Dyskusja:Katastrofa wulkanu Toba
Wygląd
![]() | Artykuł Katastrofa wulkanu Toba pojawił się 18 września 2019 na stronie głównej w rubryce „Czy wiesz”. |
![]() | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Przetłumaczona treść w części lub w całości pochodzi z artykułu Toba catastrophe theory (wersja). Zobacz autorów tego artykułu. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 4.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
![]() | Ten artykuł został częściowo przetłumaczony z Wikipedii w języku niemieckim. Przetłumaczona treść w części lub w całości pochodzi z artykułu Toba-Katastrophentheorie (wersja). Zobacz autorów tego artykułu. Treści pochodzące z Wikipedii w języku niemieckim są oparte na licencji Creative Commons 4.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
Literatura uzupełniająca
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1d/Information_icon4.svg/20px-Information_icon4.svg.png)
- Shu-Jin Luo, Yue Zhang, Warren E. Johnson, Lin Miao i inni. Sympatric Asian felid phylogeography reveals a major Indochinese-Sundaic divergence. „Molecular Ecology”. 23 (8), s. 2072–2092, 2014. DOI: 10.1111/mec.12716. ISSN 0962-1083. [dostęp 2019-08-23]. (ang.).
- Population Bottlenecks and Volcanic Winter (ang.)
- Toba Volcano by George Weber. [dostęp 2019-08-24]. (ang.).
- The proper study of mankind – artykuł w The Economist (ang.)
- strona domowa prof. Stanleya H. Ambrose (ang.)
- Ancient ‘Volcanic Winter’ Tied To Rapid Genetic Divergence In Humans. sciencedaily.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-08-24)]. ScienceDaily (8.09.1998) – Artykuł na podstawie komunikatu prasowego dotyczącego artykułu Stanleya H. Ambrose (ang.)
- Mount Toba: Late Pleistocene human population bottlenecks, volcanic winter, and differentiation of modern humans według prof. Stanleya H. Ambrose, Wydział Antropologii, University Of Illinois, Urbana, USA; skrót z „Journal of Human Evolution” [1998] 34, strony 623–651 (ang.)
- Journey of Mankind według The Bradshaw Foundation – zawiera dyskusję o erupcji Toba, DNA i migracjach gatunku ludzkiego. (ang.)
- Geography Predicts Human Genetic Diversity ScienceDaily (17.03.2005) – Analizując związek między położeniem geograficznym obecnych populacji ludzkich w stosunku do Afryki Wschodniej a zmiennością genetyczną w tych populacjach, naukowcy znaleźli nowe dowody na afrykańskie pochodzenie współczesnych ludzi. (ang.)
- Out Of Africa – Bacteria, As Well: Homo Sapiens And H. Pylori Jointly Spread Across The Globe ScienceDaily (16.02.2007) – Kiedy 60 000 lat temu człowiek opuścił Afrykę, by zaludnić świat, nie był sam: towarzyszyła mu bakteria Helicobacter pylori...; ilustr. mapa migracji. (ang.)
- Magma ‘Pancakes’ May Have Fueled Toba Supervolcano (ang.)
bład
[edytuj kod]3000 km3 MAGMY? raczej materiału piroplastycznego
Tytuł artykułu
[edytuj kod]Artykuł ciekawy, ale nie o wulkanie, a o jednym z jego wybuchów, jego konsekwencjach i teoriach z tym związanych. Proponowałbym tytuł podobny do tych, jakie mają artykuły angielski i niemiecki, z których był tłumaczony. Czy w polskiej nomenklaturze to wydarzenie ma jakąś ustandaryzowaną nazwę? --Netzach (dyskusja) 00:27, 27 sie 2019 (CEST)
Erupcja ta była ostatnią i największą z czterech erupcji Toba w okresie czwartorzędu, dającą się również zdiagnozować na podstawie pozostałości najmłodszych opadów popiołów wulkanicznych w tufie Toba.
Nie jest do końca ścisłe twierdzenie, że artykuł jest jedynie "o jednym z jego wybuchów", bo jest w nim zdanie
- Faktem oczywiście jest, że to jest tylko to jedno zdanie, a reszta dotyczy ostatniej z tych erupcji, 70 tys lat temu.
Tak naprawdę większość Wikipedii posługuje się tytułami o "teorii katastrofy Toba", z wyjątkiem rosyjskiej, gdzie jest po prostu Тоба (вулкан), tak jak teraz w polskiej. Tyle że te wszystkie inne tytuły tak naprawdę też nie są do końca ścisłe, bo faktu wybuchu nikt już z poważnych naukowców nie podważa (nie ma więc różnicy zdań, czy wulkan wybuchł ani kiedy), spór jest tylko o to, czy ta katastrofa wpłynęła znacząco na ludzką populację, czy też nie.
Dlatego w pierwszej wersji napisałem po prostu wulkan Toba (trochę licząc na to, że w przyszłości ktoś może znajdzie jakieś ciekawe informacje na temat tamtych wcześniejszych trzech wybjuchów, i że artykuł upodobni się bardziej do tego o Krakatau, który też przecież znany jest niemal wyłącznie z jednej katastrofy przed dwustu laty), a kto inny to zmienił potem na Toba (wulkan).
Nie mam pomysłu na lepszy tytuł, ale "teoria katastrofy Toba" mi się zdecydowanie nie podoba. Julo (dyskusja) 21:34, 27 sie 2019 (CEST)
- Faktem oczywiście jest, że to jest tylko to jedno zdanie, a reszta dotyczy ostatniej z tych erupcji, 70 tys lat temu.
- Nawet w artykule o wybuchu zdanie o innych erupcjach byłoby bardzo wskazane :) Wracając zaś do meritum – tytuł z teorią nie jest wcale zły – należy bowiem odróżnić potoczne znaczenie słowa „teoria” od znaczenia naukowego. W potocznym znaczeniu mówiąc o teorii myślimy o hipotezie i mam wrażenie, że w takim znaczeniu użyłeś tego słowa wyżej. Natomiast „teoria naukowa” cytując Wikipedię „jest najbardziej rzetelną, rygorystyczną i kompletną formą wiedzy naukowej” i tu jak najbardziej jest to uprawnione. Kwestia tylko czy artykuł jest o wybuchu jako wydarzeniu, czy bardziej o teorii wyjaśniającej szereg zjawisk klimatycznych, geologicznych czy ewolucyjnych, jakie zaobserwowano dla okresu ok. 70 tys. lat temu. Jak dla mnie nacisk w treści jest właśnie na tę drugą część, bo jest tu opis wielu różnych zjawisk, które teoria wybuchu tłumaczy.Netzach (dyskusja) 20:09, 28 sie 2019 (CEST)
- Nie jestem przywiązany do żadnego z rozwiązań Julo (dyskusja) 23:13, 28 sie 2019 (CEST)
- @Netzach Zmieniłem na katastrofa wulkanu Toba Julo (dyskusja) 13:19, 31 sie 2019 (CEST)
- @Julo Wygląda rozsądnie ;) Netzach (dyskusja) 19:31, 31 sie 2019 (CEST)