Ignaz Holzbauer
![]() | |
Imię i nazwisko |
Ignaz Jakob Holzbauer |
---|---|
Data i miejsce urodzenia | |
Pochodzenie | |
Data i miejsce śmierci | |
Gatunki | |
Zawód | |
Powiązania |
Ignaz Jakob Holzbauer (ur. 17 września 1711 w Wiedniu, zm. 7 kwietnia 1783 w Mannheimie[1][2]) – austriacki kompozytor.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Zgodnie z wolą ojca kształcił się na prawnika, w zakresie muzyki był autodydaktą. Uczył się śpiewu oraz gry na instrumentach u chórzystów wiedeńskiej katedry św. Szczepana[1][2]. Reguł kompozycji nauczył się samodzielnie z lektury Gradus ad Parnassum Johanna Josepha Fuxa[1][2]. W latach 30. XVIII wieku przebywał w Wenecji, gdzie mógł poznać Antonio Vivaldiego, Tomaso Albinoniego i Baldassare Galuppiego[1]. Po powrocie z Włoch był kapelmistrzem na dworze hrabiego von Rottala w Holleschau. Tam też w 1737 roku poślubił śpiewaczkę Rosalie Andreides[1][2]. W latach 1742–1744 był dyrektorem Burgtheater w Wiedniu[1]. Od 1744 do 1747 roku ponownie przebywał we Włoszech[1]. W 1751 roku został głównym kapelmistrzem na dworze księcia Karola Eugeniusza w Stuttgarcie, od 1753 roku pełnił natomiast tę samą funkcję na dworze elektora Karola Teodora w Mannheimie[1][2]. W 1757 roku odbył podróż do Rzymu, w 1758 roku do Turynu, a w 1759 roku do Mediolanu. Przypuszczalnie bywał także w Paryżu[1].
Twórczość
[edytuj | edytuj kod]Był jednym z twórców szkoły mannheimskiej i jedną z czołowych postaci muzyki niemieckiej w okresie przedklasycznym[1]. Ceniony przez współczesnych[1][2]. Wolfgang Amadeus Mozart zachwycił się w 1777 roku jedną z jego mszy[2], chwalił go za zręczne posługiwanie się głosami wokalnymi i instrumentalnymi oraz za umiejętność pisania fug[1]. Holzbauer skomponował około 60 symfonii, przeważnie o układzie 3-częściowym[1]. Ponadto napisał 4 oratoria, 21 mszy, 37 motetów, Miserere, koncerty, divertimenta, kwartety smyczkowe, kwintety smyczkowe[2].
Na dworze mannheimskim Holzbauer odpowiedzialny był za pisanie oper na potrzeby teatru nadwornego. Opery te, wystawiane w Mannheimie lub Schwetzingen, miały wyłącznie znaczenie lokalne[1]. Spośród nich wyróżnia się jedynie Günther von Schwarzburg (1777), zrywająca z kanonami opery włoskiej i wprowadzająca elementy narodowe[1][2]. Ponadto był autorem oper Il Figlio delle selve (1753), L’isola disabitata (1754), L’issipile (1754), Don Chisciotte (1755), I Cinesi (1756), Le nozze d’Arianna (1756), Il Filosofo di campagna (1756), La clemenza di Tito (1757), La Nitteti (1758), Alessandro nell’Indie (1759), Ippolito ed Aricia (1759), Adriano in Siria (1768) i Tancredi (1783), a także muzyki baletowej do oper Johanna Adolfa Hassego L’Ipermestra (1744) i Arminio (1747)[2].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o Encyklopedia Muzyczna PWM. T. 4. Część biograficzna hij. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1993, s. 283–284. ISBN 83-224-0453-0.
- ↑ a b c d e f g h i j Baker’s Biographical Dictionary of Musicians. T. Volume 3 Haar–Levi. New York: Schirmer Books, 2001, s. 1602. ISBN 978-0-02-865528-4.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Ignaz Holzbauer – twórczość tego autora dostępna w bibliotece cyfrowej International Music Score Library Project
- Nuty Ignaza Holzbauera w bibliotece Polona
- ISNI: 0000000108653573
- VIAF: 5117809
- LCCN: n82010301
- GND: 119531569
- LIBRIS: 97mpqkct4px8sw8
- BnF: 13895302j
- SUDOC: 080079806
- NLA: 49787934
- NKC: xx0049857
- BNE: XX1730224
- NTA: 070676178
- BIBSYS: 99031429
- CiNii: DA10737767
- Open Library: OL5084054A, OL4692527A
- PLWABN: 9810670032005606
- NUKAT: n97064150
- J9U: 987007440783105171
- RISM: people/30001549