Franciszek Suárez
Prezbiter | |
![]() | |
Data i miejsce urodzenia |
5 stycznia 1548 |
---|---|
Data i miejsce śmierci |
25 września 1617 |
Wyznanie | |
Kościół | |
Inkardynacja | |
Prezbiterat |
1572[1] |
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/53/Prima_pars_Summae_theologiae_de_Deo_vno_et_trino_BEIC3_V00042_F0006.tif/lossy-page1-220px-Prima_pars_Summae_theologiae_de_Deo_vno_et_trino_BEIC3_V00042_F0006.tif.jpg)
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/73/Francisco_Suarez_%281590%29_Commentariorum_ac_disputationum_in_tertiam_partem_divi_Thomae.png/220px-Francisco_Suarez_%281590%29_Commentariorum_ac_disputationum_in_tertiam_partem_divi_Thomae.png)
Franciszek Suárez SJ (ur. 5 stycznia 1548 w Grenadzie, zm. 25 września 1617 w Lizbonie lub Coimbrze) – hiszpański filozof scholastyczny.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Ukończył prawo w uniwersytecie w Salamance, po wstąpieniu do zakonu jezuitów w wieku 16 lat poświęcił się filozofii i teologii. W latach 1571–1580 nauczał w Segowii i Valladolid. Na wezwanie generała zakonu Everarda Mercuriana przybył do Rzymu, gdzie w 1580 r. objął katedrę teologii w Collegium Romanum. Po pięciu latach ze względu na stan zdrowia opuścił Rzym i przeniósł się do Alcalá de Henares, a w 1593 r. do Salamanki. W latach 1597–1616 wykładał na Uniwersytecie w Coimbrze, gdzie powstały jego największe dzieła.
Znany z surowego trybu życia i wielkiej świątobliwości. Erudyta i bardzo płodny pisarz. W opinii współczesnych uchodził za najwybitniejszego żyjącego filozofa i teologa, a jego twórczość inspirowała m.in. Kartezjusza i Leibniza.
Luźno nawiązuje do tradycji scholastycznej w wydaniu tomistycznym.
Filozofia
[edytuj | edytuj kod]Suarez uważany jest za twórcę teologii politycznej kontrreformacji. Jego poglądy służyły odnowieniu scholastyki, by stała się ona równorzędna z filozofią renesansową zwłaszcza na gruncie teologii i światopoglądu. Swoje spostrzeżenia zawarł w traktacie O prawach i Bogu jako prawodawcy (De legibus ac Deo legislatore) z 1612 roku.
Suarez uważał, że istnieje prawo natury, które stanowi podstawę prawa tworzonego przez ludzi. Głównym celem prawa powinno być dobro powszechne, rozumiane jako niewykluczające się dobro społeczeństwa i dobro jednostki. Ten pogląd widoczny jest także w spojrzeniu Suareza na stosunki pomiędzy państwami. Uważał, że każde państwo stanowi odrębny związek obywateli, który jednak należy do ogólnoludzkiej wspólnoty. Cele państwa nie powinny więc wykluczać się z dążeniami całej ludzkości.
Władza pochodzi od ludu, bowiem każdy człowiek jest naturalnie wolny i tylko on sam może zezwolić na sprawowanie nad nim jakiegokolwiek przymusu. Suarez dopuszcza istnienie każdego ustroju – pod warunkiem, że jest on sprawowany legalnie.
Filozof stwierdził jednak, że ponad wolą ludu i wybraną przez niego władzą zawsze znajduje się papież, którego rządy pochodzą bezpośrednio od Boga. Konstrukcja ta służyła umocnieniu pozycji kościoła i uzasadniała nie tylko potrzebę utrzymania przez państwa kontaktów z papiestwem, ale i konieczność ciągłego uznawania zwierzchnictwa władzy duchownej nad władzą świecką.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Francisco Suárez. Catholic Encyclopedia. [dostęp 2018-11-18]. (ang.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Stanisław Ziemiański SJ, Franciszek Suarez, Wydawnictwo WAM, Kraków 2004 (seria Wielcy ludzie Kościoła), ISBN 83-7318-404-X.
- Paweł P. Wróblewski, Arystotelesowska nauka o nieskończoności w metafizycznej reinterpretacji Francisco Suareza. Zarys problematyki, [w:] Krzysztof Rzepkowski (red.), Aemulatio & Imitatio. Powrót pisarzy starożytnych w epoce renesansu, Instytut Filologii Klasycznej Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2009, ss. 87-100, ISBN 978-83-904104-8-7.
- Krystyna Chojnicka, Henryk Olszewski, Historia doktryn politycznych i prawnych. Podręcznik akademicki, Ars boni et aequi, Poznań 2004, ISBN 83-87148-60-1.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Christopher Shields , Daniel Schwartz , Francisco Suárez, [w:] Stanford Encyclopedia of Philosophy, CSLI, Stanford University, 21 lipca 2014, ISSN 1095-5054 [dostęp 2018-01-16] (ang.).
- Sydney Penner , Francisco Suárez, Internet Encyclopedia of Philosophy, ISSN 2161-0002 [dostęp 2018-06-27] (ang.).
- ISNI: 0000000121287918
- VIAF: 39385631
- LCCN: n78095702
- GND: 118619799
- NDL: 00621529
- LIBRIS: fcrtvrzz4202zcx
- BnF: 11930010s
- SUDOC: 027208028
- SBN: RAVV084028
- NLA: 35711762
- NKC: jn20010601851
- BNE: XX878894
- NTA: 068381360
- BIBSYS: 98061366
- CiNii: DA01681694
- Open Library: OL4322264A, OL195648A
- PLWABN: 9810660663405606
- NUKAT: n99050411
- J9U: 987007268604405171
- PTBNP: 29515
- CANTIC: a10392294
- NSK: 000568268
- CONOR: 168217699
- ΕΒΕ: 161031
- BLBNB: 000363951
- LIH: LNB:V*296278;=BU