jiyan
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3c/1rightarrow.png/15px-1rightarrow.png)
Bilêvkirin
[biguhêre]- (Navdêr û lêkera rader) IPA(kilîd): /ʒɪˈjɑːn/
- (Formeke dema borî) IPA(kilîd): /'ʒɪjɑːn/
- Kîtekirin: ji·yan
Navdêr
[biguhêre]Zayenda mê ya binavkirî | ||
---|---|---|
Rewş | Yekjimar | Pirjimar |
Navkî | jiyan | jiyan |
Îzafe | jiyana | jiyanên |
Çemandî | jiyanê | jiyanan |
Nîşandera çemandî | wê jiyanê | wan jiyanan |
Bangkirin | jiyanê | jiyanino |
Zayenda mê ya nebinavkirî | ||
Rewş | Yekjimar | Pirjimar |
Navkî | jiyanek | jiyanin |
Îzafe | jiyaneke | jiyanine |
Çemandî | jiyanekê | jiyaninan |
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/da/Ruwenpflanzen.jpg/250px-Ruwenpflanzen.jpg)
jiyan mê
- Rewşa piştî zayînê û berî mirinê.
- Hemû dema ku kesek sax e.
- Hemû jiyana xwe me xweşî nedîtiye.
- Can, ruh.
- Jiyana xwe ji dest dan. ― mirin
- Tiştên ku bi hev re dijîn.
- Ew pisporê jiyana şêran e.
- Hemû dema ku tiştek dixebite yan tê bikaranîn.
- Jiyana van kompûteran ne dirêj e.
- Awayek yan parçeyek ji jiyanekê.
- Jiyana kurdan ya civakî.
- Jiyana min ya li derveyî welat.
- Xweşî, rehetî.
- Me ti jiyan nîne.
- Çalakî, aktîvîte.
- Ev bajar bi şev jî tijî jiyan e.
- Awayê jînê.
- Piraniya mirovên vî bajarî jiyaneke dijwar dijîn.
- Hemû bûyerên giring yên jiyana kesekê/î (bi taybetî dema tê nivîsîn).
- Mijara berhemeke hunerî.
- Helbestên wê li ser jiyanê ne.
Bi alfabeyên din
[biguhêre]Herwiha
[biguhêre]Hevmane
[biguhêre]Bide ber
[biguhêre]Jê
[biguhêre]Etîmolojî
[biguhêre]Ji proto-hindûewropî *gʷey- ("jîn, jiyan"), proto-hindûîranî *ǰai-, têkildarî ciwa- ("jiyan") ya avestayî, cîw- ("jiyan") ya farisiya kevn (zindegî ya farisiya nû), जीवति (cîvati "jiyan") ya sanskrîtî, жить (jîti "jiyan") ya rusî, dzivs ("jiyan") ya latviyayî, gývas ("jiyan") ya lîtwanî, vivus ("jiyan") ya latînî, կեամ (keam "jiyan") ya ermeniya kevn, կեցցե (keççe "her bijî, aferîn!"), cwic ("jîndar") ya inglîziya kevn > quick ("lezgîn; bi lez") ya inglîziya nû.
Werger
[biguhêre]jiyan, heyat
- Abxazî: аҟазаара (āq̇āzāārā)
- Adîgeyî: щыӏэныгъ (š̍əʾănəġ), гъашӏэ (ġāṣ̂ă), щыӏакӏэ (š̍əʾāč̣̍ă)
- Afrîkansî: lewe → af
- Akadî: 𒍣 (napištu)
- Albanî: jetë → sq m, roni m
- Almanî: Leben → de nt
- Altayiya başûrî: јӱрӱм (ǰürüm), ӧмӱр (ömür)
- Amamî-oşîmayiya başûrî: 命 (っにゅち, 'nnyuuchi)
- Amharî: ህይወት → am (həywät)
- Amîs: 'orip
- Apaçî:
- Apaçiya rojava: ʼihiʼda
- Aramî:
- Aromanî: banã m, yeatsã m, etã m
- Asamî: জীউ (ziu), জীৱন (ziwon), জান (zan), পৰাণ (poran)
- Astûrî: vida → ast m
- Atesoyî: akijara
- Avarî: гӏумру (ʿumru)
- Avestayî: 𐬔𐬀𐬌𐬌𐬊 n (gaiio)
- Aymarayî: jakaña, jaka
- Azerî: həyat → az, yaşam, dirim, ömür → az, can → az
- Balînî: ᬚᬶᬯ (jiwa)
- Bangî: nyawa
- Baskî: bizi, bizitza → eu
- Başkîrî: тормош (tormoš), ғүмер (ğümer)
- Belarusî: жыццё nt (žyccjó), жыцьцё nt (žycʹcjó)
- Bengalî: জীবন → bn (jibôn), জিন্দেগী → bn (jindegi)
- Berberî:
- Taşelhitî: tudrt m
- Bicolanoyiya northern catanduanes: buhay
- Bîkoliya naverast: buhay
- Bojpûrî: जीवन n (jīvan)
- Bretonî: buhez → br m
- Bulgarî: живо́т n (živót)
- Burmayî: အသက် → my (a.sak), ဇီဝ → my (jiwa.), ဇာတ် → my (jat)
- Buryatî: амин (amin), амидарал (amidaral), ажамидарал (ažamidaral)
- Çeçenî: дахар (daχar), са (sa)
- Çekî: život → cs n, žití nt
- Çerokî: ᎥᎴᏂᏙᎲ (vlenidohv)
- Çîçewayî: moyo
- Çînî:
- Kantonî: 生命 (sang1 ming6), 生活 (sang1 wut6)
- Dunganî: сынхуә (sɨnhuə), вумур (vumur)
- Hakkayî: 生命 (sên-miang), 生活 (sên-fa̍t)
- Mandarînî: 生命 → zh (shēngmìng), 生活 → zh (shēnghuó)
- Min dongî: 生命 (sĕng-mêng), 生活 (sĕng-uăk)
- Minnanî: 性命 → zh-min-nan (sèⁿ-miā, sìⁿ-miā), 生活 → zh-min-nan (seⁿ-o̍ah, seng-o̍ah)
- Wuyî: 生命, 生活
- Çukçî: ягтаԓгыргын (jagtaḷgyrgyn)
- Çuvaşî: пурнӑҫ (purnăś)
- Çûkî: manau
- Dalmatî: vaita m
- Danmarkî: liv → da nt
- Divehî: ޙަޔާތު (ḥayātu)
- Dongşîangî: amin
- Elfdalî: liv nt
- Endonezyayî: hidup → id
- Erebiya başûrî ya kevn: 𐩢𐩺𐩥 (ḥyw)
- Erebî: حَيَاة → ar m (ḥayāh)
- Ermenî: կյանք → hy (kyankʿ)
- Erzayî: эрямо (erjamo)
- Esperantoyî: vivo → eo, vivado
- Estonî: elu → et
- Eweyî: agbe
- Farisî: زندگی → fa (zendegi), زنده → fa (zende), حیات → fa (hayât), زیست → fa (zist), زندگانی → fa (zendegâni)
- Ferî: lív nt, ævi m
- Fiji hindiyî: jindagi
- Fîjî: bula → fj
- Fînî: elämä → fi, henki → fi, nirri → fi, elo → fi
- Frankoprovansî: via m
- Fransî: vie → fr m
- Friyolî: vite m
- Frîsiya bakur: laawen nt
- Frîsî: libben nt
- Fulahî: nguurndam
- Gaelîka skotî: beatha m, saoghal n
- Gagawzî: ömür
- Galîsî: vida → gl m
- Garîfunayî: ibagari
- Gotî: 𐌻𐌹𐌱𐌰𐌹𐌽𐍃 m (libains)
- Gujaratî: જીવન nt (jīvan), જિંદગી m (jindgī)
- Gurcî: სიცოცხლე (sicocxle), ცხოვრება (cxovreba)
- Haîtî: lavi
- Hawayî: ola
- Hawsayî: rai n
- Higaononî: gahinawa
- Hindî: ज़िंदगी → hi m (zindagī), जीवन → hi n (jīvan), हयात → hi m (hayāt), जी → hi n (jī), प्राण → hi m (prāṇ), जीना → hi (jīnā), लाइफ → hi n (lāiph), लाइफ़ n (lāif), जीव → hi n (jīv), जीवित → hi n (jīvit), जान → hi m (jān), उमर → hi m (umar)
- Hîlîgaynonî: kabuhi
- Hmongî: txoj sia
- Holendî: leven → nl nt
- Hopîyî: qatsi
- Hunsrikî: Leve nt
- Îbranî: חַיִּים n pj (khayím)
- Îdoyî: vivo → io
- Îgboyî: ndụ
- Îlokanoyî: biag
- Îngilîziya kevn: līf nt
- Îngilîzî: life → en
- Îngriyî: elo
- Înterlîngua: vita → ia
- Înupîakî: iñuggun, iñuułiq
- Îrlendî: saol n, beatha m, beo → ga n
- Îstriyotî: veîta m
- Îtalî: vita → it m
- Îtelmenî: соњԓэс (soňɬes)
- Îzlendî: líf → is nt, fjör nt, lífdagar → is n pj, ævi → is m
- Japonî: 命 → ja (いのち, inochi), 生命 → ja (せいめい, seimei), 人生 → ja (じんせい, jinsei), 生存 → ja (せいぞん, seizon)
- Javayiya kevn: hurip
- Javayî: urip → jv, nyawa → jv, umur → jv
- Kabardî: гъащӏэ (ġāṣ̂ă)
- Kalalîsûtî: inuuneq
- Kannadayî: ಜೀವನ → kn (jīvana), ಪ್ರಾಣ → kn (prāṇa), ಜೀವ → kn (jīva)
- Kapampanganî: kabilian, bie
- Kaqçikelî: k’aslemal
- Karaçay-balkarî: джашау
- Karelî: eländy
- Kaşûbî: żëcé nt, żëwòt n
- Katalanî: vida → ca m
- Keçwayî: kawsay → qu
- Kirgizî: өмүр → ky (ömür), турмуш → ky (turmuş), жашоо → ky (caşoo)
- Kîkûyûyî: muoyo 3
- Kîngalî: ජීවිතය → si (jīwitaya), ජීවය (jīwaya)
- Kînyarwandayî: ubuzima 14
- Komî-permyakî: олӧм (olöm)
- Koreyî: 생명 → ko (saengmyeong), 삶 → ko (sam), 생활 → ko (saenghwal)
- Kornî: bewnans n, bownans n, bêwnans n, bôwnans n
- Korsîkayî: vita → co m
- Kumikî: оьмюр (ömür)
- Kunigamî: 命 (いぬちー, inuchī, ぬちー, nuchī)
- Ladînî: vita m
- Ladînoyî: vida m
- Lakotayî: wičhóni
- Latgalî: dzeive m
- Latînî: anima → la m, vīta → la m, lux → la m
- Latviyayî: dzīve → lv m, mūžs n
- Lawsî: ຊີວິດ → lo (sī wit)
- Lazî: skidala
- Lezgînî: уьмуьр (ümür), ччан (č̄an)
- Lingalayî: bomɔi 14
- Lîmbûrgî: laeve → li nt
- Lîtwanî: gyvenimas → lt n, gyvybė → lt m
- Luksembûrgî: Liewen nt
- Luoyî: ngima
- Mòçenoyî: lem nt
- Maguindanaoyî: kauyag
- Makedonî: живот → mk n (život), живеење nt (živeenje), живеачка m (živeačka)
- Malagasî: fahavelomana → mg
- Malayalamî: ജീവിതം → ml (jīvitaṃ)
- Malezî: hidup → ms, kehidupan → ms, nyawa → ms, hayat
- Maltayî: ħajja m
- Mançûyî: ᡝᡵᡤᡝᠨ (ergen), ᠰᡠᡵᡝ
ᡶᠠᠶᠠᠩᡤᠠ (sure fayangga) - Mandaicî: ࡄࡉࡉࡀ (haije)
- Manksî: bea m
- Maorî: koiora, ora
- Mapuçî: mogen
- Maquiritarî: wenñö
- Maranaoyî: niyawa
- Maratî: जीवन n (jīvan)
- Mariya rojhilatî: илыш
- Mbya guaraniyî: eko
- Mecarî: élet → hu
- Megrelî: თელარა (telara)
- Misrî:
(ꜥnḫ n) - Miyakoyî: 命 (んぬつ, nnutsu)
- Mizoyî: nunna, damchhûng
- Mîrandî: bida m
- Mokşayî: эряф (erjaf)
- Mongolî:
- Monî: လမျီူ (pəyɜ̀m), ဂယိုၚ် (həyàŋ)
- Nahwatliya klasîk: yōliliztli, nemiliztli
- Nahwatlî: yōliztli, yolistli, nemiliztli → nah
- Napolîtanî: vita m
- Navajoyî: iiná
- Nedersaksî:
- Nepalî: जीवन → ne (jīvan), जिन्दगी (jindagī)
- Nganasanî: нилу (nilu)
- Norwecî:
- Ojibweyî: bimaadiziwin
- Okînawanî: 命 (いぬち, inuchi, ぬち, nuchi)
- Oksîtanî: vida → oc m
- Oriyayî: ଜୀବନ → or (jībônô)
- Oromoyî: jiruu, lubbuu
- Oroqenî: bardilga
- Osetî: цард (card)
- Oskanî: 𐌁𐌉𐌉𐌕𐌀𐌌 (biitam)
- Oygurî: ھايات (hayat)
- Ozbekî: hayot → uz, umr → uz, turmush → uz
- Palî: jīvita
- Pangasînanî: bilay
- Papyamentoyî: bida
- Peştûyî: ژوند → ps n (žwәnd), حيات → ps n (hayãt)
- Piedmontîsî: vita m
- Polabî: zaivăt n
- Polonî: życie → pl nt, żywot → pl n
- Portugalî: vida → pt m
- Puncabî: ਜੀਵਨ n (jīvan)
- Qazaxî: өмір → kk (ömır), тұрмыс (tūrmys)
- Qiptî: ⲱⲛϧ n (ōnx), ⲱⲛϩ n (ōnh)
- Romancî: vita m
- Romanî: trajo n, ʒivipen n, ʒivimos n, ʒivibo n
- Romanyayî: viață → ro m
- Rusî: жизнь → ru m (žiznʹ), житие́ m (žitijé), живо́т n (živót), житьё → ru nt (žitʹjó)
- Rusînî: жыво́т n (žŷvót)
- Samiya bakurî: eallin, heagga
- Samiya lule: iellem
- Sanskrîtî: जीवन → sa (jīvana), जीवित → sa nt (jīvita), आयु → sa n (āyu)
- Santalî: ᱪᱳᱞᱚ (colô)
- Sardînî: bida m, vida m
- Sebwanoyî: kinabuhi
- Siar-lakî: lalaun
- Sicîlî: vita → scn m
- Sidamoyî: heeshsho
- Sindhî: چِٺيِ (čiṫhī), خَطُ (xaṭu)
- Sirboxirwatî:
- Slaviya kevn:
- Slaviya rojavayî ya kevn: жизнь m (žiznĭ), животъ n (životŭ)
- Slovakî: život → sk n
- Slovenî: življenje → sl nt
- Sorbî:
- Spanî: vida → es m
- Sundanî: ᮠᮤᮛᮥᮕ᮪ (hirup)
- Sûmerî: 𒍣 (ZI)
- Svanî: ლიდრე (lidre)
- Swahîlî: uhai → sw 11 an 12, maisha → sw 5 an 6
- Swêdî: liv → sv nt, levnad → sv g
- Şanî: ဢသၢၵ်ႈ (ʼǎ sāak)
- Şerpayî: ཚེ (tshe)
- Şîngazîcayî: hayati 9 an 10, maesha 9 an 10
- Şorî: чадығ (çadığ)
- Tacikî: ҳаёт → tg (hayot), зиндагӣ → tg (zindagī), зиндагонӣ → tg (zindagonī)
- Tagalogî: buhay → tl
- Tamîlî: உயிர் → ta (uyir), வாழ்க்கை → ta (vāḻkkai)
- Tarifitî: tudart m
- Tayî: ชีวิต → th
- Telûgûyî: జీవితము → te (jīvitamu), ప్రాణము → te (prāṇamu), ఉసురు → te (usuru), జీవము → te (jīvamu)
- Teteriya krîmî: ayat
- Teterî: тереклек → tt (tereklek), тормыш → tt (tormış), гомер → tt (ğomer)
- Tetûmî: vida
- Tigrînî: ሂወት (hiwät)
- Tirkî: yaşam → tr, hayat → tr, ömür → tr, dirim → tr
- Tirkmenî: durmuş, ýaşaýyş, ömür
- Tîbetî: ཚེ (tshe), ཚེ་སྲོག (tshe srog)
- Tofalarî: олут (olut)
- Tokpisinî: laip
- Toxarî B: śaul
- Tsongayî: vutomi 14
- Tswanayî: botshelô 14
- Tzotzîlî: kuxlejal
- Udmurtî: улон (ulon)
- Ugarîtî: 𐎈𐎊𐎚 (ḥyt)
- Urdûyî: زِنْدَگی m (zindagī), جیون n (jīvan), حَیات m (hayāt), آربَل m (ārbal)
- Ûkraynî: життя́ nt (žyttjá)
- Venîsî: vita m
- Vepsî: elo
- Viyetnamî: sự sống → vi, cuộc sống → vi, sinh mệnh → vi, sinh mạng → vi
- Voroyî: elo
- Votî: elo
- Vuresî: ēs
- Walonî: veye → wa m
- Warayî: kinabuhi
- Weylsî: bywyd → cy n
- Wîlamowî: łaowa nt
- Xakasî: чуртас (çurtas)
- Ximêrî: ជីវិត → km (ciivɨt), ជីព → km (ciip), ជន្មា → km (cŭənmiə), ឋិតិ → km (theteʼ)
- Yakutî: олох (olox)
- Yidîşî: לעבן nt (lebn), חיים n (khayem)
- Yolayî: lief
- Yonagunî: 命 (ぬてぃ, nuti)
- Yukaghiriya bakurî: эдьил (ed̦il)
- Yûnanî: ζωή → el m (zoḯ), βίος → el n (víos)
- Zhuangî: sengmingh, mingh, ndwenngoenz
- Zuluyî: ukuphila, impilo 9
- Ev qismê Wergerê ji agahiyên naveroka vê guhertoya gotara wekhev a li ser Wîkîferhenga îngilîzî pêk tê.
Lêker
[biguhêre]jiyan lêkera xwerû, negerguhêz
- Guhartoyeke jîn.
Formeke lêkerê
[biguhêre]jiyan
- Dema borî ya sade kesa yekem/duyem/sêyem pirjimar ya jiyan.
- Ew deh salan li Almanyayê jiyan lê paşî vegeriyan Kurdistanê.
Kategorî:
- Kurmancî
- Bilêvkirina IPAyê bi kurmancî
- Dengên kurmancî ji Amedê
- Deng bi kurmancî
- Dengên kurmancî ji Bidlîsê
- Navdêr bi kurmancî
- Navdêrên mê bi kurmancî
- Mînak bi kurmancî
- Peyvên kurmancî ji proto-hindûewropî
- Peyvên kurmancî ji proto-hindûîranî
- Lêker bi kurmancî
- Lêkerên xwerû bi kurmancî
- Lêkerên negerguhêz bi kurmancî
- Lêkerên xwerû yên negerguhêz bi kurmancî
- Lêkerên kurmancî bi paşgira -an
- Formên lêkeran bi kurmancî