Antwerpse polyglotbijbel
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c7/Biblia_sacra_Hebraice%2C_Chaldaice%2C_Graece%2C_%26_Latine_-_Christoffel_Plantijn_-_clvd-644354.jpg/260px-Biblia_sacra_Hebraice%2C_Chaldaice%2C_Graece%2C_%26_Latine_-_Christoffel_Plantijn_-_clvd-644354.jpg)
De Antwerpse polyglotbijbel ook wel Biblia polyglotta of Biblia regia (Koningsbijbel), volledige titel Biblia sacra Hebraice, Chaldaice, Graece, & Latine, was de tweede van de in totaal vier grote polyglotbijbels die in de zestiende en zeventiende eeuw in Europa werden gedrukt. De eerste was de de Complutensische polyglotbijbel (1514 -1517). De derde en vierde waren de de Parijse polyglotbijbel (1629-1645) en de Londense polyglotbijbel (1654-1657).
Deze Bijbel werd gedrukt door Christoffel Plantijn tussen 1568 en 1572. De Bijbel bestaat uit acht delen: vier delen met het Oude Testament, één met het Nieuwe Testament en drie delen ‘Apparatus’, een verzameling commentaren, toelichtingen en illustraties. De boeken bevatten een synoptische weergave van de katholieke Bijbel in vijf talen: het Grieks, Latijn, Aramees, Syrisch en Hebreeuws. Het bijzondere van het werk is niet alleen de meertaligheid, maar ook de weergave van de verschillende lettertypes van elk van de talen. Van het werk werden 1200 exemplaren op papier gedrukt en 13 op perkament. Door de Opstand werd de oplage gereduceerd en verscheen het apparatus slechts op 500 exemplaren.[1]
Het boek wordt ook aangeduid als Biblia Regia (Koningsbijbel), omdat het tot stand kwam in opdracht van koning Filips II van Spanje. Hij stuurde hiervoor zijn huiskapelaan, de befaamde Spaanse theoloog Benedictus Arias Montanus, naar Antwerpen om het project wetenschappelijk te leiden. Plantijn had zijn selectie mee te danken aan de proeve van typografisch kunnen die hij had afgelegd met Index sive specimen characterum (1567), een werk waarin hij 45 lettertypes in verschillende grootte demonstreerde.
Prins Willem van Oranje schonk een exemplaar van de Biblia Regia als eerste boek aan de Universiteitsbibliotheek Leiden. Het werd beschouwd als het fundamentum locans futurae aliquando bibliothecae, 'het bepalend fundament voor de toekomstige bibliotheek'.
Literatuur
[bewerken | brontekst bewerken]- Theodor Dunkelgrün (ed.), The Multiplicity of Scripture. The Making of the Antwerp Polyglot Bible, 2024. ISBN 9780888442345
Voetnoten
[bewerken | brontekst bewerken]- ↑ Leon Voet, Christoffel Plantijn (ca. 1520-1589). Een synthese in: De Gulden Passer, 1988-1989, p. 32-33