kîmya
Bilêvkirin
[biguhêre]Navdêr
[biguhêre]Zayenda mê ya binavkirî | ||
---|---|---|
Rewş | Yekjimar | Pirjimar |
Navkî | kîmya | kîmya |
Îzafe | kîmyaya | kîmyayên |
Çemandî | kîmyayê | kîmyayan |
Nîşandera çemandî | wê kîmyayê | wan kîmyayan |
Bangkirin | kîmyayê | kîmyayino |
Zayenda mê ya nebinavkirî | ||
Rewş | Yekjimar | Pirjimar |
Navkî | kîmyayek | kîmyayin |
Îzafe | kîmyayeke | kîmyayine |
Çemandî | kîmyayekê | kîmyayinan |
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e1/Chemicals_in_flasks.jpg/220px-Chemicals_in_flasks.jpg)
kîmya mê, k-ya req
- Zanista ku lêkolînan li çêbûn û taybetmendiyên madeyan dike.
- Ez bi kîmyayê gelek yê zîrekm.
- kîmya çandinê, madeke bu çandinê têt bikaranîn da ku zîka şîn bibe u bi taybetî li nav baxçên mal de
- Dê çawan kîmyayê bu baxçê xwe peyda kem?
Ji wêjeya klasîk
[biguhêre]- Mîrê ko bi navê Mîrza ye
Mehda nezera wî kîmya ye
Qelbê di zexel dikit bilorî — (Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692)
Bi alfabeyên din
[biguhêre]Herwiha
[biguhêre]Jê
[biguhêre]Etîmolojî
[biguhêre]Bi riya erebî كِيمِيَاء (kīmiyāʾ), ji yûnanî χυμεία (chymeía) ji χύμα (chýma, “şilî, avî, ruhnî”) ji χέω (chéo, “rêtin, rijandin”). Heman peyv ketiye piraniya zimanên dinyayê: aramî ܟܝܡܝܐ (kîmiya), ermenî քիմիա (kʿimia), îbranî כימיה (kîmya / xîmya), rusî химия (xîmiya), îtalî chimica, fransî chimie, spanî química, îngilîzî chemistry. Formên şîmî / şîmya - ku mirov ji kurdên Rojhilata Kurdistanê dibihîze - bi rêya farisî شیمی (şîmî) ji fransî chimie ne.
Werger
[biguhêre]- Afrîkansî: chemie → af, skeikunde → af
- Albanî: kimi → sq m
- Almanî: Chemie → de m
- Amharî: የጥንተ ንጥር ጥናት (yäṭntä nṭr ṭnat)
- Aramî: ܟܝܡܝܐ (kimiɑ)
- Asamî: ৰসায়ন (roxayon), ৰসায়নবিজ্ঞান (roxaynobiggan)
- Astûrî: química m
- Azerî: kimya → az
- Banjarî: kimia
- Banyumasanî: ꦏꦶꦩꦶꦲ (kimia)
- Baskî: kimika
- Belarusî: хі́мія → be m (xímija)
- Bengalî: রসায়ন → bn (rôśaẏôn), কিমিয়া → bn (kimiẏa)
- Bretonî: kimiezh → br, dourennoniezh → br m
- Bulgarî: хи́мия → bg m (hímija)
- Burmayî: ဓာတုဗေဒ → my (dhatu.beda.)
- Çekî: chemie → cs m
- Çînî:
- Kantonî: 化學 (faa3 hok6)
- Mandarînî: 化學 → zh (huàxué)
- Minnanî: 化學 → zh-min-nan (hòa-ha̍k)
- Danmarkî: kemi → da g
- Endonezyayî: kimia → id
- Erebî: كِيمِيَاء → ar m (kīmiyāʾ)
- Erebiya hîcazî: كيميا m (kīmya)
- Ermenî: քիմիա → hy (kʿimia)
- Esperantoyî: ĥemio → eo, kemio → eo
- Estonî: keemia → et
- Farisî: شیمی → fa (šimi), کیمیا → fa (kimiyâ)
- Ferî: evnafrøði → fo m
- Fînî: kemia → fi
- Fransî: chimie → fr m
- Gaelîka skotî: ceimigeachd m
- Galîsî: química → gl m
- Gujaratî: રસાયણવિજ્ઞાન (rasāyaṇvijñān)
- Gurcî: ქიმია (kimia)
- Haîtî: chimi
- Hindî: रसायन शास्त्र n (rasāyan śāstra)
- Holendî: chemie → nl m, scheikunde → nl m
- Îbranî: כִימְיָה → he m (khímya)
- Îdoyî: kemio → io
- Îngilîzî: chemistry → en
- Înuîtî: ᐃᓚᐅᕈᑎᒃᓴᓕᕆᓂᖅ
- Îrlendî: ceimic m
- Îtalî: chimica → it m
- Îzlendî: efnafræði → is m
- Japonî: 化学 → ja (かがく, kagaku)
- Javayî: ꦏꦶꦩꦶꦲ
- Kannadayî: ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ (rasāyanaśāstra)
- Katalanî: química → ca m
- Kirgizî: химия → ky (himiya)
- Kîngalî: රසායන විද්යාව (rasāyana widyāwa)
- Koreyî: 화학 → ko (hwahak)
- Kornî: kymystry
- Latînî: chemia → la
- Latviyayî: ķīmija m
- Lawsî: ເຄມີສາດ → lo (khē mī sāt)
- Lîtwanî: chemija → lt m
- Luksembûrgî: Chimie → lb m
- Makedonî: хемија m (hemija)
- Malayalamî: രസതന്ത്രം → ml (rasatantraṃ)
- Malezî: kimia → ms
- Maltayî: kimika → mt
- Manksî: kemmig
- Maorî: mātauranga matū
- Maratî: रसायनशास्त्र nt (rasāyanśāstra)
- Mecarî: kémia → hu, vegyészet → hu g, vegytan → hu g
- Mongolî: хими → mn (himi)
- Nepalî: रसायन शास्त्र (rasāyan śāstra)
- Norwecî: kjemi → no n
- Oksîtanî: quimia → oc m
- Oygurî: خىمىيە (ximiye)
- Ozbekî: kimyo → uz
- Peştûyî: کميا m (kemyã), کيميا m (kimyã)
- Polonî: chemia → pl m
- Portugalî: química → pt m
- Qazaxî: химия (ximiä)
- Romanyayî: chimie → ro m
- Rusî: хи́мия → ru m (xímija)
- Rusînî: хе́мія m (xémija)
- Sebwanoyî: kemistri
- Sirboxirwatî:
- Slovakî: chémia → sk m
- Slovenî: kemija → sl m
- Sotoyiya başûr: bokhemisi
- Spanî: química → es m
- Swahîlî: kemia → sw
- Swêdî: kemi → sv g
- Tacikî: кимиё (kimiyo)
- Tagalogî: kimika → tl
- Tamîlî: வேதியியல் → ta (vētiyiyal)
- Tayî: เคมี → th
- Teterî: химия (ximiya)
- Tirkî: kimya → tr
- Tirkmenî: himiýa
- Tîbetî: རྫས་འགྱུར་རིག་པ། (rdzas 'gyur rig pa)
- Urdûyî: کیمیاء (kīmiyā)
- Ûkraynî: хі́мія → uk m (xímija), хе́мія m (xémija)
- Viyetnamî: hóa học → vi
- Voroyî: keemiä
- Walonî: tchimeye → wa m
- Weylsî: cemeg → cy
- Ximêrî: រសាយនវិទ្យា → km (reasaayanavityie), គីមីវិទ្យា → km (kiimii vityie)
- Yidîşî: כעמיע m (khemye)
- Yûnanî: χημεία → el m (chimeía)
- Ev qismê Wergerê ji agahiyên naveroka vê guhertoya gotara wekhev a li ser Wîkîferhenga îngilîzî pêk tê.