Filtr polaryzacyjny
Ten artykuł od 2012-08 wymaga zweryfikowania podanych informacji. |
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/54/Animation_polariseur.gif/220px-Animation_polariseur.gif)
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/90/2024_Filtry_ND-PL_Freewell_do_drona_DJI_Mini_4_Pro.jpg/220px-2024_Filtry_ND-PL_Freewell_do_drona_DJI_Mini_4_Pro.jpg)
Filtr polaryzacyjny (potocznie polaroid) – płytka lub folia wykonana z przezroczystego materiału posiadającego zdolność polaryzacji światła. Przepuszcza tylko światło o określonej polaryzacji[1]. Obecnie nazwa polaroid jest znakiem towarowym firmy Polaroid Corporation.
Dzięki zastosowaniu dwóch filtrów polaryzacyjnych można uzyskać regulowany filtr szary.
Działanie
[edytuj | edytuj kod]Filtr ten przepuszcza jedynie światło o polaryzacji liniowej w wybranym kierunku. Efekt dla fotografii jest taki, że pochłania on częściowo światło rozproszone w atmosferze (ang. haze), co jest widoczne w przypadku fotografowania nieba. Błękit nieba staje się ciemniejszy, a chmury pozostają białe (jest to efekt podobny do działania filtru czerwonego w przypadku fotografii czarno-białej). Filtr najmocniej działa, gdy obiektyw skierowany jest pod kątem 90° do kierunku światła biegnącego od Słońca.
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d8/CircularPolarizer.jpg/400px-CircularPolarizer.jpg)
Filtr polaryzacyjny pozwala na zwiększenie nasycenia barw powierzchni nieprzezroczystych (np. zieleni roślin, bądź kolorów tkanin), jak również redukcję odbić od powierzchni przezroczystych (np. powierzchni wody lub szyby).
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8d/Polarizer_comparison2.jpg/400px-Polarizer_comparison2.jpg)
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a3/Mudflats-polariser.jpg/400px-Mudflats-polariser.jpg)
Przy fotografii z filtrem polaryzacyjnym pojawiają się także pewne niepożądane efekty: w przypadku obiektywu szerokokątnego może pojawić się na niebie szeroki ciemny pas w płaszczyźnie prostopadłej do biegu promieni słonecznych. Inną wadą polaryzatora jest to, że zabiera on część światła (zwykle około 1–1,5 EV, czyli wymaga mniejszej wartości przysłony lub dłuższego czasu naświetlania).
Rodzaje
[edytuj | edytuj kod]- Filtr polaryzacyjny liniowy – sam polaryzator. Po przejściu przez taki filtr światło jest spolaryzowane liniowo. Może to zakłócać pomiar światła i automatykę ostrości w lustrzankach, ponieważ światło spolaryzowane może nie być odbite albo przepuszczone przez lustro, w zależności od kąta polaryzacji.
- Filtr polaryzacyjny kołowy – polaryzator z doklejoną za nim płytką ćwierćfalową. Po przejściu przez taki filtr światło jest spolaryzowane kołowo, co nie ma negatywnego wpływu na działanie aparatu.
Wskazówki użycia
[edytuj | edytuj kod]- W przypadku używania wielu filtrów naraz filtr polaryzacyjny powinien zostać umieszczony najbardziej zewnętrznie. Umieszczenie za innymi filtrami mogłoby spowodować redukcję ich funkcji.
- Stopień polaryzacji światła nieba zmienia się wraz z odległością kątową od słońca i jest największa pod kątem prostym. Im bardziej spolaryzowane światło, tym większy będzie efekt zastosowania filtru.
- W przypadku zdjęć plenerowych najciemniejsze niebo uzyskamy przy ustawieniu kąta filtrowania 90° w stosunku do słońca. Przy kącie 0° niebo będzie rozjaśnione w stosunku do pozostałych elementów krajobrazu (chmury, ziemia).
- Efekt działania filtru można bezpośrednio obserwować w wizjerach które mają podgląd przez obiektyw (np. w lustrzankach i elektronicznych wizjerach aparatów cyfrowych).
- Jeśli nie mamy podglądu przez obiektyw, dobrym sposobem na przewidzenie efektu polaryzacji jest patrzenie przez okulary z filtrem polaryzacyjnym (przepuszczają one światło spolaryzowane pionowo), albo spojrzenie przez zdjęty filtr (bez zmiany kąta).
- Fotografowanie panoramiczne wyklucza użycie filtra polaryzacyjnego, gdyż barwa nieba z jednego zdjęcia nie dopasuje się do drugiego.
- Filtr polaryzacyjny obniża warunki ekspozycji o 1–2 EV, co należy wziąć pod uwagę przy ręcznym doborze tych warunków.
Historia
[edytuj | edytuj kod]Oryginalny polaroid został opatentowany w 1929 r. przez Edwina Herberta Landa (U.S. Patent 1918848). Była to płytka wykonana z nitrocelulozy, w której zatopiono kryształy siarczanu jodochininy (herapatytu). Kryształy te miały kształt cienkich igiełek i były w trakcie produkcji orientowane przez rozciąganie gorącego tworzywa, połączone z przykładaniem do niego silnego pola elektrycznego. Płytka otrzymana w ten sposób miała zdolność do absorbowania światła o polaryzacji poprzecznej względem kierunku orientacji kryształków i swobodnego przepuszczania światła o równoległej do kryształków polaryzacji.
Pierwotna wersja polaroidu, zwana J-sheet została w 1938 r. zastąpiona ulepszoną jego wersją, o nazwie H-sheet. Nowa wersja była oparta na poli(alkoholu winylowym) domieszkowanym jodkiem potasu. Jodek potasu łączy się z polialkoholem poprzez wiązania wodorowe, dzięki czemu mikrodomeny jodku potasu mogą być orientowane poprzez proste rozciąganie mechaniczne ogrzanego do odpowiedniej temperatury polimeru, bez konieczności stosowania silnego pola elektrycznego.
H-sheet jest produkowany po dziś dzień i jak dotąd nie znaleziono dla niego lepszej i tańszej alternatywy.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Polaroid, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2021-07-29] .