Aleida Assmann
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
profesor nauk humanistycznych | |
Specjalność: antropologia kulturowa, pamięć kulturowa, historia komunikacji, filologia angielska, literaturoznawstwo | |
Alma Mater | |
Doktorat | |
Habilitacja | |
Profesura |
1993 |
Doktor honoris causa Uniwersytet w Oslo – 2008 | |
Członek | |
Towarzystwo naukowe |
Niemiecka Akademia Przyrodników Leopoldina – sekcja kulturoznawcza |
Organizacja naukowa |
Aleida Assmann (ur. 22 marca 1947) – niemiecka profesor nauk humanistycznych, literaturoznawczyni, antropolożka kultury, anglistka i egiptolożka.
Działalność naukowa
[edytuj | edytuj kod]W latach 1966–1972 studiowała filologię angielską i egiptologię na uniwersytetach w Heidelbergu i Tybindze. W 1977 obroniła pracę doktorską (Die Legitimität der Fiktion). W 1992 roku uzyskała tytuł profesora na Uniwersytecie w Heidelbergu, a w 1993 roku uzyskała tytuł profesora na Uniwersytecie w Konstancji w zakresie literatury angielskiej i ogólnej. Była profesorem wizytującym na Uniwersytecie Rice’a w Houston (2000), Uniwersytecie Princeton w New Jersey (2001), Uniwersytecie Yale w New Haven (2002, 2003, 2005), Uniwersytecie Wiedeńskim (2005) i Uniwersytecie Chicagowskim (2007).
Aleida Assmann opublikowała liczne prace z zakresu literatury i kulturoznawstwa. Jej zainteresowania badawcze koncentrują się na antropologii kulturowej, pamięci kulturowej oraz historii komunikacji.
W swojej działalności podjęła się systematyzacji zagadnienia pamięci kulturowej, przyczyniając się do rozwoju nauk humanistycznych na tym polu. Opierając się na teoriach Maurice’a Halbwachsa, wyróżnia poszczególne rodzaje pamięci kulturowej – m.in.: pamięć jako aspekt polityki historycznej, wynikającą z kreacji świadomości historycznej, jak i pamięć zbiorową, będącą obrazem przeszłości, wydobytej ze wspólnych świadectw w obrębie danej grupy. Badaczka w swoich pracach zagadnienie pamięci często odnosi do Holokaustu oraz problemu odpowiedzialności Niemiec za dokonaną zbrodnię, starając się zinterpretować sposób postrzegania przez Niemców swojej przeszłości[1].
Życie prywatne
[edytuj | edytuj kod]Córka protestanckiego teologa Günthera Bornkamma. Żona egiptologa Jana Assmanna, z którym ma pięcioro dzieci – Vincenta, Davida, Marlene, Valerie, Corinnę – związanych z branżą filmową[2].
Nagrody
[edytuj | edytuj kod]- 2019 – Medal Erasmusa
- 2018 – Krzyż Zasługi I klasy
- 2018 – Nagroda Pokojowa Księgarzy Niemieckich (z mężem Janem Assmanem)[3]
- 2017 – Nagroda Balzana za badania dotyczące pamięci zbiorowej (z mężem Janem Assmanem)
- 2014 – Nagroda Heinekena w dziedzinie historii
Lista publikacji
[edytuj | edytuj kod]Wydania polskie:
- Między historią a pamięcią. Antologia (Warszawa 2013, ISBN 978-83-235-1257-8)[4]
- Wprowadzenie do kulturoznawstwa. Podstawowe terminy, problemy, pytania (Poznań 2015, ISBN 978-83-64864-10-0)[5]
Wydania zagraniczne:
- Die Legitimität der Fiktion. Ein Beitrag zur Geschichte der literarischen Kommunikation (München 1980, ISBN 3-7705-1844-6).
- Arbeit am nationalen Gedächtnis. Eine kurze Geschichte der deutschen Bildungsidee (Frankfurt am Main 1993, ISBN 3-593-34838-1).
- Zeit und Tradition. Kulturelle Strategien der Dauer (Böhlau, Köln, 1999, ISBN 3-412-03798-2).
- z Ute Frevert, Geschichtsvergessenheit – Geschichtsversessenheit. Vom Umgang mit deutschen Vergangenheiten nach 1945 (Stuttgart 1999, ISBN 3-421-05288-3).
- Erinnerungsräume. Formen und Wandlungen des kulturellen Gedächtnisses (München 1999, ISBN 3-406-44670-1)
- Das kulturelle Gedächtnis an der Millenniumsschwelle. Krise und Zukunft der Bildung (Konstanz 2004, ISBN 3-87940-791-6).
- Die Unverzichtbarkeit der Kulturwissenschaften. Mit einem nachfolgenden Briefwechsel (Hildesheim 2004, ISBN 3-934105-06-8).
- Generationsidentitäten und Vorurteilsstrukturen in der neuen deutschen Erinnerungsliteratur (Wien 2006, ISBN 3-85452-517-6)
- Einführung in die Kulturwissenschaft. Grundbegriffe, Themen, Fragestellungen (Berlin 2006, ISBN 3-503-07977-7).
- Der lange Schatten der Vergangenheit. Erinnerungskultur und Geschichtspolitik. (München 2006, ISBN 3-406-54962-4)
- Geschichte im Gedächtnis. Von der individuellen Erfahrung zur öffentlichen Inszenierung(München 2007, ISBN 978-3-406-56202-0).
- pod red. z Jan Assmann, Vollkommenheit (München 2010, ISBN 978-3-7705-4813-2).
- z Geoffrey Hartman, Die Zukunft der Erinnerung und der Holocaust. (Konstanz 2012, ISBN 978-3-86253-017-5).
- Ist die Zeit aus den Fugen? Aufstieg und Fall des Zeitregimes der Moderne. (München 2013, ISBN 978-3-446-24342-2).
- Das neue Unbehagen an der Erinnerungskultur. Eine Intervention (München 2013, ISBN 978-3-406-65210-3).
- Im Dickicht der Zeichen (Berlin 2015, ISBN 978-3-518-29679-0).
- Formen des Vergessens (Göttingen 2016, ISBN 978-3-8353-1856-4).
- Menschenrechte und Menschenpflichten. Schlüsselbegriffe für eine humane Gesellschaft. (Wien 2018, ISBN 978-3-7117-2072-6).
- Der europäische Traum. Vier Lehren aus der Geschichte (München 2018, ISBN 978-3-406-73380-2).
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Kornelia Kończał. Długi cień przeszłości. Aleida Assmann o niemieckich kulturach pamięci (recenzja). „Kultura Współczesna: teoria, interpretacja, krytyka”. 3(53), s. 202–205, 2007. Narodowe Centrum Kultury. ISSN 1230-4808. (pol.).
- ↑ Film dokumentalny stworzony przy współudziale rodzeństwa Assmann: Football Under Cover (2008). [dostęp 2020-10-18].
- ↑ Nagroda Pokojowa Księgarzy Niemieckich dla pary kulturoznawców. Deutsche Welle, 2018-10-14. [dostęp 2020-10-15]. (pol.).
- ↑ Aleksandra Burdziej. Kultura jako pamięć. Aleidy Assmann dialog ze współczesnością (recenzja). „Literaria Copernicana”. 2(14), s. 366–370, 2014. Wydział Filologiczny Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. DOI: 10.12775/LC.2014.045. ISSN 1899-315X. (pol.).
- ↑ Aleksandra Burdziej. Literatura jako fenomen kulturowy. O kulturoznawstwie Aleidy Assmann (recenzja). „Literaria Copernicana”. 2(22), s. 147–154, 2017. Wydział Filologiczny Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. DOI: 10.12775/LC.2017.044. ISSN 1899-315X. (pol.).
- ISNI: 000000010858693X
- VIAF: 76336049, 7594155708725522580002, 1631158070707308780005
- LCCN: n84035361
- GND: 121012700
- NDL: 01110970
- BnF: 12054160k
- SUDOC: 028774922
- SBN: MILV067220
- NLA: 36570091
- NKC: jx20070219002
- BNE: XX1039403
- NTA: 06860162X
- BIBSYS: 90693052
- CiNii: DA02265403
- PLWABN: 9810557795105606
- NUKAT: n95019449
- J9U: 987007257918505171
- CANTIC: a11925887
- LNB: 000210442
- NSK: 000566987
- CONOR: 103606115
- BLBNB: 000546967
- KRNLK: KAC200403909
- LIH: LNB:B7qt;=B+