als
![]() |
- Geluid: als (hulp, bestand)
- IPA: / ɑls / (1 lettergreep)
- (Noord-Nederland): /ɑs/, /ɑɫs/
- (Limburg): /ɑls/, /ɑs/, (onbeklemtoond) /əs/
- als
- In de betekenis van ‘onderschikkend voegwoord’ voor het eerst aangetroffen in 1200 [1]
|
|
als
- wanneer
- Als het avond is koelt het meestal snel af.
- indien
- Dit wordt alleen ingeruild als de verpakking nog gesloten is.
- in de hoedanigheid van, de rol hebbende of spelende
- Als wijkbewoner wil ik u zeggen dat het hier prettig wonen is.
- in de gedaante van, in de vorm van, onder de benaming van
- Hij sloeg het bestand als .pdf op.
- We kennen het tegenwoordig als Paleis Noordeinde.
- in sommige vergelijkingen
- even ... als
- Ik ben even dik als Dik Trom.
- Dit is even dik als dat andere bord.
- zo ... als
- Dit is zo dik als een boomstam.
- zowel ... als
- ▸ ⧖ Het was het toentertijd nog raadselachtig bezit aan specifiek boekhandelcatalogi, zoowel fonds-, antiquariaats-, als veilingcatalogi, raadselachtig naar kwaliteit als naar kwantiteit.[3]
- ▸ Vooral omdat het gebied dat hun voor eigen gebruik was toegewezen op Kungsholmen lag met uitzicht op zee. Dat garandeerde zowel waardevermeerdering als stijgende huuropbrengsten.[4]
- (niet-standaardtaal), (spreektaal) na een vergrotende trap van een bijvoeglijk naamwoord of bijwoord, i.p.v. het in dit geval als correct beschouwde dan [1]
- Hij is groter als ik.
- even ... als
onder geen goede naam bekend staan
zeer fel branden
een heel erg hevige brand
dat is overduidelijk waar
dat choqueert je
dat slaat nergens op
dat is zeker
erg ontevreden kijken (omdat bv iets gedaan moet worden)
een erg rode kleur krijgen in het gezicht, erg blozen
een stevig gebouwd kerel
een verschikkelijk lawaai
er snel bij zijn
ergens bekend of goed behandeld worden
nu is het moment om actie te ondernemen
goede gewoonten leert men het beste op jonge leeftijd aan
onverwacht komen
geforceerd en meestal niet oprecht lachen
een aangenaam en zorgeloos leven hebben
vriendelijk met elkaar omgaan uit een soort van formaliteit maar eigenlijk helemaal niet zo op elkaar gesteld zijn
erg veel van iemand houden
erg gemakkelijk en vlug lopen
nooit (sint-juttemis zou op 17 augustus vallen, en dan ligt er geen ijs)
met een oplossing komen als het probleem er niet meer is
precies op elkaar lijken
gemakkelijk mensen kunnen overtuigen en vlot en boeiend kunnen vertellen
zeer hard schreeuwen vanwege pijn of angst
erg vast en heerlijk slapen
alles maar stelen wat je kunt
als het ongeluk gebeurd is, helpt het niet meer voorzorgen te nemen. Betekent ook: men neemt pas maatregelen als het te laat is
van angst trillen
geen leuk einde hebben
zeer hard werken
niets bezitten
erg brutaal
goed geheimen kunnen bewaren
morsdood
erg doof
erg gezond, goed en/of gelukkig
sluw, geslepen
niet te begrijpen
zeer duidelijk
erg kwaad
heel erg lek
bijzonder oud
heel erg oud
heel erg slim
alles kunnen doen en laten wat men wil
in alles te vertrouwen
helemaal niets zeggen en/of totaal niets over iets vertellen
|
- [2] als de berg niet naar Mohammed komt, komt Mohammed wel naar de berg
- [1] als de kat van huis is, dansen de muizen op tafel
- [1] als katjes muizen, dan mauwen ze niet
- [2] als Mohammed niet naar de berg komt, moet de berg maar naar Mohammed
- [5.2] de soep wordt nooit zo heet gegeten als zij wordt opgediend
- als apen hoger klimmen willen, ziet men gauw hun blote billen
- als de berg niet tot Mohammed komt, zal Mohammed tot de berg gaan
- als de ene hand de ander wast worden ze allebei schoon
- als de herder verdwaalt dolen de schapen
- als de nood het hoogste is, is de redding nabij
- als de vos de passie spreekt, boer pas op je ganzen
- als de vos de passie spreekt, boer pas op je kippen
- als de wijn is in de man, is de wijsheid in de kan
- als er een schaap over de dam is, volgen er meer
- als hadden geweest is, is hebben te laat
- als het getij verloopt, moet men zijn bakens verzetten of verzet men de bakens
- als het kalf verdronken is, dempt men de put
- als het melk regent, staan mijn schotels omgekeerd
- als het schip lek is, gaan de ratten van boord
- als het water zakt, dan kraakt het ijs
- als je hem een vinger geeft, neemt hij de hele hand
- als katten muizen, mauwen ze niet
- als men over de duivel spreekt, dan trapt men hem op zijn staart
- als twee honden vechten om een been, loopt de derde er mee heen
- haastige spoed is zelden goed/maar haast je als het moet
snel dingen afhandelen, kan bijna nooit goed eindigen
- het is zo lang als het breed is
hoe er ook naar iets gekeken wordt maakt niet uit, de uitkomst is altijd hetzelfde
- men moet de boom buigen als die jong is
goede gewoonten kunnen het beste al jong worden aangeleerd
- men moet het ijzer smeden als het heet is
je moet op het juiste moment de kansen grijpen en dingen doen
- wat baten kaars en bril, als den uil niet zien en wil
het heeft geen zin iemand te helpen die toch niet wil meewerken
- zuinigheid met vlijt, bouwt huizen als kastelen
door te sparen vergaart men uiteindelijk een grote som geld
2. indien
- Het woord als staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
- In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "als" herkend door:
100 % | van de Nederlanders; |
100 % | van de Vlamingen.[5] |
- ↑ "als" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
- ↑ als op website: Etymologiebank.nl
- ↑
Weblink bron
Vries, Anne Gerard Christiaan de (1872-) Dronckers, Emma (1889-) Brouwer, G. J.“Catalogus der bibliotheek van de Vereeniging ter bevordering van de belangen des boekhandels te Amsterdam ...” (1920), M. Nijhoff - ↑ Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)“Kop in het zand” (2015), Uitgeverij Prometheus
, ISBN 9789044628142
- ↑
Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be
- als
als
Categorieën:
- Woorden in het Nederlands
- Woorden in het Nederlands van lengte 3
- Woorden in het Nederlands met audioweergave
- Woorden met 1 lettergreep in het Nederlands
- Woorden in het Nederlands met IPA-weergave
- Erfwoord in het Nederlands
- Voegwoord in het Nederlands
- Spreektaal in het Nederlands
- Woordenlijst Nederlandse Taal
- Prevalentie Nederland 100 %
- Prevalentie Vlaanderen 100 %
- Woorden in het Duits
- Woorden in het Duits van lengte 3
- Woorden in het Duits met audioweergave
- Woorden in het Duits met IPA-weergave
- Voegwoord in het Duits