Tweede brief van Clemens
2 Clemens | ||
---|---|---|
![]() | ||
Clemens van Rome
| ||
Auteur | traditioneel toegeschreven aan Clemens van Rome | |
Tijd | tweede eeuw n.Chr. | |
Taal | Grieks | |
Categorie | apostolische vaders | |
Hoofdstukken | 20 |
De tweede brief van Clemens (kortweg: Clemens 2) is een vroeg-christelijk geschrift. Ondanks de naam handelt het hier niet om een brief maar veeleer om een preek.[1] Ofschoon toegeschreven aan paus Clemens I (92-101) toont een vergelijking tussen de 1 en 2 Clemens aan dat de "brief" niet van dezelfde auteur kan zijn.[2] Vanwege het vermeende auteurschap van Clemens, een tijdgenoot van de apostelen, wordt 2 Clemens gerekend tot de apostolische vaders.
Taal
[bewerken | brontekst bewerken]De brief is geschreven in Koinè-Grieks; de hellenistische omgangstaal in het oostelijke deel van het Romeinse Rijk.
Auteurschap
[bewerken | brontekst bewerken]2 Clemens is een anoniem geschrift.[2] Traditioneel wordt 2 Clemens evenwel toegeschreven aan paus Clemens I die aan het einde van de eerste eeuw aan de leiding stond van de parochie (kerkelijke gemeente) van Rome.[3][4] Deze hypothese roept echter wat problemen op. 1) Vergelijkt men 1 en 2 Clemens met elkaar dan zijn de verschillen in stijl, taalgebruik etc. dusdanig dat beide geschriften niet van de hand van één schrijver kunnen zijn.[4] 2) Eusebius van Caesarea (derde eeuw), de eerste kerkhistoricus, meldt dat er van Clemens maar één brief is overgeleverd (Eusebius: Kerkgeschiedenis III.16; III.38).
Datering
[bewerken | brontekst bewerken]De tweede brief van Clemens wordt gewoonlijk gedateerd aan het einde van de eerste en het begin van de tweede eeuw.[5] Dr. Klijn acht het moeilijk om in te schatten wanneer 2 Clemens is geschreven.[6] Hij houdt het op de tweede helft van de tweede eeuw.[2]
Inhoud
[bewerken | brontekst bewerken]2 Clemens roept bekeerlingen uit het heidendom op om een leven te leiden naar God's geboden (cap. 1 en 2; vgl. 3,4, cap. 4). De schrijver citeert veelvuldig uit de Heilige Schrift (Oude Testament) (2,1 = Jes. 54,1; 14,1 = Jer. 7,11; 27,4 = Jes. 66,18; etc.), daarnaast zijn er tal van zinspelingen op Oudtestamentische teksten. Interessant is dat de schrijver geschreven evangeliën kent: in 2,4 citeert hij uit Marcus 2,17 par.: "... schriftplaats zegt: 'Ik ben niet gekomen om rechtvaardigen te roepen, maar zondaar.' " Hij kent niet alleen canonieke evangeliën maar ook apocriefe evangeliën. Zo citeert hij in 5,2-4 uit een apocrief geschrift[7] en zinspeelt hij in 12,5 op een tekst uit het Evangelie volgens de Egyptenaren.[8]
Bron
[bewerken | brontekst bewerken]- De citaten uit 2 Clemens zijn afkomstig uit: Dr. A.F.J. Klijn: Boeken bij de Bijbel: Apostolische Vaders 2 - I en II Clemens en het Onderwijs van de Twaalf Apostelen, Bosch & Keuning, Baarn 1967, pp. 70-91
Zie ook
[bewerken | brontekst bewerken]Externe links
[bewerken | brontekst bewerken]- (en) Chr. M. Tuckett (2012): 2 Clement: Introduction, Text, and Commentary, Oxford University Press. ISBN 978-0-19-969460-0
- (en) Early Christian Writings - 2 Clement
- (nl) Tweede brief van Clement uit Rome
Verwijzingen
[bewerken | brontekst bewerken]- ↑ Dr. A.F.J. Klijn: Boeken bij de Bijbel - Apostolische Vaders 2: I en II Clemens en Onderwijs van de Twaalf Apostelen, Bosch & Keuning, Baarn 1967, p. 67
- ↑ a b c Ibidem
- ↑ 2clemens.blogspot.nl: Introductie tot 2 Clemens
- ↑ a b Dr. A.F.J. Klijn: Boeken bij de Bijbel - Apostolische Vaders 2: I en II Clemens en Onderwijs van de Twaalf Apostelen, Bosch & Keuning, Baarn 1967, p. 67
- ↑ M. Holmes: Apostolic Fathers, The: Greek Texts and English Translations, Grand Rapids, Baker Academic 2007, pp. 132vv
- ↑ Dr. A.F.J. Klijn: Boeken bij de Bijbel - Apostolische Vaders 2: I en II Clemens en Onderwijs van de Twaalf Apostelen, Bosch & Keuning, Baarn 1967, p. 68
- ↑ Dr. A.F.J. Klijn: Boeken bij de Bijbel - Apostolische Vaders 2: I en II Clemens en Onderwijs van de Twaalf Apostelen, Bosch & Keuning, Baarn 1967, p. 78; waarschijnlijk het Evangelie volgens Petrus
- ↑ Dr. A.F.J. Klijn: Boeken bij de Bijbel - Apostolische Vaders 2: I en II Clemens en Onderwijs van de Twaalf Apostelen, Bosch & Keuning, Baarn 1967, p. 84