xîret
Navdêr
[biguhêre]Zayenda mê ya binavkirî | ||
---|---|---|
Rewş | Yekjimar | Pirjimar |
Navkî | xîret | xîret |
Îzafe | xîreta | xîretên |
Çemandî | xîretê | xîretan |
Nîşandera çemandî | wê xîretê | wan xîretan |
Bangkirin | xîretê | xîretino |
Zayenda mê ya nebinavkirî | ||
Rewş | Yekjimar | Pirjimar |
Navkî | xîretek | xîretin |
Îzafe | xîreteke | xîretine |
Çemandî | xîretekê | xîretinan |
xîret mê
- zever, şiyan, karîn, taqet, ezm, himet, koşîn, têkoşîn, xebat, enerjî, ked, renc, iltimas
- Divê em kurd bi xîret bin daku bikarin welatê xwe rizgar bikin.
- namûs, şeref, avrû
- Lakîn xîreta Dijwarê qebul naketin, ji jinbabê xwe dipirsitin ku eve kî ye, her tête êre diçêtin. — (Mele Mehmûdê Bazîdî, Cami’eya Riseleyan û Hikayetan Bi Zimanê Kurmancî, Lîs, 2010, çapa 1em, r. 117, ISBN 978-605-5683-27-6)
Bi alfabeyên din
[biguhêre]Herwiha
[biguhêre]Bide ber
[biguhêre]Etîmolojî
[biguhêre]Bi erebî غیرة (xeyret) tevlihev bûye bi xred a zimanên îranî ên din (wek farisî خرد (xred), hevreha kurdî xurt) ku gotî hikmet, zanatî, bide ber xîretmend (farisî خردمند (xredmend)). Di qewlên Êzdî de wek hişyarî, zanatî bi kar tê.[1]
Bikaranîn
[biguhêre]Jê
[biguhêre]Ji wêjeya klasîk
[biguhêre]- Husna te ye zîneta hebîban
Reşka te ye xîreta reqîban — (Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692)
Werger
[biguhêre]- Almanî: Einsicht → de mê, Eifer → de nêr, Ehre(şeref), Anstrengung → de mê, Aufwand → de nêr, Bestreben → de nêtar, Ehre → de mê, Inbrunst → de mê, Strebsamkeit → de mê, ?Tätigkeit → de m
- Erebî: غيرة, حماسة, حماس, جرأة,جسارة, تحمس,شدة → ar, قوة → ar, صرامة, نخوة → ar,مروءة → ar, شرف → ar, ?الربدة, ?الغار (al-ḡār), ?الغیرة, ?الكبوة, ?المأقة
- Farisî: جدیت → fa, غیرت → fa, حرمت → fa
- Îngilîzî: zeal → en, ardor → en, ardour → en, endeavor → en, endeavour → en, effort → en, energy → en,
assiduity, conation → en, enthusiasm → en, exertion → en, fervency → en, fervor → en,
fervour, industry → en, intentness → en, keenness → en, sedulity → en,
strenuousness, struggle → en, zealousness → en, zip → en - Tirkî: gayret → tr, himmet → tr, azim → tr
- ↑ "Goşt jê xwest wê ruhê / Xîret kete nav serî / Xwîn li canê wî gerrî." Qewla Afirîna Dinê, beşa ku Adem tê jiyandin.