Elinor Glyn
Elinor Glyn, z domu Sutherland[1] (ur. 17 października 1864 w Jersey, zm. 23 września 1943 w Londynie)[2][3] – brytyjska powieściopisarka, scenarzystka, dziennikarka. Twórczyni pojęcia It-girl.
Siostra Lucy Duff-Gordon[2].
Biografia
[edytuj | edytuj kod]![Czarno-białe zdjęcie. Na pierwszym planie dwóch mężczyzn i dwie kobiety stojących w rzędzie obok siebie. Od lewej: mężczyzna w szarym garniturze z krawatem, kobieta w długiej wieczorowej sukni z diademem, kobieta w długiej sukni, z włosami zakrytymi szalem oraz mężczyzna w ciemnym garniturze. Wszyscy patrzą w obiektyw, lekko się uśmiechają. Za nimi widać eleganckie wnętrze](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/60/Smedley_Butler%2C_John_Francis_Dillon%2C_Pauline_Starke%2C_and_Elinor_Glyn%2C_1926_%2814776404382%29.jpg/220px-Smedley_Butler%2C_John_Francis_Dillon%2C_Pauline_Starke%2C_and_Elinor_Glyn%2C_1926_%2814776404382%29.jpg)
Elinor Sutherland urodziła się 17 października 1864 roku. Po śmierci ojca jej rodzina żyła w ubóstwie, z którego wyprowadziło ją dopiero powtórne małżeństwo jej matki[3]. Elinor nie odebrała systematycznego wykształcenia, jednak od dzieciństwa była zapaloną czytelniczką[4]. Wychowanie w biedzie, urozmaicanej jedynie prezentami od zamożnych krewnych, sprawiło, że Elinor imponowało życie zamożnych ludzi. W 1892 roku poślubiła Claytona Glyna, co podniosło jej status materialny, samo jednak małżeństwo było dla niej rozczarowaniem, głównie z powodu niewierności męża[3][1].
Od 1898 roku Glyn rozpoczęła pisanie tekstów o modzie do czasopisma Scottish Life[3]. Następnie w 1900 roku opublikowała powieść epistolarną The Visits of Elizabeth, którą choć krytycy uznali za skandaliczną to okazała się sukcesem[4][1]. Rozgłos przyniosła jej powieść z 1907 roku pt. Trzy tygodnie[3], która opowiada o tajemniczej kobiecie uwodzącej młodszego mężczyznę. Książka stała się bestsellerem (na świecie sprzedano ponad dwa miliony egzemplarzy) i skandalem, gdyż w historii to kobieta była aktywną uwodzicielką i to po jej stronie znajdowała się inicjatywa w tym romansie. Sławę zyskał też fragment opisujący scenę miłosną rozgrywającą się na tygrysiej skórze[1]. Po publikacji książki Glyn udała się w podróż promocyjną do Stanów Zjednoczonych[2], która później zainspirowała ją do napisania książki Elizabeth Visits America, czyli sequelu The Visits of Elizabeth[1].
W czasie I wojny światowej była korespondentką wojenną[3]. Była również jedną z dwóch kobiet-dziennikarek obecnych podczas podpisania traktatu wersalskiego[1]. Po 1916 roku Glyn zaczęła mieć problemy finansowe, które pogłębiła śmierć jej męża[4].
W 1920 roku Glyn została zaproszona do Hollywood przez wytwórnię Famous Players-Lasky, która zaoferowała jej stawkę 10 tys. dolarów za scenariusz[5]. W Hollywood przedstawiała się jako Madame Glyn[2]. Była scenarzystką m.in. The Great Moment (1921, reż. Sam Wood) czy Beyond the Rocks (1922, reż. Sam Wood)[2].
W 1922 roku przeszła do wytwórni Metro-Goldwyn-Mayer. Wśród scenariuszy, które napisała był m.in. scenariusz do adaptacji Trzech tygodni, przy którym pracowała także jako konsultantka. W 1927 roku napisała scenariusz do filmu It, na podstawie opowiadania jej autorstwa, publikowanego w Cosmopolitan (w filmie zagrała Clara Bow). Opowiadanie i film popularyzują koncept tego (ang. It), czyli szczególnej, pociągającej, magnetycznej właściwości niektórych osób[2]. It spopularyzowało się w tamtym czasie jako określenie na seksapil[1]. Glyn zaczęła publikować artykuły w prasie, na temat miłości i tego, w jaki sposób wykorzystywać it[5].
W 1929 roku opuściła Stany Zjednoczone, głównie z powodu znacznych zaległości podatkowych[5]. W Wielkiej Brytanii, w której nie była tak ceniona jak w Ameryce, próbowała zaistnieć jako producentka filmowa. Założyła firmę Elinor Glyn Productions Ltd. i sprowadziła z USA Charlesa Roshera (operatora) i Edwarda Knoblocka (scenarzystę). Wyprodukowała Knowing Men i The Price of Things. Choć Glyn była przekonana, że jej doświadczenie z Hollywood przekuje się w sukces na rynku brytyjskim to oba filmy okazały się klapą. Knowing Men był filmem tak źle przyjętym, że Knoblock próbował zatrzymać jego dystrybucję, obawiając się, że zaszkodzi on jego reputacji[2]. Glyn porzuciła karierę w przemyśle filmowym i zajęła się pisaniem do prasy oraz powieściopisarstwem[1]. W 1936 roku opublikowała swoją autobiografię Romantic Adventure[5].
Zmarła w 1943 roku w Londynie[3].
Wybrana twórczość
[edytuj | edytuj kod]Scenariusze
[edytuj | edytuj kod]- The Great Moment (1921)
- Beyond the Rocks (1922)
- The World’s Stage (1922)
- Trzy tygodnie (1924)
- How to Educate a Wife (1924)
- Miraże szczęścia (1924)
- Man and Maid (1925)
- The Only Thing (1925)
- Soul Mates (1925)
- Love’s Blindness (1926)
- Ritzy (1926)
- It (1927)
- Mad Man and the Moment (1929)
- Such Man are Dangerous (1930)
- Knowing Man (1930)[5]
Powieści
[edytuj | edytuj kod]- The Visits of Elizabeth (1900)
- Three weeks (1907)
- Elizabeth Visits America (1909)
- His Hours (1910)
- The Career of Katherine Bush (1916)
- Third Eye (1940)[4][1]
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d e f g h i Ashlie Sponenberg , Encyclopedia of British Women’s Writing 1900–1950, Springer, 1 marca 2006, ISBN 978-0-230-37947-3 [dostęp 2020-03-15] (ang.).
- ↑ a b c d e f g Elinor Glyn – Women Film Pioneers Project [online], wfpp.columbia.edu [dostęp 2020-03-15] .
- ↑ a b c d e f g Denise Lowe , An encyclopedic dictionary of women in early American films, 1895-1930, New York: Haworth Press, 2005, s. 247, ISBN 978-1-84972-291-9, OCLC 234077475 [dostęp 2020-03-15] .
- ↑ a b c d Elinor Glyn, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2020-03-15] (ang.).
- ↑ a b c d e Denise Lowe , An encyclopedic dictionary of women in early American films, 1895-1930, New York: Haworth Press, 2005, s. 248, ISBN 978-1-84972-291-9, OCLC 234077475 [dostęp 2020-03-15] .
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Elinor Glyn – dzieła w bibliotece Polona
- ISNI: 000000011027656X
- VIAF: 59204544
- LCCN: n81032912
- GND: 119200406
- NDL: 00441081
- LIBRIS: 75kmpnwr4prpvp6
- BnF: 12609376q
- SUDOC: 060747196
- NKC: jn20000601907
- BNE: XX1448567
- NTA: 072212683
- BIBSYS: 90221733
- CiNii: DA07313784
- Open Library: OL1279321A
- PLWABN: 9810681877105606
- NUKAT: n96025746
- OBIN: 33428
- J9U: 987007261710305171
- PTBNP: 33338
- LNB: 000008193
- BNA: 000046042
- CONOR: 19112547
- ΕΒΕ: 115974, 93337