Dysonans
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a1/Dissonanz_Franz_von_Stuck_1910.jpg/220px-Dissonanz_Franz_von_Stuck_1910.jpg)
Dysonans (łac. dissonans) – interwał brzmiący niezgodnie dla ucha ludzkiego[1].
Opis
[edytuj | edytuj kod]Do dysonansów zaliczają się następujące interwały[1]:
- sekunda mała
- sekunda wielka
- septyma mała
- septyma wielka
- tryton (kwarta zwiększona lub kwinta zmniejszona)
- wszystkie interwały zwiększone lub zmniejszone (nawet jeśli brzmią jak konsonanse – zgodnie, np. sekunda zwiększona, która po zamianie enharmonicznej dźwięków jest tercją małą)
Pojęcie dysonansu było różnie definiowane w historii muzyki europejskiej, przy czym wiodącą tendencją było stopniowe zawężanie tego pojęcia. Początkowo do współbrzmień zgodnych zaliczano jedynie interwały zwane doskonałymi: oktawę czysta i kwintę czysta (a więc wszystkie inne interwały były dysonansami). Stopniowo z listy dysonansów zniknęła kwarta czysta oraz tercje mała i wielka oraz seksty mała i wielka[1].
Rodzaje dysonansów
[edytuj | edytuj kod]Dysonans melodyczny – jest to każde współbrzmienie, które brzmi niezgodnie.
Dysonans pojęciowy – współbrzmienie mające znaczenie dysonansowe w danym kontekście harmonicznym i wymagające rozwiązania. Przykładem takiego dysonansu jest dominanta z opóźnionymi tercją i kwintą przez (odpowiednio) kwartę i sekstę. Taki akord brzmi konsonansowo (jak trójdźwięk w drugim przewrocie), ale ze względu na kontekst zawiera dwa składniki (kwartę i sekstę), które są traktowane jako dysonanse pojęciowe i wymagają rozwiązania.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c Habela 1968 ↓, s. 55.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Jerzy Habela: Słowniczek muzyczny. Warszawa: PWM, 1968. ISBN 83-01-11390-1. (pol.).