Մարշալ Սթոուն
Մարշալ Հարի Սթոուն (անգլ.՝ Marshall Harvey Stone), ապրիլի 8, 1903[1][2][3][…], Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ[4] - հունվարի 9, 1989[1][2][5], Չեննայ, Հնդկաստան), անգլիացի մաթեմատիկոս։ ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ (1938)։ Գիտությունների դասավանդման Միջազգային հանձնաժողովի նախագահ (1961 թվականից), Միջազգային մաթեմատիկական միության նախագահ 1952—1954 թվականների ընթացքում,1943-1944 թվականների ընթացքում` ամերիկական մաթեմատիկական հասարակության նախագահ։ 1982 թվականին պարգևատրվել է ԱՄՆ-ի Ազգային գիտական մեդալով[14]։
Հիմնական աշխատությունները Մաթեմատիկական անալիզի, ֆունկցիոնալ անալիզի, բուլյան հանրահաշվի, մաթեմատիկական ֆիզիկայի (հատկապես քվանտային մեխանիկայում) բնագավառներում են։
Կենսագրություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ծնվել է Նյու-Յորքում, ԱՄՆ-ի գերագույն դատարանի նախագահ Հառլան Ֆ. Սթոունի (1872—1946) ընտանիքում։ Ավարտել է Հարվարդի համալսարանը (1922), մեկ տարի դասավանդել է այնտեղ, այնուհետև տեղափոխվեց Կոլումբիական համալսարան (1925—1927): Դիսերտացիան (դիֆերենցիալ հավասարումներից) պաշտպանեց Հարվարդում Ջորջ Դեիվիդի ղեկավարությամբ 1926 թվականին։ 1927-1931 թվականներին կրկին դասավանդում է Հարվարդի համալսարանում, 1931—1933 թվականներին Եյլի համալսարանի պրոֆեսոր է եղել, 1933—1946 թվականներին` նորից Հարվարդի համալսարանում (1937 թվականից` հիմնական պրոֆեսոր)։
Պատերազմի տարիներին կատարել է զինվորական մինիստրության հանձնարարությունները։ 1946-1968 թվականներին դասավանդել է Չիկագոյի համալսարանի մաթեմատիկական ֆակուլտետում (1952 թվականից ղեկավարել է այն)։ Դասավանդումը բարելավելու համար Սթոունը ֆակուլտետ հրավիրեց հայտնի մաթեմատիկոսներ` Պաուլ Հալմոշին, Անդրե Վելին, Սաունդերս Մակլեինին, Չեռն Շենին։
1968 թվականից Սթոունը դասավանդել է Մասաչուսեթսի համալսարանում։ Ավարտել է 1989 թվականին։
Գիտական գործունեությունը
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ուսումնասիրություններ ֆունկցիոնալ անալիզի (օպերատորների լուսապատկերային տեսություն), տոպոլոգիայի, բուլվեռյան հանրահաշվի շրջանակներում։ Ուսումնասիրել է գծային փոխակերպումները հիլբերտյան տարածությունում և իրենց անալիզում։ Իր կարևորագույն արդյունքներից է` մեկ պարամետրով ունիտար խմբերի ներկայացման թեորեմը, բուլյան հանրահաշվի ներկայացման համար թեորեմ և մոտարկման թեորեմ։ Կառուցել է աբստրակտ տարածության բուլյան օղակ[15]։ Կոորդինատների և իմպուլսի միջև կանոնական կոմուտացիոն առնչության միակության մասին հայտնի Սթոն-ֆոն Նեյմանի թեորեմի հեղինակներից մեկն է (1930)։ Մասնակցություն է ունեցել ԱՄՆ-ում բարձրագույն մաթեմատիկայի ռեֆորմի մեջ։
Հիմնական աշխատություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- «A comparison of the series of Fourier and Birkhoff». Trans. Amer. Math. Soc. 28 (4): 695–761. 1926. doi:10.1090/s0002-9947-1926-1501372-6. MR 1501372.
- Linear transformations in Hilbert space and their applications to analysis. New York: American Mathematical Society. 1932.[16]
- «Boolean algebras and their applications to topology». Proc Natl Acad Sci U S A. 20 (3): 197–202. 1934. doi:10.1073/pnas.20.3.197. PMC 1076376. PMID 16587875.
- The theory of real functions. Ann Arbor: Edwards Brothers. 1940.
- «Mathematics and the future of science». Bull. Amer. Math. Soc. 63 (2): 61–76. 1957. doi:10.1090/s0002-9904-1957-10098-6. MR 0086013.
- Lectures on preliminaries to functional analysis. Madras: Institute of Mathematical Sciences. 1963. Notes by B. Ramachandran
{{cite book}}
: CS1 սպաս․ postscript (link) (50 pages)
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 Մակտյուտոր մաթեմատիկայի պատմության արխիվ — 1994.
- ↑ 3,0 3,1 Սոլոմոն Գուգենհայմի թանգարան — 1937.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 https://www.gf.org/fellows/all-fellows/marshall-h-stone/
- ↑ 5,0 5,1 5,2 Brozović D., Ladan T. Hrvatska enciklopedija (хорв.) — LZMK, 1999. — 9272 p.
- ↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 https://books.google.cat/books?id=4YUbCAAAQBAJ&pg=PA17
- ↑ 7,0 7,1 https://books.google.cat/books?id=4YUbCAAAQBAJ&pg=PA23
- ↑ 8,0 8,1 8,2 Չեխիայի ազգային գրադարանի կատալոգ
- ↑ CONOR.Sl
- ↑ Mathematics Genealogy Project — 1997.
- ↑ 11,00 11,01 11,02 11,03 11,04 11,05 11,06 11,07 11,08 11,09 11,10 11,11 11,12 11,13 11,14 11,15 Mathematics Genealogy Project — 1997.
- ↑ https://www.nsf.gov/od/nms/recip_details.jsp?recip_id=348
- ↑ https://gero.usc.edu/2021/02/26/remembering-professor-emerita-phoebe-s-liebig/
- ↑ National Science Foundation - The President's National Medal of Science
- ↑ Մաթեմատիկոսներ:Մեխանիկներ, 1983
- ↑ Hille, Einar (1934). «Review: Linear transformations in Hilbert space and their applications to analysis, by M. H. Stone». Bull. Amer. Math. Soc. 40 (11): 777–780. doi:10.1090/s0002-9904-1934-05973-1.
Գրականություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Боголюбов А. Н. Стоун Маршалл Харви // Математики. Механики. Биографический справочник. — Киев: Наукова думка, 1983. — 639 с.
- Курбера Г. Математический клуб. Международные конгрессы.. — М.: Де Агостини, 2014. — 160 с. — (Мир математики: в 45 томах, том 39). — ISBN 978-5-9774-0734-2
- Стоун Маршалл Харви // Математический энциклопедический словарь. М., Сов. энциклопедия, 1988.
- Lehto, Olli. Mathematics Without Borders. A History of the International Mathematical Union. — Springer, 1998. — xvi + 399 p. — ISBN 0-387-98358-9
- Johnstone, Peter (1982). Stone Spaces. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-23893-5.
Արտաքին հղումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Everett Pitcher. History of the Second Fifty Years: American Mathematical Society, 1939-1988 (AMS, 1988).
![]() | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Մարշալ Սթոուն» հոդվածին։ |
|
- Ապրիլի 8 ծնունդներ
- 1903 ծնունդներ
- Նյու Յորք քաղաքում ծնվածներ
- Հունվարի 9 մահեր
- 1989 մահեր
- Հնդկաստանում մահացածներ
- Հարվարդի համալսարանի դասախոսներ
- Եյլի համալսարանի դասախոսներ
- Կոլումբիայի համալսարանի աշխատակազմ
- Չիկագոյի համալսարանում դասավանդողներ
- ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
- Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
- Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ
- Գուգենհայմի կրթաթոշակառուներ
- Գիտնականներ այբբենական կարգով
- Անձինք այբբենական կարգով
- 20-րդ դարի ամերիկացի մաթեմատիկոսներ
- Ամերիկացի մաթեմատիկոսներ
- Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
- Անգլիացի մաթեմատիկոսներ
- Կոլումբիայի համալսարանի դասախոսներ
- Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով