1 Pułk Strzelców Konnych (Królestwo Kongresowe)
Historia | |
Państwo | |
---|---|
Sformowanie | |
Dowódcy | |
Pierwszy |
płk Antoni Potocki |
Działania zbrojne | |
powstanie listopadowe | |
Organizacja | |
Dyslokacja | |
Rodzaj wojsk | |
Podległość |
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0c/Wojsko_Polskie_1815-1831%2C_strzelcy_konni_pierwszego_pulku_%2884157368%29.jpg/220px-Wojsko_Polskie_1815-1831%2C_strzelcy_konni_pierwszego_pulku_%2884157368%29.jpg)
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/34/Alexander_II_of_Russia_by_N.Lavrov_%281868%2C_Museum_of_Artillery%29.jpg/220px-Alexander_II_of_Russia_by_N.Lavrov_%281868%2C_Museum_of_Artillery%29.jpg)
Pułk 1 Strzelców Konnych – oddział strzelców konnych Wojska Polskiego Królestwa Kongresowego.
Formowanie i zmiany organizacyjne
[edytuj | edytuj kod]Pułk został sformowany w 1815 roku[1]. 4 lutego 1826 roku szefem pułku został wielki książę Aleksander. Od tego dnia oddział nosił nazwę „Pułk Strzelców Konnych Jego Cesarzewiczowskiej Mości Wielkiego Księcia Aleksandra Następcy Tronu Nr 1”[2].
Składał się z czterech szwadronów i piątego rezerwowego. Szwadrony pierwszy i drugi stanowiły 1 dywizjon, a trzeci i czwarty wchodziły w skład 2 dywizjonu. Szwadron dzielił się na dwa półszwadrony, każdy półszwadron na dwa plutony, każdy pluton na półplutony czyli sekcje. Pluton dzielił się także na oddziały, czyli trójki, po trzy roty każdy[3].
Wchodził w skład 1 brygady Dywizji Strzelców Konnych[4].
Ubiór
[edytuj | edytuj kod]Barwą pułku był kolor karmazynowy[5]. Kurtka szaserska zielona z kolorowymi wypustkami i łapkami na kołnierzu, białymi guzikami z numerem 1. Naramienniki metalowe białe z podszewką barwy karmazynowej.
Lejbiki sukienne zielone z wypustkami koloru karmazynowego na kołnierzu i rękawach oraz na naramiennikach z sukna zielonego. Spodnie paradne zielone z lampasami szerokimi barwy karmazynowej i karwaszami skórzanymi do kolan.
Konie
[edytuj | edytuj kod]Pułk posiadał konie gniade[5].
- 1 szwadron – konie jednostajnej maści
- 2 szwadron – konie mogły mieć gwiazdki na czole
- 3 szwadron – konie mogły mieć gwiazdki, strzałki i pęciny
- 4 szwadron – konie mogły mieć łysiny
- trębacze – konie gniado-srokate
Konie żołnierskie miały ogony obcięte do kolan i przerywane. Konie oficerskie – anglizowane (anglizowanie polegało na przecinaniu tych mięśni, które sprawiają, że ogon koński w naturalny sposób przylega do zadu).
- Osobny artykuł:
Miejsce dyslokacji w 1830
[edytuj | edytuj kod]Pułk stacjonował (miał stanowisko) na terenie ówczesnych województw mazowieckiego[6] i kaliskiego:
- sztab niższy – Piotrków
- 1 szwadron – Wolbórz
- 2 szwadron – Brzeziny
- 3 szwadron – Piotrków
- 4 szwadron – Radomsko
- rezerwa – Kowal
Żołnierze pułku
[edytuj | edytuj kod]Dowódcy pułku[6]:
- płk Antoni Potocki (od 20 stycznia 1815)
- płk Antoni Jankowski (1816-1831)
- płk Karol Chmielewski (25 lutego 1831, poległ 10 maja 1831)
- mjr Franciszek Patek (od 4 czerwca 1831, awansował na ppłk 14 lipca)
Oficerowie:
- ppor. Henryk Woroniecki
Walki pułku
[edytuj | edytuj kod]Pułk brał udział w walkach w czasie powstania listopadowego.
Bitwy i potyczki[6]:
- Długosiodło (11 lutego)
- Stoczek (14 lutego)
- Grochów (19 lutego)
- Nieporęt (24 lutego)
- Boreml (19 kwietnia)
- Róża (21 kwietnia)
- Firlej (9 maja)
- Lubartów (10 maja)
- Stary Zamość (12 maja)
- Mińsk (14 lipca)
- Zbuczyn (19 lipca)
- Paprotnia (15 sierpnia)
- Warszawa (6 i 7 września).
Za udział w walkach pułk otrzymał 2 krzyże kawalerskie, 44 złote i 42 srebrne.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Gembarzewski 1925 ↓, s. 79.
- ↑ Gembarzewski 2003 ↓, s. 83.
- ↑ Korzon, Gembarzewski i Rogowa 1923 ↓, s. 378.
- ↑ Korzon, Gembarzewski i Rogowa 1923 ↓, s. 373.
- ↑ a b Gembarzewski 2003 ↓, s. 115.
- ↑ a b c Gembarzewski 1925 ↓, s. 80.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Bronisław Gembarzewski: Rodowody pułków polskich i oddziałów równorzędnych od r. 1717 do r. 1831. Warszawa: Towarzystwo Wiedzy Wojskowej, 1925.
- Bronisław Gembarzewski: Żołnierz polski. Ubiór, uzbrojenie i oporządzenie. Tom IV. Od 1815 do 1831 roku. Warszawa: 1966.
- Bronisław Gembarzewski: Wojsko Polskie – Królestwo Polskie 1815-1830. Poznań: Wydawnictwo Kurpisz, 2003. ISBN 83-88841-48-3.
- Tadeusz Korzon, Bronisław Gembarzewski, Jadwiga Rogowa: Dzieje wojen i wojskowości w Polsce. T.3. Lwów, Warszawa, Kraków: Wydawnictwo Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, 1923.
- Karol Linder: Dawne Wojsko Polskie. Ubiór i uzbrojenie. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1960.
- Pułki strzelców konnych Królestwa Kongresowego
- Strzelcy konni powstania listopadowego
- Polskie jednostki organizacyjne wojska rozwiązane w 1831
- Województwo mazowieckie (Królestwo Polskie)
- Wojsko w Piotrkowie Trybunalskim
- Historia Piotrkowa Trybunalskiego
- Historia Wolborza
- Wojsko Polskie w Brzezinach
- Wojsko Polskie w Radomsku
- Historia Radomska
- Historia Brzezin
- Historia Kowala (miasta)