպիրտ | |
---|---|
![]() | |
![]() | |
![]() | |
Ընդհանուր տեղեկություններ | |
Դասական անվանակարգում | Էթանոլ |
Ավանդական անվանում | Էթիլսպիրտ |
Քիմիական բանաձև | C₂H₆O |
Ռացիոնալ բանաձև | |
Ֆիզիկական հատկություններ | |
Ագրեգատային վիճակ | հեղուկ |
Մոլային զանգված | 7,6E−26 կիլոգրամ[1] գ/մոլ |
Խտություն | 790 ± 0 կգ/մ³ գ/սմ³ |
Իոնիզացման էներգիա | 10,47 ± 0,01 Էլեկտրոն-վոլտ[2] կՋ/մոլ |
Ջերմային հատկություններ | |
Հալման ջերմաստիճան | −173 ± 1 ℉, −114 °C[6] և −114,1 °C[2] °C |
Եռման ջերմաստիճան | 173 ± 1 ℉, 79 °C[7][8] և 78,29 °C[2] °C |
Այրման ջերմաստիճան | 55 ± 1 ℉ և 12 °C |
Ինքնաբռնկման ջերմաստիճան | 363 °C |
Եռյակ կետ | -114, 3 °C[3][4] |
Կրիտիկական ճնշում | +241 °C, 63 բար մթն. |
Մոլյար ջերմատարողություն | 1,197[5] Ջ/(մոլ•Կ) |
Գոյացան էնթալպիա | −234, 8 կՋ/մոլ |
Գոլորշու ճնշում | 44 ± 1 mm Hg և 58 hectopascal[9] |
Քիմիական հատկություններ | |
Լուծելիությունը ջր-ում | անսահմանափակ գ/100 մլ |
pKa | 16 ± 0,01[10] |
Բեկման ցուցիչ | 1,3611 |
Կառուցվածք | |
Բյուրեղային կառուցվածք | Մոնոցիկլիկ բյուրեղային համակարգ[11] |
Դիպոլ մոմենտ | (գազ) 1.69 |
Դասակարգում | |
CAS համար | 64-17-5 |
PubChem | 702 |
EINECS համար | 200-578-6 |
SMILES | CCO |
ЕС | 200-578-6 |
RTECS | KQ6300000 |
ChEBI | 682 |
IDLH | 6237 ± 1 mg/m³ |
Եթե հատուկ նշված չէ, ապա բոլոր արժեքները բերված են ստանդարտ պայմանների համար (25 °C, 100 կՊա) |
Էթիլսպիրտ (էթիլ սպիրտ, գինու սպիրտ, էթանոլ), միատոմ սպիրտ է, քիմիական բանաձևն է : Ստանդարտ պայմաններում այն թափանցիկ հեղուկ է, այրվում է, ունի բնորոշ սուր հոտ։ Այն հանդիսանում է ոչ դիպոլային միացությունների լուծիչ, օգտագործվում է որպես ախտահանող միջոց[12]։
Ստուգաբանություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Էթանոլ (Ethanol) համակարգված անունը սահմանվել է Միջազգային Միության տեսական և կիրառական քիմիայի (IUPAC) կողմից մոլեկուլի համար, որը կազմված է երկու ատոմ ածխածնից (նախածանց eth) որոնք կապված են մեկ դոմենով (կապով) (վերջածանց «- ane») և կից OH խմբով ( վերջածանց «ol»)[13]:
Էթիլ (ethyl) նախածանցը ստեղծվել է 1834 թվականին գերմանացի քիմիկոս Ջասթուս Լիբիգը։ Էթիլը (ethyl) գալիս է ֆրանսիական ether բառից (ցանկացած նյութ, որը գոլորշիանում կամ սուբլիմացվում է նորմալ սենյակային ջերմաստիճանում)[14]։
Էթանոլ անունը հաստատվել է Ժնևում 1892 թվականին քիմիական անվանացանկի միջազգային գիտաժողովի ընթացքում։ Սպիրտի սիստեմատիկ օգտագործումը քիմիայում սկսվել է 1850 թվականից[15]։
Քիմիական բանաձև
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Էթանոլը երկու ածխածին պարունակող սպիրտ է։ Դրա մեկ այլ մոլեկուլային բանաձևն է CH3CH2OH է[16]։ Այլընտրանքային նշում է CH3-CH2- OH, որը ցույց է տալիս, որ ածխածնի մի մեթիլ խմբի (CH3-) կցվում է ածխածնի մի մեթիլ խմբի (- CH2 -), որը կցվում է թթվածնի մի հիդրոքսիլ խմբի (-OH )։ Դա դիմեթիլ էթիլի իզոմեր է. Էթանոլը երբեմն կրճատ գործածվում է որպես էթ OH, օգտագործելով ընդհանուր օրգանական քիմիայի նշումները էթիլային խումբը ԷԹ-ի հետ ներկայացնելու համար ( C2H5 )[17]:
Արտադրություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Էթանոլը արտադրվում է և նավթաքիմիական (սինթետիկ)(Էթիլենի հիդրատացմամբ) և կենսաբանական գործընթացների (մանրէաբանություն)(ֆերմենտացնելով շաքարը խմորիչի հետ) միջոցով[18]։
Ստացում
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Էթանոլի ստացման համար գործում է հիմնականում երկու միջոց, միկրոկենսաբանական (սպիրտային խմորում) և սինթետի կ(էթիլենի հիդրատացիա)[19]։
Խմորում
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Խմորումը միջոցով էթանոլի ստացումը հայտնի է դեռևս հին ժամանակներից։ Մթերքների սպիրտային խմորումից, որոնք պարունակում են ածխաջրեր (օրինակ խաղող, տարբեր պտուղներ և այլն)։ Սպիրտային խմորումը բավական բարդ երևույթ է, բայց այն կարելի է ներկայացնել հետևյա ռեակցիայով[20]։
Այս ռեակցիայի արդյունքում էթանոլի ելքը կազմում է մոտ 15%[21]։ Շատ հաճախ էթանոլ ստանալու պրոցեսը արագացնելու համար օգտագործում են դրոժասնկերի շտամբներ[22]։ Այս եղանակով ստացված էթանոլը հարկավոր է վերամշակել և մեծացնել էթանոլի պարունակությունը խառնուրդում[23]։
Հիդրոլիզային արտադրություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Աշխարհում բավական շատ էթանոլ են ստանում ցելյուլոզա պարունակող հումքից (օրինակ բնափայտ), որը նախօրոք ենթարկում են հիդրոլիզի[24]։ Այդ ընթացքում առաջացած հեքսոզի և պենտոզի խառնուրդը ենթարկվում է հիդրոլիզի[25]։
Էթիլենի հիդրատացում
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Արդյունաբերության մեջ էթանոլի ստացման ամենակիրառելի եղանակը էթիլենի հիդրատացումն է։ Հիդրատացումը կարելի է կատարել երկու եղանակով։
- Ուղիղ հիդրատացում, 300 °C ջերմաստիճանում, 7 ՄՊասկալ ճնշման և կատալիզատորի առկայության պայմաններում[26]։
- Միջանկյալ եթերի փուլում, ծծմբական թթվի առկայությամբ, 80-90 °C ջերմաստիճանում, 3, 5 ՄՊասկալ ճնշման պայմաններում, հաջորդող հիդրոլիզով էթանոլի ստացում[27]։
Էթանոլի մաքրում
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Խմորման կամ հիդրատացման միջոցով ստացված էթանոլը իրենից ներկայացնում է ջրի, սպիրտի և այլ բաղադրիչների խառնուրդ։ Նրա արդյունաբերական, կենցաղային և այլ կարգի օգտագործման համար անհրաժեշտ է այն ենթարկել մաքրման[28]։ Թորման հետևանքով ստացված էթիլ սպիրտում էթանոլը կազմում է 95, 6%, 4, 4%-ը ջուրն է։
Բացարձակ ալկոհոլ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Բացարձակ ալկոհոլի - էթիլսպիրտ, գրեթե ջուր չի պարունակում. Այն եռում է 78, 39 °C ջերմաստիճանի դեպքում, իսկ ռեկտիֆիկացված սպիրտը՝ պարունակող ոչ պակաս, քան 4.43 % ջուր եռում է 78, 15 °C. Ստանում են ջրային սպիրտի թորմամբ, որը պարունակում է բենզոլ։ Ստանում են նաև այլ տարբերակներով, օրինակ, ալկոհոը մշակում են նյութերով, որոնք արձագանքում են ջրով կամ կլանում են ջուրը, ինչպիսիք չհանգած CaO-ն է կամ պղնձի սուլֆատը CuSO4[29]:
Էթիլենի հիդրատացմամբ սինթետիկ սպիրտի ստացում Սինթետիկ սպիրտը ստացվում է գազային էթիլենի անմիջական հիդրատացմամբ[30]։ Էթիլենն էժան հումք է և մեծ քանակներով առաջաբում է նավթի կրեկինգից.
CH2= CH2(գ) + H2O (գ) → C2H5OH(գ) ΔH < 0
Ռեակցիան իրականանում է 300°С ջերմաստիճանում 7-8 ՄՊա ճնշման տակ՝ ելքը մեծացնելու համար, քանի որ ռեակցիան ընթանում է ծավալի կրճատումով[31]։ Որպես կատլիզատոր օգտագործվում է օրթոֆոսֆորական թթու (H3PO4), որով պատում են հախճապակե մանր խողովակները, որոնք տեղադրում են հպումային սարքի մեջ։
Էթանոլի ստացումը փայտանյութից
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Արտադրության հիմքում ընկած են բջջանյութի թթվային հիդրոլիզը (I փուլ) և գոյացող գլյուկոզի սպիրտային խմորումը (II փուլ)։ Փայտից գլյուկոզի ստացումն իրականացնում են 1, 2 ՄՊա (12 մթն) ճնշման տակ 180 °C ջերմաստիճանում։ Փայտաթեփով բեռնում են հիդրոլիզարար կոչվող սարքը, որտեղ ավելացնում են նաև ծծմբական թթվի 0, 5 %–անոց լուծույթ։ Հիդրոլիզի արգասիքներով ջրային լուծույթը տեղափոխում են չեզոքարարի մեջ, որում օգտագործվում է կրակաթ։ Ծծմբական թթուն փոխարկվում է կալցիումի սուլֆատի և նստվածքի ձևով հեռացվում պարզարանում[32].
(C6H10O5)n + nH2O → nC6H12O6
C6H12O6 → 2C2H5OH + 2CO2
Նստվածքից ազատված և սարքում սառեցված լուծույթն անցնում է խմորման գուռ, առաջանում է էթիլսպիրտ։ Զատիչում անջատված սպիրտն ուղարկվում է թորման արտադրամաս։ Այս եղանակով ստացված սպիրտը կոչվում է հիդրոլիզային։ Հարկ է իմանալ, որ սինթետիկ և հիդրոլիզային սպիրտները կիրառելի են միայն տեխնիկական նպատակների համար, և չի կարելի օգտագործել ալկոհոլային խմիչքների արտադրությունում, քանի որ պարունակում են առողջության համար վնասակար նյութեր[33][34]։
Հատկություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ֆիզիկական հատկություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Սովորական պայմաններում էթանոլը իրենից ներկայացնում է անգույն, ցնդող, բնորոշ հոտով, այրող համով հեղուկ։ Էթանոլը ջրից թեթև է։ Հանդիսանում է լավ լուծիչ օրգանական նյութերի համար[35]։
Մոլեկուլային զանգված | 46, 069 զանգվածի ատոմային միավոր(զ․ա․մ․) |
Հալման ջերմաստիճան | −114, 15 °C |
Եռման ջերմաստիճան | 78, 39 °C |
Կրիտիկական կետ | 241 °C ( 6, 3 ՄՊասկալ ճնշման պայմաններում) |
Լուծելիություն | Լուծվում է բենզոլում, ջրում, գլիցերինում, դիէթիլեթերում, ացետոնում, մեթանոլում, քացախաթթվում, քլորոֆորմում |
Բեկման ցուցիչ | 1, 3611
(բեկման ջերմաստիճանային գործակից 4, 0×10−4, ճշմարիտ է հետևյալ ջերմաստիճաններում 10-30 °C) |
Առաջացման էնթալպիա ΔH | −234, 8 կՋոուլ/մոլ (գ) ( 298 Կ-ում) |
Առաջացման էնթրոպիա S | 281, 38 Ջոուլ/մոլ·Կ (գ) ( 298 Կ-ում) |
Ստանդարտ մոլային ջերմունակություն Cp | 1, 197 Ջոուլ/մոլ·Կ (գ) (298 Կ-ում) |
Լուծման էնթալպիա ΔHլուծ | 4, 81 կՋոուլ/մոլ |
Եռման էնթալպիա ΔHեռ | 839, 3 կՋոուլ/մոլ |
Քիմիական հատկություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/01/Ethanol_CPK_ani.gif/300px-Ethanol_CPK_ani.gif)
Միատոմ սպիրտների տիպիկ ներկայացուցիչ է։ Այրվում է։ Հեշտ բռնկվում է։ Բավարար օդի պայմաններում այրվում է երկնագույն բոցով։ Այրման արդյունքում առաջանում են ածխածնի քառավալենտ օքսիդ և ջուր։
Այս ռեակցիան ավելի բուռն է ընթանում մաքուր թթվածնի միջավայրում։ Անհրաժեշտ պայմաններում(ջերմաստիճան, ճնշում, կատալիզատոր) կարելի է վերահսկել օքսիդացումը(ինչպես թթվածնով, այնպես էլ այլ օքսիդիչներով) մինչև քացախալդեհիդ, քացախաթթու և այլ միացություններ։ Օրինակ՝
Ցուցաբերում է թույլ թթվային հատկություններ, փոխազդում է ալկալիական մետաղների, ալյումինի, մագնեզիումի և նրանց հիդրիդների հետ։ Ռեակցիայի արդյունքում առաջանում է համապատասխան մետաղի էթիլատը(աղանման միացություն) և անջատվում է ջրածին։
Փոխազդում է կարբոնաթթուների և մի շարք անօրգանական թթուների հետ, առաջացնելով բարդ եթերներ։
Հալոգենաջրածինների() հետ ռեակցիան հանդիսանում է նուկլեոֆիլ տեղակալման ռեակցիա։
Առանց կատալիզատորի քլորաջրածնի հետ ռեակցիան ընթանում է չափազանց դանդաղ։ Ռեակցիան անհամաեմատ ավելի արագ է ընթանում ցինկի քլորիդի և այլ Լույսի թթուների մասնակց��ւթյամբ։ Էթանոլը աչքի է ընկնում նուկլեոֆիլ հատկություններով։
Էթանոլը փոխազդում է ալդեհիդների հետ։
Չափավոր տաքացման դեպքում (120 °C ջերմաստիճանից ցածր) ծծմբական թթվի, կամ մեկ այլ ջուր խլող և թթվային հատկություններով օժտված միացության փոխազդեցությունից ստացվում է դիէթիլեթեր։
Ավելի ուժգին տաքացման դեպքում, ծծմբական թթվի հետ, ալյումինի օքսիդի առկայությամբ, ընթանում է ավելի խորը դեհիդրատացիա և առաջանում է էթիլեն։
Կատալիզատորի առկայությամբ(ալյումինի օքսիդ, սիլիցիում, ցինկ, մագնեզիում), ենթարկվում է բարդ փոխարկումների, որի արդյունքում ստացվում է բութադիեն(Լեբեդևի ռեակցիա)։
1932 թվականին այս ռեակցիայի հիման վրա, ԽՍՀՄ-ն դարձավ աշխարհում առաջինը, ով սկսեց սինթետիկ կաուչուկի լայնածավալ արտադրությունը։ Թույլ հիմնային միջավայրում առաջանում է յոդոֆորմ։
Այս ռեակցիան ունի մի քանի կիրառական ոլորտ, որոնցից մեկը դա խառնուրդում նյութերի որակական և քանակական բաղադրությունը որոշելն է։
Հրավտանգ հատկություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Դյուրին բռնկվող անգույն հեղուկ է։ Այրման ջերմությունը 1408 կՋոուլ/մոլ է։ Առաջացման ջերմությունը -239.4 կՋուոլ/մոլ է։ Բռնկման ջերմաստիճանը 13°С (փակ անոթում), 16 °С (բաց անոթում)։ Ինքնաբռնկման ջերմաստիճանը 400 °С: Պայթյունի մաքսիմալ ճնշումը 682 կՊասկալ։ Այրման մինիմալ էներգիան 0.246 ՄՋոուլ է։ Հրավտանգ է միավոր ծավալում 11.1 % թթվածնի պարունակության դեպքում։
Կիրառություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Վառելանյութեր
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Էթանոլը օգտագործվում է որպես վառելանյութ, այդ թվում հրթիռների շարժիչներում, ներքին այրման շարժիչներում և այլն։ Սահմանափակ քանակներով օգտագործում են նաև նավթային հեղուկ խառնուրդներում։
Քիմիական կիրառություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Հումք է հանդիսանում այլ կարևոր քիմիական նյութերի ստացման համար, օրինակ ացետալդեհիդ, դիէթիլեթեր, եռէթիլ կապար, քացախաթթու, քլորոֆորմ, էթիլացետատ, էթիլեն և այլն։
- Մեծ կիրառություն ունի որպես լուծիչ(օգտագործվում է ներկանյութերի, լականյութերի մեջ)։
- Օգտագործվում է ապակի մաքրելու հեղուկներում և անտիֆրիզներում։
- Կենցաղային քիմիայում էթանոլն օգտագործվում է մաքրող և լվացող միջոցներում, հատկապես ապակու և սանտեխնիկայի մաքրման համար։
Կիրառությունը բժշկությունում
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a6/Surgical_Tweezers.jpg/150px-Surgical_Tweezers.jpg)
Էթանոլը կարելի է դասել անտիսեպտիկների դասին։ Այն օգտագործվում է տաքացնող կոմպրեսորներում։ Խտանյութերի և ոգեթուրմերի բաղադրամաս է։ Էթանոլը հանդիասանում է հակաթույն մի շարք թունավոր սպիրտների համար։ Լուծիչ է հանդիսանում մի շարք դեղամիջոցների համար։ Օգտագործվում է բժշկական սարքերի և գործիքների ախտահանման և մաքրման համար։
Կիրառությունը օծանելիքներում և կոսմետիկայում
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/89/Puma_parfume.jpg/120px-Puma_parfume.jpg)
Հանդիսանում է ունիվերսալ լուծիչ տարբեր նյութերի համար, հիմնական բաղադրամաս է կազմում օծանելիքների, դեզոդորանտների, աէրոզոլների և այլ անուշաբույրերի համար։ Օգտագործվում է մարմնի գելերում, շամպուններում, ատամի մածուկում և այլն։
Կիրառությունը սննդում
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Հանդիսանում է հիմնական բաղադրամաս ալկոհոլային խմիչքներում(օղի, գինի, գարեջուր և այլն)։ Օգտագործվում է որպես լուծիչ բուրավետ հավելանյութերի համար։ Գրանցված է որպես սննդային հավելում E1510[36]: Էթանոլի էներգիական արժեքը-7.1 կկալ/գ։
Էթանոլի համաշխարհային արտադրություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Էթանոլի համաշխարհային արտադրությունը՝ ըստ երկրի կամ տարածաշրջանի (միլիոն գալոն)
Lua error in Մոդուլ:Chart at line 232: group names should contain the same number of items as the number of groups (6).
Աղբյուր՝ Alternative Fuels Data Center
Էթանոլի օգտագործումը ավտոմոբիլային վառելանյութերում
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cb/Sao_Paulo_ethanol_pump_04_2008_74_zoom.jpg/250px-Sao_Paulo_ethanol_pump_04_2008_74_zoom.jpg)
Վառելանյութ էթանոլը բաժանվում է բիոէթանոլի և էթանոլի։ Բիոէթանոլը էթանոլ պարունակող հեղուկ վառելանյութ է։ Ստանում են հատուկ արդյունաբերական կենտրոններում, օսլայի, ցելյուլոզայի, շաքարային հումքից։ Պարունակում է մեթանոլ, որը դարձնում է նրան խմելու համար ոչ պիտանի։ Բիոէթանոլի արտադրությունը և սպառումը կիրառվում է տարբեր երկրներում, որպես էկոլոգիապես ավելի մաքուր վառելիք։ Էթանոլի և այլ վառելանյութերի խառնուրդի առավելությունը մաքուր էթանոլի նկատմամբ, նրա առավել դյուրավառ լինելն է, դա պայմանավորված է խոնավության ցածր մակարդակով։ Դիզելին կամ բենզինին էթանոլ ավելացնելիս նկատվում է շերտավորում։ Տարբեր երկրներում գործում են տարբեր պետական ծրագրեր, որոնք վերաբերում են ներքին այրման շարժիչների և փոխադրամիջոցների վառելանյութում էթանոլի քանակին։
Էթանոլի ազդեցությունը մարդու օրգանիզմի վրա
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/23/Alcohol_and_Digestive_Sytem_%28HY%29.svg/200px-Alcohol_and_Digestive_Sytem_%28HY%29.svg.png)
Ալկոհոլային խմիչքներում պարունակվող էթանոլը ունի քաղցկեղածին հատկություններ, որի շնորհիվ կարող է առաջացնել քաղցկեղ։ Կախված օգտագործման հաճախականությունից, օգտագործման ձևից, չափաբաժնից և կոնցենտրացիայից, էթանոլի հասցրած վնասի չափը տարբեր է լինում։ Էթանոլի մեծ չափաբաժինը կարող է հանգեցնել մահվան (4-12 գրամ մարդու զանգվածի յուրաքանչյուր գրամին)։
Գրականություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Boyce JM, Pittet D (2003). «Hand Hygiene in Healthcare Settings». Atlanta, Georgia, United States: Centers for Disease Control..
- Onuki S, Koziel JA, van Leeuwen J, Jenks WS, Grewell D, Cai L (2008 թ․ հունիս). Ethanol production, purification, and analysis techniques: a review. 2008 ASABE Annual International Meeting. Providence, RI. Վերցված է 2013 թ․ փետրվարի 16-ին.
- «Explanation of US denatured alcohol designations». Sci-toys.
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ 1,0 1,1 ethanol
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 David R. Lide, Jr. Basic laboratory and industrial chemicals: A CRC quick reference handbook — CRC Press, 1993. — ISBN 978-0-8493-4498-5
- ↑ Ballinger, P., Long, F.A.; Long (1960). «Acid Ionization Constants of Alcohols. II. Acidities of Some Substituted Methanols and Related Compounds1, 2». Journal of the American Chemical Society. 82 (4): 795–798. doi:10.1021/ja01489a008.
{{cite journal}}
: CS1 սպաս․ բազմաթիվ անուններ: authors list (link) - ↑ Arnett, E.M., Venkatasubramaniam, K.G.; Venkatasubramaniam (1983). «Thermochemical acidities in three superbase systems». J. Org. Chem. 48 (10): 1569–1578. doi:10.1021/jo00158a001.
{{cite journal}}
: CS1 սպաս․ բազմաթիվ անուններ: authors list (link) - ↑ Vengeliene, V; Bilbao, A; Molander, A; Spanagel, R (2008 թ․ մայիս). «Neuropharmacology of alcohol addiction». British Journal of Pharmacology. 154 (2): 299–315. doi:10.1038/bjp.2008.131. PMID 18311194. Վերցված է 2015 թ․ ապրիլի 16-ին. «(Compulsive alcohol use) occurs only in a limited proportion of about 10–15% of alcohol users....»
- ↑ 6,0 6,1 Bradley J., Williams A. J., Andrew S.I.D. Lang Jean-Claude Bradley Open Melting Point Dataset // Figshare — 2014. — doi:10.6084/M9.FIGSHARE.1031637.V2
- ↑ 7,0 7,1 http://www.alcohol.jp/expert/expert_table/08%20hultuten.pdf
- ↑ 8,0 8,1 Curso de ingeniería química — (untranslated). — P. 181.
- ↑ GESTIS database
- ↑ http://openmopac.net/pKa_table.html
- ↑ Jönsson P. Hydrogen bond studies. CXIII. The crystal structure of ethanol at 87 K // Acta Crystallographica Section B: Structural Science, Crystal Engineering and Materials — Wiley-Blackwell, 1975. — Vol. 32. — P. 232–235. — ISSN 0108-7681; 1600-5740 — doi:10.1107/S0567740876002653
- ↑ «Ethanol – Compound Summary». The PubChem Project. USA: National Center for Biotechnology Information.
- ↑ Liebig, Justus (1834) "Ueber die Constitution des Aethers und seiner Verbindungen" (On the constitution of ether and its compounds), Annalen der Pharmacie, 9 : 1–39. From page 18: "Bezeichnen wir die Kohlenwasserstoffverbindung 4C + 10H als das Radikal des Aethers mit E2 und nennen es Ethyl, …" (Let us designate the hydrocarbon compound 4C + 10H as the radical of ether with E2 and name it ethyl …).
- ↑ «Methanol poisoning». MedlinePlus. National Institute of Health. 2013 թ․ հունվարի 30. Վերցված է 2015 թ․ ապրիլի 6-ին.
- ↑ For a report on the 1892 International Conference on Chemical Nomenclature, see:
- Armstrong, Henry; Lockyer, J; Kirby, F; Sargeant, J; Fleet, L; Wright, D (1892). «The International Conference on Chemical Nomenclature». Nature. 46 (1177): 56–59. Bibcode:1892Natur..46...56A. doi:10.1038/046056c0. PMID 16042519.
- Armstrong's report is reprinted with the resolutions in English in: Armstrong, Henry (1892). «The International Conference on Chemical Nomenclature». The Journal of Analytical and Applied Chemistry. 6 (1177): 390–400 (398). Bibcode:1892Natur..46...56A. doi:10.1038/046056c0. «The alcohols and the phenols will be called after the name of the hydrocarbon from which they are derived, terminated with the suffix ol (ex. pentanol, pentenol, etc.).»
- ↑ McDonnell G, Russell AD; Russell (1999). «Antiseptics and disinfectants: activity, action, and resistance». Clin. Microbiol. Rev. 12 (1): 147–79. PMC 88911. PMID 9880479.
- ↑ Calesnick, B.; Vernick, H. (1971). «Antitussive activity of ethanol». Q J Stud Alcohol. 32 (2): 434–441. PMID 4932255.
- ↑ Alcohol use and safe drinking. US National Institutes of Health .
- ↑ Eyidogan, Muharrem; Ozsezen, Ahmet Necati; Canakci, Mustafa; Turkcan, Ali (2010). «Impact of alcohol–gasoline fuel blends on the performance and combustion characteristics of an SI engine». Fuel. 89 (10): 2713–2720. doi:10.1016/j.fuel.2010.01.032.
- ↑ Reel, M. (August 19, 2006) "Brazil's Road to Energy Independence", The Washington Post.
- ↑ Rocket Racing League Unveils New Flying Hot Rod, by Denise Chow, Space.com, 2010-04-26. Retrieved 2010-04-27.
- ↑ Green, Ray. «Model T Ford Club Australia (Inc.)». Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ հունվարի 14-ին. Վերցված է 2011 թ․ հունիսի 24-ին.
- ↑ Ethanol 101 Արխիվացված 2020-11-14 Wayback Machine. American Coalition for Ethanol.
- ↑ California Air Resources Board, Definition of a Low Emission Motor Vehicle in Compliance with the Mandates of Health and Safety Code Section 39037.05, second release, October 1989
- ↑ The Biofuels FAQs Արխիվացված 2011-02-19 Wayback Machine, The Biofuels Source Book, Energy Future Coalition, United Nations Foundation.
- ↑ «Adoption of the Airborne Toxic Control Measure to Reduce Formaldehyde Emissions from Composite Wood Products». USA: Window and Door Manufacturers Association. 2008 թ․ հուլիսի 30. Արխիվացված է օրիգինալից 2010 թ․ մարտի 9-ին.
- ↑ «2008 World Fuel Ethanol Production». U.S.: Renewable Fuels Association. Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ սեպտեմբերի 24-ին. Վերցված է 2015 թ․ հուլիսի 7-ին.
- ↑ 0.htm «Tecnologia flex atrai estrangeiros». Agência Estado.
{{cite web}}
: Check|url=
value (օգնություն)(չաշխատող հղում) - ↑ «First Commercial U.S. Cellulosic Ethanol Biorefinery Announced». Renewable Fuels Association. 2006 թ․ նոյեմբերի 20. Վերցված է 2011 թ․ մայիսի 31-ին.
- ↑ Developing a sweet sorghum ethanol value chain Արխիվացված 2014-02-23 Wayback Machine ICRISAT, 2013
- ↑ Sweet sorghum for food, feed and fuel Արխիվացված 2015-09-04 Wayback Machine New Agriculturalist, January 2008.
- ↑ Horn, W. and Krupp, F. (2008) Earth: The Sequel: The Race to Reinvent Energy and Stop Global Warming, W. W. Norton, p. 85, ISBN 0393068102.
- ↑ Darling, David. «The Internet Encyclopedia of Science: V-2».
- ↑ Braeunig, Robert A. "Rocket Propellants." (Website). Rocket & Space Technology, 2006. Retrieved 2007-08-23.
- ↑ Badwal, S.P.S.; Giddey, S.; Kulkarni, A.; Goel, J.; Basu, S. (2015 թ․ մայիս). «Direct ethanol fuel cells for transport and stationary applications – A comprehensive review». Applied Energy. 145: 80–103. doi:10.1016/j.apenergy.2015.02.002.
- ↑ E1510 - Էթանոլ
Արտաքին հղումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]![]() |
Տես՝ alcohol or ethanol Վիքիբառարան, բառարան և թեզաուրուս |
- Alcohol (Ethanol) at The Periodic Table of Videos (University of Nottingham)
- International Labour Organization ethanol safety information
- National Pollutant Inventory – Ethanol Fact Sheet
- CDC – NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards – Ethyl Alcohol
- National Institute of Standards and Technology chemical data on ethanol
- Chicago Board of Trade news and market data on ethanol futures
- Calculation of vapor pressure, liquid density, dynamic liquid viscosity, surface tension of ethanol
- Ethanol History A look into the history of ethanol
- ChemSub Online: Ethyl alcohol
- Industrial ethanol production process flow diagram using ethylene and sulphuric acid
![]() | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Էթիլ սպիրտ» հոդվածին։ |
|
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից (հ․ 4, էջ 7)։ ![]() |
|
Այս հոդվածն ընտրվել է Հայերեն Վիքիպեդիայի օրվա հոդված: |