Ivars Godmanis
![]() | |
Data i miejsce urodzenia |
27 listopada 1951 |
---|---|
Premier Łotwy | |
Okres |
od 20 grudnia 2007 |
Przynależność polityczna | |
Poprzednik | |
Następca | |
Premier Łotwy | |
Okres |
od 7 maja 1990 |
Przynależność polityczna | |
Następca | |
![]() |
Ivars Godmanis (ur. 27 listopada 1951 w Rydze) – łotewski polityk i fizyk. W latach 1990–1993 pierwszy premier Łotwy po odzyskaniu przez kraj niezależności od ZSRR, minister spraw wewnętrznych w latach 2006–2007, a w okresie 2007–2009 ponownie premier Łotwy. Poseł do Parlamentu Europejskiego VII kadencji.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Wykształcenie i działalność zawodowa
[edytuj | edytuj kod]W 1974 został absolwentem fizyki na Uniwersytecie Łotwy w Rydze ze specjalizacją fizyka ciała stałego. W 1992 uzyskał stopień doktora fizyki. W 1993 ukończył kurs zarządzania finansowego i biznesowego w Niemczech.
Po studiach został asystentem w instytucie fizyki ciał stałych na Uniwersytecie Łotwy, pracował na tej uczelni w latach 1974–1988.
Działalność polityczna 1988–2007
[edytuj | edytuj kod]Pod koniec lat 80. rozpoczął działalność polityczną. Wstąpił do Łotewskiego Frontu Ludowego, w latach 1988–1990 był jego wiceprzewodniczącym. Od 7 maja 1990 do 3 sierpnia 1993 sprawował urząd premiera, działając na rzecz transformacji ekonomicznej od gospodarki centralnie planowanej do wolnorynkowej. Po rozpadzie Łotewskiego Frontu Ludowego, w 1993 wstąpił do Łotewskiej Drogi, liberalnej partii założonej w większości przez działaczy jego dotychczasowej organizacji. Następnie w okresie od 26 listopada 1998 do 16 lipca 1999 zajmował stanowisko ministra finansów.
Po wyborach parlamentarnych w 2006 Ivars Godmanis objął 7 listopada tego samego roku stanowisko ministra spraw wewnętrznych[1] w rządzie Aigarsa Kalvītisa. Zajmował je do 20 grudnia 2007. Został przewodniczącym Łotewskiej Drogi (2004–2007) i współprzewodniczącym federacji LPP/LC (2007–2009).
Premier 2007–2009
[edytuj | edytuj kod]![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/03/Ivars_Godmanis_with_Amb_Larson.jpg/220px-Ivars_Godmanis_with_Amb_Larson.jpg)
Po dymisji urzędującego premiera, Ivars Godmanis 14 grudnia 2007 został desygnowany przez prezydenta Valdisa Zatlersa na nowego szefa rządu[2]. 20 grudnia tego samego roku Sejm zaakceptował gabinet pod jego kierownictwem stosunkiem głosów 54 do 43. 15 ministrów spośród wszystkich 19 zajmowało swoje stanowiska w poprzednim rządzie[3].
Jesienią 2008 gabinet Ivarsa Godmanisa stanął w obliczu kryzysu ekonomicznego, skutkującego spadkiem PKB (o 4,3% w III kwartale 2008 i o 10,4% w IV kwartale tego samego roku), wzrostem bezrobocia i inflacji. Rząd przejął drugi co do wielkości bank (Parex Bank), zaciągnął pożyczkę od MFW i UE w wysokości kilku mld USD[4]. Zapowiedział również szereg cięć budżetowych i podwyżkę podatków, co doprowadziło do masowych demonstracji w Rydze w styczniu 2009[5].
4 lutego 2009 jego rząd przetrwał głosowanie nad wotum nieufności, zgłoszonym przez partie opozycyjne 40 do 51[6]. 13 lutego 2009 prezydent Łotwy ogłosił, że stracił zaufanie do Ivarsa Godmanisa, a tydzień później dwie partie koalicji rządzącej (Partia Ludowa i Związek Zielonych i Rolników) zażądały jego dymisji. Tego samego dnia Ivars Godmanis złożył rezygnację rządu na ręce Valdisa Zatlersa, który ją zaakceptował[7]. 26 lutego 2009 prezydent desygnował na stanowisko premiera Valdisa Dombrovskisa[8], zaś partia dotychczasowego premiera przeszła do opozycji.
Działalność po odejściu z rządu
[edytuj | edytuj kod]W wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2009 Ivars Godmanis został jednym z ośmiu łotewskich posłów. Mandat uzyskał z pierwszego miejsca listy LPP/LC[9]. W PE VII kadencji przystąpił do grupy Porozumienia Liberałów i Demokratów na rzecz Europy, europosłem był do 2014[10].
Życie prywatne
[edytuj | edytuj kod]Rozwiedziony z żoną Ramoną, z którą ma troje dzieci[11]. Związał się z Ilzą Pētersone, urzędnikiem państwowym i doradczynią premiera ds. polityki zagranicznej i bezpieczeństwa[12].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Nota biograficzna na stronie silobreaker.com. [dostęp 2022-08-06]. (ang.).
- ↑ Zatlers nākamās valdības veidošanu uztic Godmanim. tvnet.lv, 14 grudnia 2007. [dostęp 2022-08-06]. (łot.).
- ↑ Latvian MPs elect new government. bbc.co.uk, 20 grudnia 2007. [dostęp 2022-08-06]. (ang.).
- ↑ IMF Set to Lend $2.4 Billion to Latvia. imf.org, 19 grudnia 2008. [dostęp 2022-08-06]. (ang.).
- ↑ Szymon Martys: Kryzys nad Bałtykiem. psz.pl, 5 lutego 2009. [dostęp 2022-08-06].
- ↑ Latvian prime minister wins crucial confidence vote. topnews.in, 4 lutego 2009. [dostęp 2022-08-06]. (ang.).
- ↑ Kryzys pokonał łotewski rząd. rp.pl, 20 lutego 2009. [dostęp 2022-08-06].
- ↑ Dombrovskis chosen as Latvian PM. bbc.co.uk, 26 lutego 2009. (ang.).
- ↑ Partija „LPP/LC”. velesanas2009.cvk.lv. [dostęp 2022-08-06]. (łot.).
- ↑ Profil na stronie Parlamentu Europejskiego. [dostęp 2022-08-06].
- ↑ Ivars Godmanis šķiras no sievas. kasjauns.lv, 3 czerwca 2010. [dostęp 2022-08-06]. (łot.).
- ↑ Godmaņa draudzene konsultēs premjeru Dombrovski. kasjauns.lv, 12 listopada 2010. [dostęp 2022-08-06]. (łot.).