We Die Young
![]() | ||||
Wykonawca singla z albumu Facelift | ||||
Alice in Chains | ||||
Strona B | ||||
---|---|---|---|---|
Wydany |
lipiec 1990 | |||
Nagrywany |
grudzień 1989–kwiecień 1990 w London Bridge Studio, Seattle, oraz w Capitol Recording Studio, Hollywood[1] | |||
Gatunek | ||||
Długość |
2:32 | |||
Wydawnictwo | ||||
Producent | ||||
Format | ||||
Autor | ||||
Singel po singlu | ||||
|
We Die Young – debiutancki minialbum, a zarazem pierwszy singel amerykańskiego zespołu muzycznego Alice in Chains, promujący opublikowany w sierpniu 1990 nakładem wytwórni Columbia album studyjny Facelift. Singel został wydany w limitowanym nakładzie w lipcu 1990 w trzech formatach – nośnika CD, zawierającego tytułowy utwór, kasety, posiadającej dodatkowo na stronie B kompozycje „It Ain’t Like That” i „Killing Yourself”, a także na 12”-calowym winylu, również zawierającym zestaw trzech wspomnianych utworów. Autorem warstwy lirycznej tytułowej kompozycji i utworu „It Ain’t Like That” jest Jerry Cantrell. Tekst do „Killing Yourself” napisał Layne Staley. Cantrell skomponował również muzykę do wszystkich trzech wymienionych utworów – z czego „It Ain’t Like That” wspólnie z Mikiem Starrem i Seanem Kinneyem.
Dwie pierwsze kompozycje trafiły na Facelift, natomiast „Killing Yourself” odrzucono; w 1999 został on zamieszczony na kompilacyjnym box secie retrospekcyjnym Music Bank. Mimo że utworu „We Die Young” nie odnotowano na listach przebojów w momencie wydania, to zyskał on uznanie w emitujących muzykę rockową rozgłośniach w Seattle w stanie Waszyngton, a minialbum wywarł wpływ na społeczność związaną z heavy metalem.
Tytułowy utwór trafił w późniejszych latach na trzy kompilacje Alice in Chains – Nothing Safe: Best of the Box (1999), gdzie został zamieszczony w nieopublikowanej wcześniej wersji demo, Music Bank (1999) oraz The Essential Alice in Chains (2006).
Analiza
[edytuj | edytuj kod]![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4e/Aerial_view_of_Seward_Park%2C_Seattle.jpg/220px-Aerial_view_of_Seward_Park%2C_Seattle.jpg)
Inspiracją dla Jerry’ego Cantrella do napisania liryki do „We Die Young”, której głównym motywem jest temat śmierci[7], był widok nastolatków handlujących narkotykami. Muzyk obserwował ich przez okno autobusu, gdy dojeżdżał na próby zespołu. Tekst jest również swoistym aktem oskarżenia wobec przemocy gangów w rodzinnym mieście grupy, Seattle w stanie Waszyngton. Często dochodziło do incydentów, gdzie strzelano do dzieci, po czym, gdy były martwe, zdzierano im buty do tenisa z nóg. „Wyglądało na to, że sprawy wymykają się spod kontroli” – uważał Cantrell[8]. W rozmowie z magazynem „Guitar School” odniósł się do interpretacji tekstu: „Pamiętam dokładnie, kiedy pierwszy raz przyszedł mi do głowy ten riff. Naprawdę utknął mi w głowie – miał takie gwałtowne brzmienie. Pomysł na tekst wziął się z takiego terenu w Seattle, nazywanego Seward Park, na którym znajduje się dużo cracku i broni, i ogólnie jest to strefa kontrolowana przez lokalne gangi. Widywałem 12-latków narąbanych każdego dnia, widok ten zadziwił mnie i przestraszył i dlatego napisałem o tym tekst”[9].
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7f/Tony_Iommi_at_the_New_Haven_Coliseum_in_1978.jpg/220px-Tony_Iommi_at_the_New_Haven_Coliseum_in_1978.jpg)
W wywiadzie dla „RIP” muzyk zaznaczał, że utwór nie jest ostrzeżeniem, lecz osobistą refleksją na temat tego, jak młodzi ludzie schodzą na złą drogę za sprawą gangów i narkotyków. „Wiek niewinności zdecydowanie się obniżył” – argumentował[10]. Layne Staley w wywiadzie dla magazynu „Rock Scene” podkreślał, że „We Die Young” nie jest utworem o samobójstwie. „To idzie dalej, bo to jest całe tempo tego stylu życia”[11]. W ocenie jednego z recenzentów czasopisma „Rock Beat” liryka kompozycji okazuje zarówno gniew, jak i introspekcję, tworząc „imponującą kombinację, która przyciągnie czyjąś uwagę”[12].
„We Die Young” jest skomponowany w niskim strojeniu D (ang. drop D)[13], obniżonym o półtora tonu w dół[14] według Db-Ab-Db-Gb-Bb-Eb[15]. Utwór charakteryzuje się agresywnym i masywnym gitarowym riffem, gdzie – jak pisała za pośrednictwem „Guitar World” Katherine Turman – „Cantrell nadaje potężne tempo z masywnym dolnym przesterem”[16]. Wspomniany riff jest odgrywany przez cały czas trwania zwrotki. Wokale Staleya cechują się energicznym i gardłowym stylem, do którego dołączają partie wspierające Cantrella w refrenach[17]. Po wykonaniu drugiej zwrotki i refrenu, na pierwszy plan wysuwa się krótkie, dynamiczne, utrzymane w bluesowym stylu[17], solo Cantrella[2], po czym utwór powraca do głównego riffu[15].
Ned Raggett z AllMusic podkreślał wyrazistą dynamikę i „chytre jęki Staleya”. Według autora sposób gry Cantrella stanowi odwołanie do Tony’ego Iommiego, przypominając gwałtowne doomowe riffy i nawiązując do szkoły myślenia Black Sabbath[2]. Dale Turner z „Guitar One” uważał, że połączenie niepokojącej tematyki tekstowej z niskim strojem gitary Cantrella zwiastowało wczesny przebłysk mrocznej i ponurej mocy, do jakiej był zdolny zespół[15]. Magazyn „Metal Forces” porównywał brzmienie „We Die Young” do Stormtroopers of Death[18]. Krzysztof Celiński z „Tylko Rocka” wyróżniał „zgiełkliwe brzmienie, metalowe riffy i artykulacje oraz «ciągnące się» tempo”[19].
Teledysk
[edytuj | edytuj kod]Produkcja i realizacja
[edytuj | edytuj kod]9 sierpnia 1990 członkowie zespołu spotkali się z Rockym Schenckiem, by porozmawiać o pomysłach na fabułę do swojego pierwszego teledysku[a]. W owym czasie w Los Angeles w stanie Kalifornia miało miejsce kilka pożarów. Schenck zasugerował wykorzystanie jednego ze spalonych domów razem z basenem jako głównego pleneru[20]. Realizację rozpoczęto 28 sierpnia przy 1015 Avonoak Terrace w Glendale w Kalifornii, znajdującego się w zespole miejskim Los Angeles–Long Beach. Na prośbę reżysera ruiny domu pomalowano na jasnoczerwony kolor, a basen wypełniono odpadami znalezionymi na miejscu. Jak przyznawał Schenck: „Pamiętam dokładnie reakcję rodziny, która kiedyś mieszkała w tym domu i oglądała nas z boku. Ich wyraz twarzy zdawał się być cichym przerażeniem, gdy realizowaliśmy ujęcia w ich niegdyś pięknym basenie, używając do tego spalonych mebli i zabawek dzieci jako rekwizytów”[20]. 10 września reżyser w studiu w Hollywood realizował sceny z udziałem zespołu. Materiał filmowy z płonącymi oraz unoszącymi się w basenie odpadami był wyświetlany na twarzach muzyków. Zdjęcia do teledysku zakończono 17 września[21].
Wideoklip był często emitowany w programach stacji MTV – 120 Minutes i Headbangers Ball, lecz nie cieszył się powodzeniem[22]. Schenck przyznawał po latach: „Wydaje się, że zespół i wytwórnia zdają się to lubić, a i ja byłem zadowolony z efektu końcowego. Wygląda na to, że wideo całkiem dobrze pasuje do muzyki i myślę, że wykorzystaliśmy w nim wiele różnych elementów, których nie widziałem w teledyskach w tamtych czasach”[21]. Melinda Garcia pisała na łamach „Screamer”: „Teledysk zawiera atrakcyjną, niepożądaną, podziemną strukturę. I przy lekkim psychodelicznym odczuciu dużej ilości dymu, wydajność zespołu wzbogacają ich stały, mroczny i ciężki dźwięk”[23].
Istnieje także druga wersja teledysku, wyreżyserowana w dniach 28–30 listopada 1989 przez szkołę artystyczną The Art Institute of Seattle[24][25], która znajduje się na kompilacji Music Bank: The Videos (1999)[26]. Wideoklip w reżyserii Schencka zamieszczono również na koncertowym VHS Live Facelift (1991)[6][27], będącym częściowym zapisem występu grupy w Moore Theatre w Seattle z 22 grudnia 1990[28].
Oprawa graficzna
[edytuj | edytuj kod]![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4e/Aic-we-die-young-ep-1.jpg/220px-Aic-we-die-young-ep-1.jpg)
Autorem oprawy graficznej jest Rocky Schenck[29]. Jednym z dyskutowanych pomysłów, który miał posłużyć za główną okładkę albumu studyjnego Facelift (1990), była wizja zdjęcia, na którym członkowie zespołu mieli wyłaniać się z ludzkiego oka. W tym celu powierzchnię basenu przykryto cienką folią z tworzywa sztucznego. Zdjęcia rozpoczęto 2 maja 1990 w Oakwood Apartments w Burbank w hrabstwie Los Angeles. Muzycy nurkowali pod plastikiem, po czym wyłaniali się na powierzchnię, łapiąc oddech. Jak wspominał Schenck: „Tworzywa sztuczne zniekształcały ich twarze, a ja dostałem świetne, upiorne zdjęcia zespołu z ich pierwszą rolą w filmie”[30]. W trakcie sesji członkowie zespołu eksperymentowali z wieloma pomysłami, włącznie z ujęciem przedstawiającym Staleya owiniętego folią, trzymanego przez pozostałych. Zdjęcie to zostało wykorzystane jako okładka minialbumu We Die Young[30].
Wydanie
[edytuj | edytuj kod]„We Die Young” był pierwszym singlem promującym debiutancki album studyjny Facelift (1990)[6]. Wytwórnia Columbia opublikowała go w lipcu 1990 w limitowanym nakładzie[21][31]. Ukazał się on w trzech wersjach – nośnika CD (nr kat. CSK 2163), posiadającego jedynie tytułowy utwór i inną okładkę[32], oraz w rozszerzonych wydaniach na kasecie (nr kat. CAT 2095)[33] i 12”-calowym winylu (nr kat. CAS 2095)[34] w formie minialbumu[6]. Edycje te na stronach B zawierały kompozycje „It Ain’t Like That” i „Killing Yourself”[6][31]. Ostatnia z nich pochodziła ze starszych sesji z końca lat 80.[6] Wolniejsza wersja „Killing Yourself” znalazła się na demie The Treehouse Tapes (1988)[35]. W ramach promocji singel rozsyłano do wybranych miejscowych sklepów muzycznych, których właściciele otrzymywali zysk ze sprzedaży[6][36][37].
„It Ain’t Like That” trafił na album Facelift[38], natomiast „Killing Yourself” został odrzucony, z powodu niechęci Staleya do niego[6]. Teledysk do tytułowej kompozycji został wydany na nośniku VHS 22 sierpnia 1990 przez Columbia[39]. W 1992 „We Die Young” znalazł się na stronie B rozszerzonej edycji singla „Would?”, opublikowanej w Europie[40], natomiast w marcu 1993 ukazał się on na stronie B brytyjskiej wersji singla „Them Bones”[41].
Demonstracyjna wersja „We Die Young”, zarejestrowana pod kierownictwem producenta Ricka Parashara w 1989[b][42], została zamieszczona na kompilacji Nothing Safe: Best of the Box (1999)[43][44], natomiast studyjna ukazała się na retrospekcyjnym box secie Music Bank (1999)[45][46] i składance The Essential Alice in Chains (2006)[47].
23 kwietnia 2022, z okazji Record Store Day, będącego częścią czarnego piątku, minialbum został wydany nakładem Legacy w limitowanej edycji na 12”-calowym winylu. Ponowny mastering materiału wykonał Bob Ludwig[48].
Odbiór
[edytuj | edytuj kod]Krytyczny
[edytuj | edytuj kod]Recenzent Ned Raggett z AllMusic określał „We Die Young” jako „dwie i pół minuty czystego heavy metalu”, a także „dzieło sztuki aranżacji i produkcji”[2]. Ric Albano z brytyjskiego pisma „Classic Rock” przyznawał, że brzmienie „We Die Young” nawiązuje do klasycznego hard rocka[3]. Bill Adams na łamach „Ground Control” krytykował tytułowy utwór, zarzucając mu, że brzmi jak „każdy inny hardrockowy numer, produkowany pod koniec lat 80.” W dalszej części autor negatywnie odnosił się do wokalu Staleya; chociaż w jego ocenie śpiew wokalisty jest „niesamowicie potężnym narzędziem”, to w „We Die Young” brzmi on niczym „Paul Stanley z wrednym kacem”. Z kolei partie gitary Cantrella uważał za „rozdęte i niespójne”[49]. Tom Forsythe z „Guitar” brzmienie gitar w „We Die Young” porównywał do błotnistego wiru rzeki Missisipi[50], a Rob Andrews z „Hit Paradera” tekst utworu określał mianem „kontrowersyjnego”[51]. Mike Gitter z „Hot Rockers” „We Die Young” charakteryzował mianem „ogromnego, zdesperowanego lamentu”, a jego akordy, zdaniem autora, „wibrują na tle szarego nieba północno-zachodniego Pacyfiku z mrożącą krew w żyłach intencją”[52]. Sam Law przyznawał na łamach „Kerrang!”, że mimo upływu trzech dekad, „We Die Young” „nadal zapewnia niesamowicie ciężkie 153 sekundy”[8].
W ocenie Judith Fisher z „Metal Forces” kompozycja była „pełzającym, melancholijnym numerem, pełnym pompujących linii basu”[53]. Paul Elliot z magazynu „Q” podkreślał, że ze względu na niski strój, a także charakterystyczne riffy Cantrella w „We Die Young” i „Man in the Box”, zespół wypracował wyrazistą dynamikę lat 90.[54] Eli Enis z branżowego „Revolver” – odnosząc się do analizy utworu – przyznawał: „Patrząc wstecz, można by pomyśleć, że AIC czerpie inspirację z Black Albumu [1991] Metalliki w «We Die Young», ale ten groovemetalowy deptacz był właściwie pierwszy”[4]. Z kolei jeden z recenzentów portalu rockmetal.pl pisał o utworze: „«We Die Young» to jeden z najjaśniejszych punktów Facelift [1990]. Mocny, energetyczny, świetnie bujający, z przeszywającym ciało odbiorcy wokalem Layne’a Staleya i iście heavymetalowymi zagrywkami Cantrella – prawdziwy hymn dla dorastającej, dekadenckiej młodzieży początków lat 90., z bardzo znamiennym przesłaniem”[55].
Przedwczesna śmierć Staleya w 2002 i Mike’a Starra w 2011 spowodowała, że część krytyków znaczenie utworu interpretowała jako zapowiedź tragicznych wydarzeń[c][59][60]. Alan Ritch wyrażał przekonanie, że „piosenka stała się bolesną rzeczywistością, gdy członkowie Mike Starr i Layne Staley przegrali walkę z uzależnieniem od narkotyków. Gdyby tylko wers «Take another hit / and bury your brother» nie był tak dosłowny”[60]. Z kolei Vince Neilstein pisał, że „«We Die Young» to idealna uwertura do bogatej kariery Alice in Chains; pierwsza piosenka z ich pierwszego albumu mówi w zasadzie wszystko, co musisz wiedzieć o zespole”[17].
Komercyjny
[edytuj | edytuj kod]Tytułowy utwór zyskał uznanie w lokalnych rozgłośniach radiowych, emitujących muzykę rockową oraz metalową[6][61], natomiast minialbum wywarł wpływ na społeczność związaną z heavy metalem[13]. Choć singel dobrze sobie radził w radiu, to, zdaniem Gillian G. Gaar, atrakcyjność zespołu dla szerszej publiczności nie była początkowo widoczna[6].
Po wznowionym wydaniu epki z okazji Record Store Day w 2022, utwór „We Die Young” został odnotowany na dwóch listach brytyjskiej organizacji Official Charts Company (OCC) – 29 kwietnia zadebiutował na 11. pozycji w zestawieniu Official Physical Singles Chart Top 100[62], oraz na 9. miejscu listy Official Vinyl Singles Chart Top 40[63]. Minialbum zajął 30. miejsce w zestawieniu najlepiej sprzedających się płyt winylowych 2022, przygotowanym przez bazę danych Discogs[64].
Wykorzystanie utworu
[edytuj | edytuj kod]12 stycznia 2010 „We Die Young” został wydany jako zawartość do pobrania (ang. downloadable content, DLC) dla komputerowej gry muzycznej Rock Band (2007) na platformy Xbox 360, Wii i PlayStation 3, jako część zestawu obejmującego też inne kompozycje zespołu – „Grind”, „Heaven Beside You”, „Last of My Kind” i „Your Decision”[65].
Zestawienia
[edytuj | edytuj kod]W 2009 redakcja „Kerrang!” sklasyfikowała główny riff utworu na 53. lokacie w przygotowanym przez siebie rankingu „100 zabójczych riffów, które wstrząsnęły światem”. W uzasadnieniu pisano, że „otwierająca linia gitarowa, ma wiele wspólnego ze sceną hair bandów w Los Angeles, a także z bluesowym grzmotem Tony’ego Iommiego z Black Sabbath. Ten glammowy riff został, z różnych intencji i celów, przeciągnięty przez bulgoczącą, gęstą smołę, aby stworzyć w piosence imponujący nastrój strachu i przerażenia […] W lipcu 1990 ten otwierający utwór z ich debiutanckiego albumu stał się hitem w metalowym radiu i ugruntował pozycję zespołu jako jednej z głównych gwiazd rozwijającej się sceny grunge’owej w ich rodzinnym mieście”[66].
Rok | Tytuł | Publikacja | Pozycja | Źródło |
---|---|---|---|---|
2009 | „100 zabójczych riffów, które wstrząsnęły światem” | „Kerrang!” | 53 | [66] |
2022 | „5 najcięższych grunge’owych utworów” | „Revolver” | 4 | [5] |
Utwór na koncertach
[edytuj | edytuj kod]![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/57/Alice_in_Chains_Live_Leeds_2018.jpg/220px-Alice_in_Chains_Live_Leeds_2018.jpg)
Premiera koncertowa „We Die Young” miała miejsce 15 lipca 1989 w klubie Natacha’s w Bremerton w stanie Waszyngton[67]. W relacji z występu Alice in Chains na Uniwersytecie Stanu Waszyngton w Pulman w stanie Waszyngton z 1 grudnia 1989 pisano, że „«We Die Young» przyciąga zgromadzony tłum do headbangu. Ale kiedy basista Mike Starr rozpoczyna swój charakterystyczny ruch biegania w kółko, wir, który tworzy, nie może zostać zatrzymany i Layne wkrótce wskakuje w tłum”[68]. 22 grudnia 1990 muzycy wykonali utwór podczas koncertu w Moore Theatre w Seattle[69]. Jego zapis ukazał się na VHS Live Facelift (1991), jednak „We Die Young” (poza teledyskiem) nie uwzględniono na płycie[27]. Recenzując koncert Alice in Chains w londyńskim The Town & Country Club z 28 lutego 1993, Mörat pisał za pośrednictwem magazynu „Kerrang!”, że „w dzisiejszym zestawie jest zbyt mało materiału z ich klasycznego, pierwszego albumu Facelift [1990], ale kiedy po «Dam That River» następuje «We Die Young», strach nie jest już «w drodze» [odniesienie do pierwszego wersu kompozycji: Scary is on the wall, scary is on his way]. Strach jest tutaj, w tym pieprzonym budynku z nami, większy niż życie!”[70].
Cantrell w rozmowie z „Guitar School” wspominał, że przy okazji występu grupy w ramach MTV Unplugged w 1996, muzycy planowali wykonać utwór w wersji akustycznej, jednak zrezygnowali z tego pomysłu z uwagi na ograniczenia czasowe[71]. 10 maja 1996 zespół zagrał występ w talk-show Late Show with David Letterman, w trakcie którego wykonał skrócone wersje „Again” i „We Die Young”[72][73]. Kelsey Chapstick z „Revolvera” pisała, że „choć wydawał się chudy i melancholijny, Staley trzymał to razem, by zapewnić porywający występ, podczas gdy energia jego kolegów z zespołu z nawiązką rekompensowała jego bezruch i introwersję”[73].
2 lipca 2006, podczas koncertu w Goffertpark w Nijmegen w ramach Finish What we Started Tour, „We Die Young” został wykonany z gościnnym udziałem wokalisty Tima Williamsa i basisty Kyle’a Sandersa z zespołu Bloodsimple[74]. Kompozycja jest regularnie prezentowana podczas wszystkich tras zespołu[67].
Lista utworów na singlu
[edytuj | edytuj kod]singel CD (CSK 2163):
Nr | Tytuł utworu | Autorzy | Długość | |||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
1. | „We Die Young” | Jerry Cantrell | 2:32 | |||||
kaseta (CAT 2095):
Strona A:
Nr | Tytuł utworu | Autorzy | Długość | |||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
1. | „We Die Young” | Cantrell | 2:32 | |||||
2. | „It Ain’t Like That” | Cantrell • Mike Starr • Sean Kinney | 4:37 | |||||
3. | „Killing Yourself” | Layne Staley • Cantrell | 2:39 | |||||
09:48 |
Strona B:
Nr | Tytuł utworu | Autorzy | Długość | |||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
1. | „We Die Young” | Cantrell | 2:32 | |||||
2. | „It Ain’t Like That” | Cantrell • Starr • Kinney | 4:37 | |||||
3. | „Killing Yourself” | Staley • Cantrell | 2:39 | |||||
09:48 |
winyl 12” (CAS 2095):
Strona A:
Nr | Tytuł utworu | Autorzy | Długość | |||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
1. | „We Die Young” | Cantrell | 2:32 | |||||
02:32 |
Strona C:
Nr | Tytuł utworu | Autorzy | Długość | |||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
1. | „It Ain’t Like That” | Cantrell • Starr • Kinney | 4:37 | |||||
2. | „Killing Yourself” | Staley • Cantrell | 2:39 | |||||
07:16 |
Personel
[edytuj | edytuj kod]Opracowano na podstawie materiału źródłowego[75]:
Alice in Chains |
Produkcja
|
Notowania
[edytuj | edytuj kod]Lista (2022) | Pozycja |
---|---|
Official Physical Singles Chart Top 100 (Wielka Brytania)[62] | 11 |
Official Vinyl Singles Chart Top 40 (Wielka Brytania)[63] | 9 |
Interpretacje
[edytuj | edytuj kod]- Zespół Ektomorf wykonał cover „We Die Young” na minialbumie The Gipsy Way (2010), dołączonym do reedycji płyty What Doesn't Kill Me... (2009)[76].
- Formacja Stone Sour nagrała studyjną wersję „We Die Young” na minialbumie Meanwhile in Burbank... (2015)[77].
- Zespół Cane Hill zarejestrował cover „We Die Young” na potrzeby składanki Decades of Destruction (2016), dołączonej do rocznicowego wydania pisma branżowego „Metal Hammer”[78].
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Jak relacjonował po latach Rocky Schenck, kiedy wraz z zespołem wyszedł na kolację, Staley, bez konkretnego powodu, zaczął śpiewać „We Die Young” w stylu broadwayowskiej aktorki Ethel Merman[20].
- ↑ Gdy muzycy otrzymali od Columbia Records ofertę kontraktu, nagrali dla wytwórni cztery utwory: „Sunshine”, „Bleed the Freak”, „We Die Young” i „Real Thing”. W ocenie Cantrella to była „świetna taśma”, a nagrania zrealizowali w ciągu jednego dnia, nim Columbia zdążyła przysłać pieniądze[18].
- ↑ Layne Staley zmarł (przypuszczalnie) 5 kwietnia 2002 w wyniku przedawkowania mieszkanki heroiny i kokainy, zwanej potocznie speedballem[56]. Z kolei Mike Starr zmarł 8 marca 2011[57]. Przyczyną zgonu było przedawkowanie metadonu i leków przeciwlękowych[58].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ de Sola 2015 ↓, s. 114, 118–120.
- ↑ a b c d Ned Raggett: We Die Young. AllMusic. [dostęp 2011-09-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-07-04)]. (ang.).
- ↑ a b Ric Albano. Facelift by Alice in Chains. „Classic Rock”. ISSN 1464-7834. [dostęp 2017-12-06]. [zarchiwizowane z adresu 2015-09-02]. (ang.).
- ↑ a b Eli Enis. 15 Greatest Alice in Chains Songs. „Revolver”. ISSN 1527-408X. [dostęp 2021-09-19]. [zarchiwizowane z adresu 2021-08-02]. (ang.).
- ↑ a b Eli Enis. Fan Poll: Top 5 Heaviest Grunge Songs. „Revolver”. ISSN 1527-408X. [dostęp 2022-06-29]. [zarchiwizowane z adresu 2022-06-29]. (ang.).
- ↑ a b c d e f g h i j Gillian G. Gaar. A Band Called Alice. „Goldmine”, s. 55, 58, 5 sierpnia 1994. ISSN 1055-2685.
- ↑ Tom Lanham. Out of the Box and Into the Dirt. „Reflex”, s. 43, grudzień 1992. ISSN 1054-3465.
- ↑ a b Sam Law. The 20 Greatest Alice in Chains Songs – Ranked. „Kerrang!”. ISSN 0262-6624. [dostęp 2021-09-19]. [zarchiwizowane z adresu 2016-07-11]. (ang.).
- ↑ Jeff Kitts. Primecuts. „Guitar School”, s. 12, maj 1994. ISSN 1058-0220.
- ↑ Tom Forsythe. Without Prejudice Dude!. „RIP”, s. 56, czerwiec 1991. ISSN 0889-5791.
- ↑ Beth Nussbaum. When Whips Don’t Hurt. „Rock Scene”, s. 57, kwiecień 1990. ISSN 0090-3353.
- ↑ Janiss Garza. Alice in Chains. Seattle Strangeness!. „Rock Beat”, s. 48, 1990. OCLC 861188848.
- ↑ a b Nick Bowcott. Seattle Do Nicely. „Guitarist”, s. 124, 127, kwiecień 1993. ISSN 0953-7023.
- ↑ Jeff Gilbert. In-Chained. „Guitar School”, s. 30, listopad 1991. ISSN 1058-0220.
- ↑ a b c Dale Turner. Alice in Chains: Ten Classic Riffs from Jerry Cantrell. „Guitar One”, s. 28, kwiecień 2001. ISSN 1525-3562.
- ↑ Katherine Turman. Unchained. „Guitar World”, s. 23, kwiecień 1992. ISSN 1045-6295.
- ↑ a b c Vince Neilstein: Remembering Layne Staley: “We Die Young”. [dostęp 2021-09-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-09-18)]. (ang.).
- ↑ a b Breaking the Chains. „Metal Forces”, s. 50, 1990. OCLC 859210254.
- ↑ Krzysztof Celiński. Facelift. „Tylko Rock”, s. 36, marzec 1997. ISSN 1230-2317.
- ↑ a b c de Sola 2015 ↓, s. 128.
- ↑ a b c de Sola 2015 ↓, s. 129.
- ↑ de Sola 2015 ↓, s. 135.
- ↑ Melinda Garcia. Video Vixen. „Screamer”, s. 16, październik 1990. OCLC 861225021.
- ↑ de Sola 2015 ↓, s. 107.
- ↑ Christopher Walsh. Alice in Chains DVD Inspires Innovative Surround Work. „Billboard”, s. 65, 7 kwietnia 2001. ISSN 0006-2510.
- ↑ Alice in Chains – Music Bank: The Videos. [dostęp 2020-05-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2006-07-03)]. (ang.).
- ↑ a b Alice in Chains – Live Facelift. [dostęp 2020-05-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-03-09)]. (ang.).
- ↑ de Sola 2015 ↓, s. 136–137.
- ↑ de Sola 2015 ↓, s. 126–128.
- ↑ a b de Sola 2015 ↓, s. 127.
- ↑ a b Dave Thompson: Standard Catalog of American Records. Krause Publications, 2012, s. 24. ISBN 978-1440232527. (ang.).
- ↑ Alice in Chains – We Die Young (1990, CD). Discogs. [dostęp 2021-09-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-18)]. (ang.).
- ↑ Alice in Chains – We Die Young (1990, Cassette). Discogs. [dostęp 2021-09-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-18)]. (ang.).
- ↑ Alice in Chains – We Die Young (1990, Vinyl). Discogs. [dostęp 2021-09-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-09-18)]. (ang.).
- ↑ de Sola 2015 ↓, s. 73.
- ↑ Jeffrey Ressner. Alice in Chains: Through the Looking Glass. „Rolling Stone”, s. 47, 26 listopada 1992. ISSN 0035-791X.
- ↑ Koziczyński 2006 ↓, s. 67.
- ↑ Babula 2006 ↓, s. 70.
- ↑ Alice in Chains – We Die Young (1990, VHS). Discogs. [dostęp 2020-09-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-09-22)]. (ang.).
- ↑ Alice in Chains – Would? (1992, CD). Discogs. [dostęp 2021-09-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-09-18)]. (ang.).
- ↑ Martin C. Strong: The Great Rock Discography. Canongate Books, 1998, s. 11. ISBN 88-09-21522-2. (ang.).
- ↑ de Sola 2015 ↓, s. 96.
- ↑ Babula 2006 ↓, s. 75.
- ↑ Alice in Chains – Nothing Safe: Best of the Box. [dostęp 2020-05-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2006-09-02)]. (ang.).
- ↑ Babula 2006 ↓, s. 74.
- ↑ Alice in Chains – Music Bank. [dostęp 2020-05-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2006-09-02)]. (ang.).
- ↑ Alice in Chains: ‘Essential’ Collection to Finally See Light of Day. Blabbermouth.net. [dostęp 2020-05-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-05-24)]. (ang.).
- ↑ We Die Young – Record Store Day. Record Store Day. [dostęp 2022-04-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-02-16)]. (ang.).
- ↑ Bill Adams: Alice in Chains Discography Part One. Ground Control. [dostęp 2012-11-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-19)]. (ang.).
- ↑ Tom Forsythe. No More Than a Feeling. „Guitar”, s. 69, luty 1992. ISSN 1525-5549.
- ↑ Rob Andrews. Seattle Rockers Defy the Odds with Debut Disc. „Hit Parader”, s. 22, 1990. ISSN 0162-0266.
- ↑ Mike Gitter. Alice in Chains New Band. „Hot Rockers”, s. 72, 1990.
- ↑ Judith Fisher. Facelift. „Metal Forces”, 1990. OCLC 859210254.
- ↑ Paul Elliott. Facelift. „Q”, s. 140, październik 1999. ISSN 0955-4955.
- ↑ Piter Chemik: Alice in Chains „Facelift”. rockmetal.pl. [dostęp 2015-03-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-05-03)]. (pol.).
- ↑ Koziczyński 2006 ↓, s. 71–72; de Sola 2015 ↓, s. 292, 296; Yarm 2019 ↓, s. 500–501.
- ↑ Yarm 2019 ↓, s. 502.
- ↑ de Sola 2015 ↓, s. 314–315.
- ↑ Greg Kot: Rolling Stone Album Guide. Christian Hoard, Nathan Brackett (red.). Fireside, 2004, s. 13. ISBN 0-7432-0169-8. (ang.).
- ↑ a b Alan Ritch: 30 Years Ago Today: Alice in Chains Release Facelift. [dostęp 2021-09-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-09-18)]. (ang.).
- ↑ Kyle Anderson: Accidental Revolution: The Story of Grunge. St. Martin’s Press, 2007, s. 94. ISBN 978-0312358198. (ang.).
- ↑ a b Official Physical Singles Chart Top 100 – 29 April 2022–05 May 2022. Official Charts Company. [dostęp 2022-05-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-05-02)]. (ang.).
- ↑ a b Official Vinyl Singles Chart Top 40 – 29 April 2022–05 May 2022. Official Charts Company. [dostęp 2022-05-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-05-02)]. (ang.).
- ↑ 50 Best-Selling Records of 2022. Discogs. [dostęp 2023-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2023-01-22)]. (ang.).
- ↑ Rock Band Adds Alice in Chains Five Pack. IGN. [dostęp 2017-04-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-04-06)]. (ang.).
- ↑ a b 100 Killer Riffs That Shook the World. „Kerrang!”, 17 października 2009. ISSN 0262-6624.
- ↑ a b We Die Young by Alice in Chains. setlist.fm. [dostęp 2017-04-11]. (ang.).
- ↑ Tim Branom: Exclusive: Watch Newly Discovered Alice in Chains Footage from 1989. [dostęp 2021-09-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-09-05)]. (ang.).
- ↑ Alice in Chains Setlist at The Moore Theatre, Seattle, WA, USA. setlist.fm. [dostęp 2014-09-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-09-11)]. (ang.).
- ↑ Mörat. Alice in Wonderland. „Kerrang!”, marzec 1993. ISSN 0262-6624.
- ↑ Jeff Kitts. The Soft Parade. „Guitar School”, s. 29, sierpień 1996. ISSN 1058-0220.
- ↑ John Bacus: 5/10/96 San Francisco, CA „Late Show with David Letterman”. [dostęp 2018-12-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-05-02)]. (ang.).
- ↑ a b Kelsey Chapstick. See Alice in Chains Play „Again”, „We Die Young” on ‘Letterman’ in 1996. „Revolver”. ISSN 1527-408X. [dostęp 2021-09-19]. [zarchiwizowane z adresu 2021-09-18]. (ang.).
- ↑ Bloodsimple Members Perform with Alice in Chains in Holland. Blabbermouth.net. [dostęp 2020-05-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-06-04)]. (ang.).
- ↑ Poligrafia dołączona do minialbumu We Die Young; wyd. Columbia, nr kat. CSK 2163.
- ↑ Ektomorf Covers Alice in Chains, Soundgarden on New Single. Blabbermouth.net. [dostęp 2015-01-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-05-03)]. (ang.).
- ↑ Stone Sour to Release Meanwhile in Burbank… EP of Covers in April. Blabbermouth.net. [dostęp 2015-03-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-03-02)]. (ang.).
- ↑ Korn Covers Faith No More, Asking Alexandria Covers Slipknot on Metal Hammer’s ‘Decades of Destruction’ CD. Blabbermouth.net. [dostęp 2021-09-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-09-28)]. (ang.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Jordan Babula. Alice in Chains – Dyskografia. „Teraz Rock”, 2006. Orange Media. ISSN 1730-394X. (pol.).
- Bartek Koziczyński. Alice in Chains. Bezsenność w Seattle. „Teraz Rock”, 2006. Orange Media. ISSN 1730-394X. (pol.).
- David de Sola: Alice in Chains: The Untold Story. Thomas Dunne Books, 2015. ISBN 978-1250048073. (ang.).
- Mark Yarm: Wszyscy kochają nasze miasto. Historia grunge’u z pierwszej ręki. Joanna Bogusławska (tłum.). Kagra, 2019. ISBN 978-83-63785-43-7. (pol.).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- „We Die Young” w bazie AllMusic (ang.)
- „We Die Young” w bazie YouTube (ang.)
- Oryginalna wersja w bazie YouTube (ang.)
- Dobre Artykuły
- Albumy Columbia Records
- Albumy wyprodukowane przez Dave’a Jerdena
- Minialbumy Alice in Chains
- Minialbumy wydane w roku 1990
- Piosenki napisane przez Jerry’ego Cantrella
- Piosenki o śmierci
- Piosenki powstałe w roku 1989
- Piosenki wydane w roku 1990
- Piosenki wyprodukowane przez Dave’a Jerdena
- Single Alice in Chains
- Single Columbia Records
- Single debiutanckie
- Single wydane w roku 1990
- Teledyski w reżyserii Rocky’ego Schencka