Antoni Prochaska
Data i miejsce urodzenia |
24 maja 1852 |
---|---|
Data i miejsce śmierci |
23 września 1930 |
Narodowość |
polska |
Odznaczenia | |
![]() |
Antoni Prochaska (ur. 24 maja[1] 1852 w Zaleszczykach Małych, zm. 23 września 1930 we Lwowie) – polski historyk, zajmujący się dziejami polsko-litewskimi w XIV–XV w. oraz historią Rusi Czerwonej, członek Towarzystwa Historycznego we Lwowie[2].
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bf/%D0%9F%D0%B0%D0%BC%27%D1%8F%D1%82%D0%BD%D0%B8%D0%BA_%D0%BD%D0%B0_%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BB%D1%96_%D0%90._%D0%9F%D1%80%D0%BE%D1%85%D0%B0%D1%81%D0%BA%D0%B8..jpg/240px-%D0%9F%D0%B0%D0%BC%27%D1%8F%D1%82%D0%BD%D0%B8%D0%BA_%D0%BD%D0%B0_%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BB%D1%96_%D0%90._%D0%9F%D1%80%D0%BE%D1%85%D0%B0%D1%81%D0%BA%D0%B8..jpg)
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Był najstarszym synem Antoniego (leśniczy) i Agnieszki z Soleckich. Nauki gimnazjalne pobierał w Buczaczu i we Lwowie, gdzie złożył maturę w 1871. Krótko studiował w seminarium duchownym i zapisał się na Wydział Filozoficzny Uniwersytetu we Lwowie. Studiował historię, przebywając również na stypendium w Wiedniu. Pracę doktorską (Polska a Czechy w czasach husyckich) obronił pod kierunkiem Ksawerego Liskego w 1874. Od 1878 do 1929 pracował jako archiwista (kustosz) w Archiwum Akt Grodzkich i Ziemskich we Lwowie[3]. Od 1893 członek Akademii Umiejętności. W 1894 został członkiem Moskiewskiego Towarzystwa Archeologicznego[4].
Autor książek historycznych. Wydawał też teksty źródłowe, m.in. Codex epistolaris Vitoldi... (1882) oraz Akta grodzkie i ziemskie... (t. 16–24, 1894–1931).
Ordery i odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (27 listopada 1929)[5][6]
Wybrane publikacje
[edytuj | edytuj kod]- Sejmik wiszeński 1503 r., 1922.
- Latopis litewski: rozbiór krytyczny, 1890 (dostępne w Kujawsko-Pomorskiej Bibliotece Cyfrowej).
- Rok 1410. Przyczyny wojny, 1910 (dostępne w KPBC).
- Codex epistolaris Vitoldi Magni Ducis Lithuaniae 1376–1430 (dostępne w Cyfrowej Bibliotece Narodowej).
- Błogosławiony Jan z Dukli (dostępne w Śląskiej Bibliotece Cyfrowej).
- Dzieje Witołda W. Księcia Litwy (dostępne w ŚBC); wyd. 2, Kraków: „Universitas” 2008.
- Konfederacya Spytka z Melsztyna (dostępne w ŚBC).
- Lwów a szlachta (dostępne w ŚBC).
- Hołdy mazowieckie 1386–1430 (dostępne w ŚBC).
- Hetman Stanisław Żółkiewski (dostępne w ŚBC).
- Ostatnie lata Witołda. Studyum z dziejów intrygi dyplomatycznej (dostępne w ŚBC).
- Charakterystyka Kazimierza Jagiellończyka (dostępne w ŚBC).
- Szkice historyczne z XV wieku (dostępne w ŚBC).
- Przymierze Władysława Jagiełły z Danią (dostępne w ŚBC).
- Uwagi krytyczne o klęsce warneńskiej (dostępne w ŚBC).
- Król Władysław Jagiełło (dostępne w ŚBC: tom 1 i tom 2).
- Ścibor ze Ściborzyc (dostępne w KPBC).
- Wyprawa na Smoleńsk: (z listów litewskiego kanclerza r. 1609–1611), 1911 (planowana publikacja w Repozytorium Cyfrowych Instytutów Naukowych).
- Wyprawa św. Kazimierza na Węgry (wydrukowane w czasopiśmie Ateneum Wileńskie).
- Czasy husyckie, wyd. 2, Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych „Universitas”, 1998.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Według inskrypcji nagrobnej 13 marca.
- ↑ Fryderyk Papée, Towarzystwo historyczne 1886–1900, [w:] Kwartalnik Historyczny, rocznik LI, zeszyt 1–2, Lwów 1937, s. 5.
- ↑ Nota o autorze, [w:] A. Prochaska, Sobór w Konstancji, Kraków 2015, s. 125.
- ↑ Maria Blombergowa, Polscy członkowie Cesarskiego Moskiewskiego Towarzystwa Archeologicznego (1864–1914), [w:] Kwartalnik Historii Nauki i Techniki 25/3 (1980) s. 555.
- ↑ M.P. z 1929 r. nr 274, poz. 630 „za zasługi na polu pracy naukowej”.
- ↑ Kronika. Dekoracja Orderem Odrodzenia Polski. „Gazeta Lwowska”, s. 5, Nr 58 z 11 marca 1930.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Oskar Halecki, Śp. dr Antoni Prochaska, wspomnienie pośmiertne, „Miesięcznik Heraldyczny” nr 9 (1930), z. 8, s. 169.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Publikacje Antoniego Prochaski w bibliotece Polona
- Absolwenci Wydziału Filozoficznego Uniwersytetu Lwowskiego
- Członkowie Cesarskiego Moskiewskiego Towarzystwa Archeologicznego
- Członkowie Towarzystwa Historycznego we Lwowie
- Ludzie urodzeni w rejonie buczackim
- Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita)
- Pochowani na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie
- Polscy archiwiści
- Polscy mediewiści
- Urodzeni w 1852
- Zmarli w 1930