Dereń szwedzki
Systematyka[1][2] | |||
Domena | |||
---|---|---|---|
Królestwo | |||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | |||
Klasa | |||
Nadrząd | |||
Rząd | |||
Rodzina | |||
Rodzaj | |||
Gatunek |
dereń szwedzki | ||
Nazwa systematyczna | |||
Cornus suecica L. Sp. pl. 1:118. 1753 | |||
Synonimy | |||
|
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e2/248_Cornus_suecica.jpg/220px-248_Cornus_suecica.jpg)
Dereń szwedzki (Cornus suecica L.) – roślina zielna z rodziny dereniowatych.
Rozmieszczenie geograficzne
[edytuj | edytuj kod]Występuje w obszarze okołobiegunowym, w Europie i Azji, na nielicznych stanowiskach także na północnych krańcach Ameryki Północnej. Znany z reliktowych stanowisk z północnych Niemiec i Holandii. W obecnych granicach Polski znajdowały się jedne z dalej na południe wysuniętych europejskich stanowisk w Kołobrzegu i Szczecinie. W pierwszym przypadku rósł w kompleksie leśnym między Kołobrzegiem i Podczelem, w drugim w okolicach Szczecina[3]. Stanowiska te nie zostały odnalezione w XX wieku, gatunek ma status wymarłego w Polsce.
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]- Pokrój
- Tworzy trwałe podziemne kłącze, z którego wyrastają roczne wyprostowane pędy o wysokości (5) 10-15 (30) cm.
- Liście
- W parach, naprzemianległe, (1)2-3(4) cm długości i 1-2(3) cm szerokości, szerokojajowate, krótko zaostrzone. 3-5 nerwów wychodzi z nasady blaszki liściowej. Liście są przylegająco omszone z wierzchu i nagie lub niemal nagie od spodu.
- Kwiaty
- Drobne ciemnoczerwone, skupione w niewielkim baldachu (8-25 kwiatów w jednym kwiatostanie). Cztery okrywy baldachu białe i duże (do 8 mm długości) powodują, że kwiatostan wygląda jak kwiat pojedynczy.
- Owoce
- Czerwone jagody o średnicy 5 mm, nie trujące ale też bez smaku.
Biologia i ekologia
[edytuj | edytuj kod]Bylina, hemikryptofit. W Polsce występował w wilgotnych lasach na torfach. W obszarze zwartego zasięgu rośnie na torfowiskach i wrzosowiskach.
Zmienność
[edytuj | edytuj kod]W Ameryce Północnej tworzy tetraploidalnego mieszańca Cornus × lepagei Gervais & Blondeau (C. unalaschkensis Ledeb.) z Cornus canadensis L. subsp. pristina Gervais & Blondeau.
Zagrożenia i ochrona
[edytuj | edytuj kod]Kategorie zagrożenia gatunku:
- Kategoria zagrożenia w Polsce według Czerwonej listy roślin i grzybów Polski (2006)[4]: Ex (wymarły i zaginiony); 2016: RE (wymarły na obszarze Polski)[5].
- Kategoria zagrożenia w Polsce według Polskiej czerwonej księgi roślin[6]: EX (extinct, w Polsce całkowicie wymarły).
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens , Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-02-28] (ang.).
- ↑ Homann C. 1828, 1830, 1835: Flora von Pommern. I-III. Koslin.
- ↑ Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
- ↑ Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.
- ↑ Zarzycki K., Kaźmierczakowa R., Mirek Z.: Polska Czerwona Księga Roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Wyd. III. uaktualnione i rozszerzone. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody PAN, 2014. ISBN 978-83-61191-72-8.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- K. Zarzycki 2001. Cornus suecica L. Dereń szwedzki. W: R. Kaźmierczakowa, K. Zarzycki (red.) Polska Czerwona Księga Roślin. Instytut Botaniki PAN, Kraków. ISBN 83-85444-85-8
- K. Taylor 1999: Cornus suecica L. (Chamaepericlymenum suecicum (L.) Ascherson & Graebner). Journal of Ecology. 87, Nr 6, s. 1068-1077 [1].
- EoL: 582705
- EUNIS: 168440
- Flora of North America: 250101779
- FloraWeb: 1652
- GBIF: 3082246
- identyfikator iNaturalist: 134125
- IPNI: 271681-1
- ITIS: 27805
- NCBI: 164435
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): kew-47524
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:271681-1
- Tela Botanica: 120536
- identyfikator Tropicos: 8700021
- USDA PLANTS: COSU4