Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ձերժինսկ (ռուս. ՝ Дзержи́нск , մինչև 1927 թվականի հունվարը՝ Չյոռնոյե /Чёрное , մինչև 1929 թվականի հունիսի 22 -ը՝ Ռաստյապինո /Растя́пино [ 3] [ 4] ), քաղաք (մինչև 1930 թվական -ը՝ քաղաքատիպ ավան ) Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզում ։ Նույնանուն քաղաքային շրջանի վարչական կենտրոնն է[ 5] ։ Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի 2021 թվականի սեպտեմբերի 10 -ի հրամանագրով Ձերժինսկին շնորհվել է «Աշխատանքային արիության քաղաք » պատվավոր կոչումը[ 6] ։
1929 թվականի հունիսի վերջերին բնակավայրը վերանվանվել է ի պատիվ լեհական ծագմամբ ռուսաստանցի քաղաքական գործիչ , համառուսաստանյան արտակարգ հանձնաժողովի (Չեկայի) առաջին ղեկավար Ֆելիքս Ձերժինսկու ։ Քաղաքն անդրսիբիրյան մագիստրալի՝ Տրանսսիբի վրա ունի երկաթուղային կայարան, որը Նիժնի Նովգորոդ քաղաքի Մոսկովյան կայարանից գտնվում է 33 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Ունի նաև նավամատույց Օկա գետի ձախ ափին։ Բնակչության թվով երկրորդ տեղն է զբաղեցնում Նիժնի Նովգորոդի մարզում՝ զիջելով միայն մարզկենտրոնին ։ 2009 թվականի տվյալներով բնակիչների թիվը եղել է 246.000[ 7] , 2020 թվականի տվյալներով՝ շուրջ 229 000[ 8] ։ Զբաղեցնում է 421 քառակուսի կիլոմետր տարածք[ 9] [ 10] [ 11] ։
Խորհրդային տարիներին Ձերժինսկը հանդիսացել է քիմիական արդյունաբերության խոշորագույն կենտրոն, և դրա հետ կապված՝ բնապահպանական վիճակը եղել է չափազանց վատթար ու խնդրահարույց. Բլեքսմիթի ինստիտուտի վարկածով քաղաքը ներառված է եղել աշխարհի տասը ամենաաղտոտված բնակավայրերի ցանկում։ Թեև նորագույն ժամանակներում քիմիական ձեռնարկությունների մի մասը դադարեցրել է իր գործունեությունը, այնուամենայնիվ՝ Ձերժինսկը շարունակում է համարվել «Ռուսաստանի քիմիական արդյունաբերության մայրաքաղաք», և նրան դեռևս չի հաջողվել դուրս գալ աշխարհի ամենաաղտոտված քաղաքների տասնյակի ցանկից։
Շուխովյան աշտարակները, 1989 թ.
Շուխովյան աշտարակը, 2006 թ.
Ձերժինսկը Օկայի բարձրադիր՝ աջ ափից
Ֆելիքս Ձերժինսկու հրապարակը
Քիմիագործների մշակույթի պալատը
Կարմիր բանակի անվան քիմիական տեխնիկումը
Քրիստոսի հարության վանական համալիրը
Ձերժինսկը բարեկամական ու գործընկերային սերտ կապեր է հաստատել հետևյալ քաղաքների հետ[ 13]
↑ ОКТМО. 185/2016. Volga Federal District
↑ https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/Bul_MO_2023.xlsx (ռուս.) — 2023.
↑ «История Дзержинска. // Дзержинск: история, люди, события» . Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ օգոստոսի 3-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 11-ին .
↑ Станция Черное становится станцией Растяпино. // Дзержинское время. // Исаак Фельдштейн. // Краеведение. — 2013
↑ Юрий Сергеевич Осипов и др, ed. (2007). «Дзержинск» . Голяма руска енциклопедия (в 36 тома) . Vol. 8. Григориев Аполон Александрович - Динамика (физика) [Григорьев — Динамика ] (1 изд ed.). Москва: Издателство „Голяма руска енциклопедия“. էջ 695. ISBN 978-5-85270-338-5 . Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ մայիսի 29-ին. Վերցված է 9 юни 2019-ին . ; Կաղապար:Икона
↑ Указ о присвоении почётного звания «Город трудовой доблести»
↑ cita web |url=http://russiatrek.org/dzerzhinsk-city%7Ctítulo=Dzerzhinsk (չաշխատող հղում) city, Russia (Dzershinsk)|editor=RussiaTrek.org|idioma=inglés|fecha=|fechaacceso=1 de septiembre de 2012
↑ cytuj|url=https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/CcG8qBhP/mun_obr2020.rar%7Cdata (չաշխատող հղում) dostępu=2021-04-13|tytuł=Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2020 года
↑ «БД ПМО Нижегородской области. Город Дзержинск» . Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ հոկտեմբերի 21-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 11-ին .
↑ «Федеральная служба государственной регистрации, кадастра и картографии. Доклад О состоянии и использовании земель Нижегородской области в 2010 году» .{{cite web }}
: CS1 սպաս․ url-status (link )(չաշխատող հղում) . Приложение 10. стр. 136
↑ «Генеральный план Дзержинска» . Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ մայիսի 24-ին.
↑ Irina Voronina page on IMDB
↑ Sister cites Dzerzhinsk
↑ «Города побратимы» (ռուսերեն). grodno.gov.by. Արխիվացված օրիգինալից 2018 թ․ հոկտեմբերի 9-ին. Վերցված է 2019 թ․ հունիսի 4-ին .
↑ «Bendra informacija» (լիտվերեն). info.druskininkai.lt. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հոկտեմբերի 18-ին. Վերցված է 2019 թ․ հունիսի 4-ին .
↑ «Dzershinsk» (գերմաներեն). bitterfeld-wolfen.de. Վերցված է 2019 թ․ հունիսի 4-ին .
↑ «Города побратимы» . admdzr.ru. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հոկտեմբերի 5-ին. Վերցված է 2019 թ․ հունիսի 4-ին .
↑ «Российский статистический ежегодник. 2011 год» (ռուսերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2016-11-28-ին. Վերցված է 2016-05-26 -ին .
↑ 19,0 19,1 19,2 19,3 19,4 19,5 «Народная энциклопедия «Мой город». Дзержинск» (ռուսերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2013-06-15-ին. Վերցված է 2013-10-08 -ին .
↑ «Народное хозяйство СССР в 1956 г. (Статистический сборник). Государственное статистическое издательство. Москва. 1956» (PDF) (ռուսերեն). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2014-07-16-ին. Վերցված է 2013-10-26 -ին .
↑ «Всесоюзная перепись населения 1959 года. Численность городского населения РСФСР, её территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу» (ռուսերեն). Демоскоп Weekly. Արխիվացված է օրիգինալից 2013-05-28-ին. Վերցված է 2013-09-25 -ին .
↑ «Всесоюзная перепись населения 1970 года Численность городского населения РСФСР, ее территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу» (ռուսերեն). Демоскоп Weekly. Արխիվացված է օրիգինալից 2013-09-29-ին. Վերցված է 2013-09-25 -ին .
↑ Российский статистический ежегодник, 1998 год
↑ 24,0 24,1 24,2 24,3 24,4 «Российский статистический ежегодник. 1994» (PDF) (ռուսերեն). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2016-06-24-ին. Վերցված է 2016-05-18 -ին .
↑ «Всесоюзная перепись населения 1979 года Численность городского населения РСФСР, ее территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу» (ռուսերեն). Демоскоп Weekly. Արխիվացված օրիգինալից 2021-11-07-ին. Վերցված է 2013-09-25 -ին .
↑ Народное хозяйство СССР 1922-1982 (Юбилейный статистический ежегодник)
↑ 27,0 27,1 27,2 27,3 27,4 27,5 «Российский статистический ежегодник. Госкомстат, Москва, 2001» (PDF) (ռուսերեն). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2014-11-16-ին. Վերցված է 2015-05-12 -ին .
↑ Народное хозяйство СССР за 70 лет : юбилейный статистический ежегодник : [арх. 28 Հունիսի 2016 ] / Государственный комитет СССР по статистике . — Москва : Финансы и статистика, 1987. — 766 с.
↑ «Всесоюзная перепись населения 1989 г. Численность городского населения РСФСР, ее территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу» (ռուսերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2011-09-26-ին.
↑ Российский статистический ежегодник.2002 : Стат.сб. / Госкомстат России. – М. : Госкомстат России, 2002. – 690 с. – На рус. яз. – ISBN 5-89476-123-9 : 539.00.
↑ «Российский статистический ежегодник. 1997 год» (PDF) (ռուսերեն). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2016-11-22-ին. Վերցված է 2016-05-22 -ին .
↑ «Российский статистический ежегодник. 1999 год» (PDF) (ռուսերեն). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2016-11-29-ին. Վերցված է 2016-06-14 -ին .
↑ «Российский статистический ежегодник. 2000 год» (PDF) (ռուսերեն). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2016-11-25-ին. Վերցված է 2016-06-13 -ին .
↑ 34,0 34,1 «Всероссийская перепись населения 2010 года. Численность и размещение населения Нижегородской области» (ռուսերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2020-07-16-ին. Վերցված է 2014-07-30 -ին .
↑ «Российский статистический ежегодник, 2005 год» (ռուսերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2016-07-30-ին. Վերցված է 2016-05-09 -ին .
↑ «Российский статистический ежегодник, 2006 год» (ռուսերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2016-07-30-ին. Վերցված է 2016-05-10 -ին .
↑ «Российский статистический ежегодник, 2007 год» (ռուսերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2016-03-05-ին. Վերցված է 2016-05-11 -ին .
↑ «Российский статистический ежегодник, 2008 год» (ռուսերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2017-02-05-ին. Վերցված է 2016-05-12 -ին .
↑ «Численность постоянного населения Российской Федерации по городам, посёлкам городского типа и районам на 1 января 2009 года» (ռուսերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2015-05-18-ին. Վերցված է 2014-01-02 -ին .
↑ «Города с численностью населения 100 тысяч человек и более на 1 января 2011 года» (ռուսերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2016-10-23-ին. Վերցված է 2016-05-08 -ին .
↑ «Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям. Таблица 35. Оценка численности постоянного населения на 1 января 2012 года» (ռուսերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2013-05-16-ին. Վերցված է 2014-05-31 -ին .
↑ «Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2013 года» (ռուսերեն). М .: Федеральная служба государственной статистики Росстат. 2013. Արխիվացված է օրիգինալից 2013-10-12-ին. Վերցված է 2013-11-16 -ին .{{cite web }}
: CS1 սպաս․ location (link )
↑ «Таблица 33. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2014 года» (ռուսերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2014-08-10-ին. Վերցված է 2014-08-02 -ին .
↑ «Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2015 года» . Արխիվացված է օրիգինալից 2015-08-06-ին. Վերցված է 2015-08-06 -ին .
↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2016 года
↑ «Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2017 года» . 2017-07-31. Արխիվացված է օրիգինալից 2017-07-31-ին. Վերցված է 2017-07-31 -ին .
↑ «Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2018 года» . Արխիվացված է օրիգինալից 2018-07-26-ին. Վերցված է 2018-07-25 -ին .
↑ «Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2019 года» . Վերցված է 2019-07-31 -ին .
↑ «Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2020 года» (ռուսերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2020-10-17-ին. Վերցված է 2020-10-17 -ին .
↑ «Таблица 5. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, городских округов, муниципальных районов, муниципальных округов, городских и сельских поселений, городских населенных пунктов, сельских населенных пунктов с населением 3000 человек и более» (XLSX) (ռուսերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022-09-01-ին. Վերցված է 2022-09-01 -ին .
↑ «Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2023 года (с учётом итогов Всероссийской переписи населения 2020 г.)» (ռուսերեն). 2023-08-18. Վերցված է 2023-08-23 -ին .
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից (հ․ 6, էջ 701 )։