Քինածառ
Այս հոդվածն աղբյուրների կարիք ունի։ Դուք կարող եք բարելավել հոդվածը՝ գտնելով բերված տեղեկությունների հաստատումը վստահելի աղբյուրներում և ավելացնելով դրանց հղումները հոդվածին։ Անհիմն հղումները ենթակա են հեռացման։ |
Քինածառ | |
![]() | |
Դասակարգում | |
Թագավորություն | Բույսեր (Plantae) |
Տիպ/Բաժին | Անոթավոր բույսեր (Tracheophyta) |
Ենթատիպ | Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes) |
Կարգ | Բոգածաղկավորներ (Gentianales) |
Ընտանիք | Տորոնազգիներ (Rubiaceae) |
Ենթաընտանիք | Cinchonoideae |
Տրիբա | Cinchoneae |
Ցեղ | Քինածառ (Cinchona) L., 1753 |
Քինածառ (լատ.՝ Cinchona), տորոնազգիների ընտանիքի բույսերի ցեղ։
Մշտադալար ծառեր են 10 - 15 մ բարձրությամբ (երբեմն՝ մինչև 25 մ)։ Տերևները հակադիր են, կաշեկերպ, ամբողջաեզր։ Ծաղկաբույլը հուրան է։ Պսակը՝ դեղնասպիտակ կամ վարդագույն։ Պտուղը երկբուն տուփիկ է, պարունակում է բազմաթիվ թևավոր սերմեր։ Հայտնի է մոտ 40 (այլ աղբյուրներով՝ 100) տեսակ։
Մշակվում է Ինդոնեզիայում, Հնդկաստանում, Հնդկաչինում, Կենտրոնական և Հարավային Ամերիկայում։ Քինածառի կեղևը և այլ մասերը պարունակում են քինին, ցինքոնին և այլ ալկալոիդներ, որոնք ունեն հակամալարիային, տոնուսը բարձրացնող և հականեխիչ ազդեցություն։ Սելեկցիայի շնորհիվ ալկալոիդների քանակը կեղևում 2 - 2,5 %-ից հասցվել է 16%-ի։ Մշակվում են Լեջերի քինածառ (լատ.՝ C․ ledgeriana), դեղորայքային քինածառ (լատ.՝ C․ officinalis), կարմրահյութ կամ կարմրակեղև (լատ.՝ C․ succirubra) և այլ տեսակներ, ինչպես նաև բազմաթիվ հիբրիդային ձևեր։
![]() | Վիքիցեղերն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Քինածառ» հոդվածին։ |
![]() | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Քինածառ» հոդվածին։ |
|