Zbigniew Messner
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Data i miejsce śmierci | |
Członek Rady Państwa | |
Okres |
od 23 grudnia 1988 |
Przynależność polityczna | |
Prezes Rady Ministrów | |
Okres |
od 6 listopada 1985 |
Przynależność polityczna | |
Poprzednik | |
Następca | |
Wiceprezes Rady Ministrów | |
Okres |
od 22 listopada 1983 |
Przynależność polityczna | |
![]() | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Zbigniew Stefan Messner (ur. 13 marca 1929 w Stryju, zm. 10 stycznia 2014 w Warszawie) – polski profesor nauk ekonomicznych, pracownik naukowy i polityk, członek Biura Politycznego Komitetu Centralnego PZPR (1981–1988), wiceprezes Rady Ministrów w latach 1983–1985, prezes Rady Ministrów w latach 1985–1988, poseł na Sejm PRL IX kadencji, członek Rady Państwa (1988–1989).
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Młodość
[edytuj | edytuj kod]Urodził się jako najstarszy syn Henryka i Bronisławy w ówcześnie leżącym na terenie Polski Stryju (obecnie leży na Ukrainie). W 1945, wraz z rodzicami i dwoma braćmi, został przesiedlony z Kresów Wschodnich do Gliwic[1]. Studia ukończył w 1953 w Wyższej Szkole Ekonomicznej w Katowicach, a w 1961 doktoryzował się na tej uczelni (praca pt. Rachunek kosztów produkcji wydziałów wielkich pieców i kierunki jego rozwoju w polskim hutnictwie żelaza). 9 grudnia 1969 uzyskał habilitację (rozprawa pt. Rachunek kosztów jako instrument zarządzania przedsiębiorstwem przemysłowym) jako pierwszy naukowiec w historii Katedry Rachunkowości. W 1977 uzyskał tytuł profesora zwyczajnego. Od 1968 był prorektorem, a od 1975 do 1982 rektorem tej uczelni. Od 1972 do 1982 był dyrektorem Instytutu Organizacji Przetwarzania Danych WSE[2].
Od grudnia 1963 do 30 lipca 1968 był prezesem klubu piłkarskiego Piast Gliwice[1].
Działalność polityczna w PRL
[edytuj | edytuj kod]Od 1954 był członkiem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, od 5 listopada 1980 do grudnia 1983 pełnił funkcję przewodniczącego Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach, od 1981 zasiadał w Biurze Politycznym Komitetu Centralnego PZPR, równolegle od 8 stycznia 1981 do 30 listopada 1983 był I sekretarzem Komitetu Wojewódzkiego PZPR w województwie katowickim. W latach 1981–1983 był także członkiem Komisji KC PZPR powołanej dla wyjaśnienia przyczyn i przebiegu konfliktów społecznych w dziejach Polski Ludowej[3]. 2 września 1982 na mocy decyzji Biura Politycznego KC PZPR wszedł w skład Komitetu Honorowego uroczystości żałobnych Władysława Gomułki[4].
Wicepremier ds. ekonomicznych od 22 listopada 1983. Poseł na Sejm w latach 1985–1989. 6 listopada 1985, po mianowaniu Wojciecha Jaruzelskiego na funkcję Przewodniczącego Rady Państwa – powołany na urząd Prezesa Rady Ministrów. Jako ekonomista miał się zająć wprowadzaniem trudnych reform gospodarczych („drugiego etapu reformy”), co skończyło się fiaskiem. Społeczeństwo w referendum w 1987 opowiedziało się za „radykalnym uzdrowieniem gospodarki” oraz poparło „polski model głębokiej demokratyzacji życia politycznego”. Referendum nie uzyskało mocy wiążącej wskutek nieuzyskania wymaganej przez ustawę większości głosów wszystkich uprawnionych. Z powodu porażki w referendum, a także po fali strajków wiosną i latem 1988 spowodowanych pogarszającą się sytuacją gospodarczą, 19 września złożył dymisję z funkcji premiera. Kandydował bez powodzenia na posła w czerwcowych wyborach z 1989.
W Biurze Politycznym pozostawał do X plenum Komitetu Centralnego PZPR w grudniu 1988, kiedy to Wojciech Jaruzelski przeprowadził rekonstrukcję BP. Z Biura odeszli wówczas, obok Zbigniewa Messnera, między innymi Józef Baryła, Tadeusz Porębski oraz Zofia Stępień. Do rozwiązania PZPR w styczniu 1990 pozostawał w składzie KC. W 1988 został wybrany w skład Rady Państwa, do której należał do czasu wyborów prezydenckich w 1989.
Działalność po 1989
[edytuj | edytuj kod]Po 1989 powrócił do działalności naukowej. Jest autorem książek i publikacji z zakresu ekonomii, przede wszystkim zastosowań informatyki w ekonomii i rachunkowości. Ostatnia jego publikacja książkowa to Teoretyczne podstawy rachunkowości (Warszawa 1994). Był również przewodniczącym Komisji Egzaminacyjnej Krajowej Izby Biegłych Rewidentów, a także (w latach 2003–2014) prezesem Zarządu Głównego oraz członkiem honorowym Stowarzyszenia Księgowych w Polsce[5][6].
W 2003 wybrano go do rady nadzorczej Banku Gospodarki Żywnościowej jako reprezentanta Skarbu Państwa[7].
Zmarł w Warszawie 10 stycznia 2014[8]. 8 dni później został pochowany na cmentarzu w Konstancinie-Jeziornie[9].
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3a/Zbigniew_Messner_gr%C3%B3b.jpg/220px-Zbigniew_Messner_gr%C3%B3b.jpg)
Życie prywatne
[edytuj | edytuj kod]Żonaty z Ireną Messner z domu Laris-Domańską (1929–2012), poetką, z którą miał dwie córki[10].
Nagrody i odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]W 1986 został doktorem honoris causa Uniwersytetu Marcina Lutra w Halle i Wittenberdze. Otrzymał również nagrody resortowe I, II i III stopnia, a także m.in. następujące odznaczenia[7]:
- Order Sztandaru Pracy I klasy
- Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (1997)[11]
- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
- Medal 40-lecia Polski Ludowej (1984)
- Medal za Długoletnie Pożycie Małżeńskie (2000)[12]
- Medal Komisji Edukacji Narodowej
- Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej”
- Tytuł „Honorowy Górnik PRL”[13]
- Odznaka „Zasłużonemu dla Akademii Ekonomicznej w Katowicach” (1983)[14]
- Medal „Zasłużony dla Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych MSW” (1983)[15]
- Medal 35-lecia Śląskiej Akademii Medycznej (1983)[16]
- Złoty Order „Gwiazda Przyjaźni między Narodami” (Niemcy Wschodnie, 1986)[17]
- Medal jubileuszowy „Czterdziestolecia zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” (Związek Radziecki, 1985)[18]
- Jubileuszowy Medal 100. Rocznicy Urodzin Georgi Dymitrowa (Bułgaria, 1983)[19]
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Zmarł Zbigniew Messner, były prezes Piasta. piast.gliwice.pl, 10 stycznia 2014. [dostęp 2014-01-17].
- ↑ Rys historyczny, zorganizowane konferencje. ue.katowice.pl. [dostęp 2014-05-12].
- ↑ „Trybuna Robotnicza”, nr 177, 4–6 września 1981, s. 2.
- ↑ „Trybuna Robotnicza”, nr 173, 3–5 września 1982, s. 1–2.
- ↑ Dnia 10 stycznia 2014 zmarł prof. dr hab. Zbigniew Messner. skp-ow.com.pl, 10 stycznia 2014. [dostęp 2014-01-17].
- ↑ Współpraca Katedry Rachunkowości ze SKwP. ue.katowice.pl. [dostęp 2014-05-12].
- ↑ a b Profil na stronie Biblioteki Sejmowej. [dostęp 2014-01-17].
- ↑ Nie żyje Zbigniew Messner. interia.pl, 10 stycznia 2014. [dostęp 2014-01-17].
- ↑ Zbigniew Messner, nekrolog. wyborcza.pl, 14 stycznia 2014. [dostęp 2014-01-21].
- ↑ Nekrolog Ireny Messner na portalu nekrologi.net.
- ↑ M.P. z 1997 r. nr 86, poz. 869.
- ↑ M.P. z 2000 r. nr 28, poz. 563.
- ↑ „Trybuna Robotnicza”, nr 156, 5–6 lipca 1986, s. 3.
- ↑ Akademia Ekonomiczna w Katowicach czci pamięć Karola Adamieckiego [w:] „Trybuna Robotnicza”, nr 271, 17 listopada 1983, s. 1.
- ↑ Obchody 40-lecia Ludowego Wojska Polskiego [w:] „Trybuna Robotnicza”, nr 236, 6 października 1983, s. 1–5.
- ↑ Śląska Akademia Medyczna [w:] „Trybuna Robotnicza”, nr 239, 10 października 1983, s. 4.
- ↑ Wysokie odznaczenie dla Premiera PRL [w:] „Trybuna Robotnicza”, nr 154, 3 lipca 1986, s. 1.
- ↑ „Życie Partii”, nr 11, 22 maja 1985, s. 21.
- ↑ „Wojskowy Przegląd Historyczny”, nr 1 (107), styczeń–marzec 1984, s. 116.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Habilitacje, doktoraty. ue.katowice.pl. [dostęp 2014-05-12].
- Informacje w BIP IPN. [dostęp 2017-07-05].
- Absolwenci Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach
- Członkowie Biura Politycznego KC PZPR
- Członkowie Komitetów Dzielnicowych PZPR
- Członkowie Rady Państwa PRL
- Ludzie sportu związani z Gliwicami
- Ludzie urodzeni w Stryju
- Ludzie związani z bankowością w Polsce
- Ministrowie PRL
- Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa)
- Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa)
- Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)
- Odznaczeni Medalem 40-lecia Polski Ludowej
- Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej
- Odznaczeni Medalem za Długoletnie Pożycie Małżeńskie
- Odznaczeni odznaką tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel PRL”
- Odznaczeni Orderem „Gwiazda Przyjaźni między Narodami”
- Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy I klasy
- Pierwsi sekretarze Komitetów Uczelnianych PZPR
- Pierwsi sekretarze Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Katowicach
- Pochowani na cmentarzu parafialnym w Skolimowie
- Polacy odznaczeni bułgarskimi orderami i odznaczeniami
- Polacy wysiedleni z Kresów Wschodnich 1944–1946
- Polscy doktorzy honoris causa uczelni w Niemczech
- Polscy ekonomiści
- Posłowie z Listy Krajowej (PRL)
- Premierzy PRL
- Prezesi polskich klubów piłkarskich
- Prorektorzy Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach
- Rektorzy Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach
- Wicepremierzy PRL
- Urodzeni w 1929
- Zmarli w 2014