Aethia
Wygląd
Aethia[1] | |||
Merrem, 1788[2] | |||
![]() Przedstawiciel rodzaju – nurniczek czubaty (A. cristatella) | |||
Systematyka | |||
Domena | |||
---|---|---|---|
Królestwo | |||
Typ | |||
Podtyp | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Infragromada | |||
Rząd | |||
Podrząd | |||
Parvordo | |||
Nadrodzina | |||
Rodzina | |||
Podrodzina | |||
Rodzaj |
Aethia | ||
Typ nomenklatoryczny | |||
Alca cristatella Pallas, 1769 | |||
Synonimy | |||
| |||
Gatunki | |||
|
Aethia – rodzaj ptaków z podrodziny nurniczków (Aethiinae) w rodzinie alk (Alcidae).
Zasięg występowania
[edytuj | edytuj kod]Rodzaj obejmuje gatunki występujące na wodach oraz azjatyckich i północnoamerykańskich wybrzeżach północnego Oceanu Spokojnego[10].
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]Długość ciała 12–25 cm, rozpiętość skrzydeł 33–50 cm; masa ciała 85–297 g[10].
Systematyka
[edytuj | edytuj kod]Etymologia
[edytuj | edytuj kod]- Aethia: gr. αιθυια aithuia „niezidentyfikowany nurkujący ptak morski” wspomniany przez Arystotelesa, Hezychiusza i innych autorów; w obecnych czasach wiązany z różnych ptakami, np. burzykami, kormoranami, alkami i kaczkami[11].
- Simorhynchus: gr. σιμος simos „wygięty ku górze, zadartonosy”; ῥυγχος rhunkhos „dziób”[11]. Gatunek typowy: Alca cristatella Pallas, 1769.
- Phaleris: łac. phaleris, phaleridis „niezidentyfikowany ptak wodny”, najprawdopodobniej łyska, od gr. φαληρις phalēris, φαληριδος phalēridos „niezidentyfikowany ptak wodny”, najprawdopodobniej łyska, od φαλος phalos „biały”[11]. Gatunek typowy: Alca psittacula Pallas, 1769.
- Psittacula: epitet gatunkowy Alca psittacula Pallas, 1769; nowołac. psittacula „papużka”, od zdrobnienia łac. psittacus „papuga”, od gr. ψιττακος psittakos „papuga”[11]. Gatunek typowy: Alca psittacula Pallas, 1769.
- Cyclorrhynchus: gr. κυκλος kuklos „koło, pierścień”; ῥυγχος rhunkhos „dziób”[11]. Gatunek typowy: Alca psittacula Pallas, 1769.
- Ombria: gr. ομβριος ombrios „deszczowy”, od ομβρια ombria „deszcz”[11]. Gatunek typowy: Alca psittacula Pallas, 1769.
- Ciceronia: Marcus Tullius Cicero (106–43 p.n.e.), rzymski orator i polityk[11]. Gatunek typowy: Phaleris nodirostra Bonaparte, 1838 (= Uria pusilla Pallas, 1811).
- Alcella: rodzaj Alca Linnaeus, 1758; łac. przyrostek zdrabniający -ella[11]. Gatunek typowy: Alca pygmaea J.F. Gmelin, 1789.
Podział systematyczny
[edytuj | edytuj kod]Do rodzaju należą następujące gatunki[12]:
- Aethia cristatella (Pallas, 1769) – nurniczek czubaty
- Aethia pygmaea (J.F. Gmelin, 1789) – nurniczek wąsaty
- Aethia psittacula (Pallas, 1769) – nurniczek krasnodzioby
- Aethia pusilla (Pallas, 1811) – nurniczek malutki
oraz wymarłe[13]:
- Aethia barnesi Smith, 2012 (późny miocen)
- Aethia storeri Smith, 2012 (pliocen)
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Aethia, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- ↑ B. Merrem: Versuch eines Grundrisses zur allgemeinen Geschichte und natürlichen Eintheilung der Vögel. T. 1: Ejusdem naturalis Systematis avium temtamen. Leipzig: Müller, 1788, s. 7, 13, 20. (niem.).
- ↑ B. Merrem: Alca. W: J.S. Ersch & J.G. Gruber: Allgemeine Encyclopädie der Wissenschaften und Künste. Leipzig: Hermann Brockhaus, 1819, s. 405. (niem.).
- ↑ C.J. Temminck: Manuel d’ornithologie, ou, Tableau systématique des oiseaux qui se trouvent en Europe: précédé d’une analyse du système général d’ornithologie, et suivi d’une table alphabétique des espèces. Wyd. 2e éd., considérablement augm. et mise au niveau des découvertes nouvelles. Paris: Chez H. Cousin, 1820, s. 112. (fr.).
- ↑ F. Jarocki: Zoologiia czyli Zwiérzętopismo ogólne podług náynowszego systematu ułożone. T. 2: Ptáki. Warszawa: Drukarnia Łątkiewicza, 1821, s. 306. (pol.).
- ↑ J.J. Kaup: Skizzirte Entwickelungs-Geschichte und natürliches System der europäischen Thierwelt: Erster Theil welcher die Vogelsäugethiere und Vögel nebst Andeutung der Entstehung der letzteren aus Amphibien enthält. Cz. 1. Darmstadt: In commission bei Carl Wilhelm Leske, 1829, s. 155. (niem.).
- ↑ J.F. von Eschscholtz: Zoologischer Atlas enthaltend Abbildungen und Beschreibungen neuer Thierarten während des Flottcapitains von Kotzebue zweiter Reise um die Welt auf der Russisch-Kaiserlichen Kriegesschlupp Predpriaetië in den Jahren 1823-1826. Berlin: G. Reimer, 1831, s. 3. (niem.).
- ↑ H.G.L. Reichenbach: Avium systema naturale. Das natürliche system der vögel mit hundert tafeln grösstentheils original-abbildungen der bis jetzt entdecken fast zwölfhundert typischen formen. Vorlaüfer einer iconographie der arten der vögel aller welttheile. Dresden und Leipzig: Expedition der vollständigsten naturgeschichte, 1850, s. iii. (niem.).
- ↑ W. Stone. Some Changes in the Current Generic Names of North American Birds. „The Auk”. 24, s. 197, 1907. (ang.).
- ↑ a b D.N. Nettleship: Family Alcidae (Auks). W: J. del Hoyo, A. Elliott & J. Sargatal: Handbook of the Birds of the World. Cz. 3: Hoatzin to Auks. Barcelona: Lynx Edicions, 1996, s. 717–718. ISBN 84-87334-20-2. (ang.).
- ↑ a b c d e f g h Etymologia za: James A. Jobling: The Key to Scientific Names. [w:] Birds of the World [on-line]. Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA, 2021. (ang.).
- ↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Podrodzina: Aethiinae Anonymous, 1908 (1840) - nurniczki (Wersja: 2022-09-29). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2022-10-10].
- ↑ N.A. Smith. The fossil record and phylogeny of the auklets (Pan-Alcidae, Aethiini). „Journal of Systematic Palaeontology”. 12 (2). s. 217–236. DOI: 10.1080/14772019.2012.742147. (ang.).