Jadwiga Kaczyńska
![]() Portret olejny Jadwigi Kaczyńskiej, autor: Zbigniew Kotyłło | |
Data i miejsce urodzenia |
31 grudnia 1926 |
---|---|
Data i miejsce śmierci |
17 stycznia 2013 |
Zawód, zajęcie |
filolog polska |
Narodowość |
polska |
Alma Mater | |
Rodzice |
Aleksander Jasiewicz, Stefania |
Dzieci | |
Krewni i powinowaci |
Stanisław Miedza-Tomaszewski, Maria Kaczyńska, Jerzy Tomaszewski, Konrad Mackiewicz |
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7f/Jadwiga_Kaczy%C5%84ska.jpg/240px-Jadwiga_Kaczy%C5%84ska.jpg)
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cd/Benedict_XVI_Poland_7.jpg/240px-Benedict_XVI_Poland_7.jpg)
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f2/Jadwiga_Kaczy%C5%84ska_-_gr%C3%B3b.jpg/240px-Jadwiga_Kaczy%C5%84ska_-_gr%C3%B3b.jpg)
Jadwiga Stanisława Kaczyńska z domu Jasiewicz (ur. 31 grudnia 1926 w Starachowicach, zm. 17 stycznia 2013 w Warszawie) – polska polonistka, nauczycielka, harcerka Szarych Szeregów; matka prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego i Jarosława Kaczyńskiego.
Rodzina
[edytuj | edytuj kod]Jadwiga Kaczyńska pochodziła z rodziny Jasiewiczów herbu Rawicz[1]. Była córką inżyniera budownictwa Aleksandra Jasiewicza i Stefanii z Szydłowskich (primo voto Fyuth). Miała siostry Irenę, Władysławę, Janinę, Wandę i przyrodniego brata Jana, który został zamordowany w sowieckim łagrze za próbę przedostania się na Zachód do Polskich Sił Zbrojnych[2]
Aleksander Jasiewicz był jednym z projektantów Warszawskiej Spółdzielni Mieszkaniowej, założonej przez działaczy Polskiej Partii Socjalistycznej. Zamieszkał z żoną przy ul. Adama Mickiewicza 27 – w tym samym domu, w którym po latach Jacek Kuroń organizował spotkania opozycji antykomunistycznej.
Stryj Jadwigi, płk Wincenty Jasiewicz mieszkał przed wojną w Baranowiczach; miał syna Lucjana, który uczył się w tym samym liceum, co przyszły mąż Jadwigi – Rajmund Kaczyński. Drugi stryj, rotmistrz Edward Jasiewicz, poległ w wieku 25 lat w wojnie polsko-bolszewickiej w 1920[3]. Wuj Jadwigi, Jerzy Szydłowski, był pionierem harcerstwa w Starachowicach, a jego imieniem nazwano jedną z ulic prowadzącą do stanicy harcerskiej nad Lubianką. Wuj Rusław Szydłowski, harcerz, poszedł razem z braćmi na wojnę polsko-bolszewicką, w której zginął mając 16 lat[3].
Starsza siostra Jadwigi, Irena Jasiewiczówna, poślubiła Stanisława Miedzę-Tomaszewskiego, powstańca warszawskiego, wykładowcę ASP w Warszawie i późniejszego ojca chrzestnego Lecha Kaczyńskiego.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]W czasie okupacji niemieckiej była sanitariuszką, harcerką Szarych Szeregów w Starachowicach na Kielecczyźnie, nosiła pseudonim „Bratek”[4][5]. Mieszkała u dziadków, w leśniczówce przy ul. Tychowskiej (ob. ul. Radomska) na Osiedlu Bugaj w Starachowicach. Przyrzeczenie harcerskie złożyła w nieistniejącym już budynku Szkoły Podstawowej nr 2, należała do zastępu „Zioło” w drużynie im. Emilii Plater. Od 1944 pracowała na oddziale chirurgii starachowickiego szpitala, gdzie m.in. niosła pomoc partyzantom, rannym w operacji "Burza". W Starachowicach spędziła całą wojnę, dopiero po jej zakończeniu wyjechała do Warszawy[5][6][7]. Po wojnie wstąpiła do Sodalicji Mariańskiej[8]. W 1946 ukończyła I Liceum Ogólnokształcące im. Tadeusza Kościuszki w Starachowicach.
Była zaręczona z Leszkiem Jastrzębskim. W 1948 wyszła za Rajmunda Kaczyńskiego, porucznika Armii Krajowej, uczestnika powstania warszawskiego, którego poznała na jednym z balów karnawałowych na Politechnice Warszawskiej. W 1949 urodziła synów, Jarosława i Lecha. Przy porodzie jako położna asystowała matka Tadeusza Gajcego. Matkami chrzestnymi chłopców zostały siostry bliźniaczki Ludwika Woźnicka (Jarosława) i Zofia Woźnicka (Lecha); ocalałe z getta warszawskiego[a][9][10].
Po ukończeniu studiów polonistycznych na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Warszawskiego od 1953 pracowała w Instytucie Badań Literackich PAN i jako nauczycielka języka polskiego. W IBL współpracowała z Janem Józefem Lipskim, po jego śmierci opracowała bibliografię wszystkich jego publikacji. W związku z zatrudnieniem w IBL PAN oraz pracą nauczycielki języka polskiego w latach 1953–1980 należała do Związku Nauczycielstwa Polskiego[11][12].
W 2011 wystąpiła w filmie dokumentalnym 10.04.10 autorstwa Anity Gargas, dotyczącym katastrofy smoleńskiej, w której zginął jej syn Lech[13].
Jadwiga Kaczyńska zmarła po ciężkiej chorobie 17 stycznia 2013 w Warszawie, w Wojskowym Instytucie Medycznym[14][15]. 23 stycznia 2013 po mszy żałobnej w bazylice Świętego Krzyża w Warszawie została pochowana w rodzinnym grobowcu na cmentarzu Powązkowskim[16][17] (kwatera 92-2-9).
Publikacje
[edytuj | edytuj kod]Jest autorką publikacji:
- Leon Kruczkowski. Monografia bibliograficzna, Wrocław 1992
- Jan Józef Lipski. Monografia bibliograficzna, Warszawa 2001
- Moja prawdziwa historia, seria Fakt, Warszawa 2004 (współwydana ze wspomnieniami Wojciecha Fibaka).
Współautorka Słownika pseudonimów pisarzy polskich XV wieku – 1970 rok, Wrocław 1994. Jest również autorką przedmowy do wydania Niemców Leona Kruczkowskiego z 1983.
Nagrody, wyróżnienia i upamiętnienie
[edytuj | edytuj kod]W 2005 została uhonorowana tytułem Człowieka Roku Życia Warszawy za stworzenie domu, w którym rodził się świat wartości zmieniających Polskę.
W styczniu 2013 Rada Miasta Starachowic przyznała Jadwidze Kaczyńskiej pośmiertnie honorowe obywatelstwo Starachowic[18].
W przeddzień pierwszej rocznicy śmierci Jadwigi Kaczyńskiej, 16 stycznia 2014 w Panteonie Pamięci Narodu Polskiego na placu przed kościołem Wszystkich Świętych w Starachowicach została odsłonięta tablica jej poświęcona z inskrypcją: Jadwidze Kaczyńskiej z wdzięczności za dar życia Prezydenta i Premiera RP – w I rocznicę śmierci Mieszkańcy Starachowic[19][20].
28 października 2016 jej imię nadano jednej z ulic w Starachowicach[21].
Wywód genealogiczny
[edytuj | edytuj kod]4. Stanisław Jasiewicz h. Rawicz | ||||||
2. Aleksander Jasiewicz h. Rawicz |
||||||
5. Jadwiga Dunin-Brzezińska h. Łabędź |
||||||
1. Jadwiga z Jasiewiczów Kaczyńska | ||||||
6. Franciszek Szydłowski | ||||||
3. Stefania Szydłowska I voto Fyuth |
||||||
7. Józefa Huptyś | ||||||
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Autorzy biografii Lecha Kaczyńskiego wskazali, że rodzicami chrzestnymi Lecha Kaczyńskiego zostali jego wuj Stanisław Miedza-Tomaszewski i Zofia Woźnicka, a rodzicami chrzestnymi Jarosława Kaczyńskiego zostali Irena Jasiewicz-Tomaszewska i Zbigniew Gorzkowski; chrzest obu braci odbył się z opóźnieniem, 3 czerwca 1951, z powodu choroby dziadka, Aleksandra Jasiewicza – Sławomir Cenckiewicz, Anna Piekarska, Adam Chmielecki, Janusz Kowalski: Lech Kaczyński. Biografia polityczna 1949–2005. Poznań: Zysk i S-ka, 2013, s. 26. ISBN 978-83-7785-229-3.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Marek Jerzy Minakowski: Genealogia Potomków Sejmu Wielkiego.
- ↑ Jerzy Kubrak, Jadwiga Kaczyńska: Jadwiga Kaczyńska. Moja prawdziwa historia. Warszawa: Axel Springer Polska, s. 37–40. ISBN 83-89371-29-4.
- ↑ a b Jerzy Kubrak, Jadwiga Kaczyńska: Jadwiga Kaczyńska. Moja prawdziwa historia. Warszawa: Axel Springer Polska, s. 37. ISBN 83-89371-29-4.
- ↑ Zmarła Jadwiga Kaczyńska. Miała 87 lat. Polskie Radio, 2013-01-17. [dostęp 2013-01-20].
- ↑ a b Jadwiga Kaczyńska nie żyje. Miała 87 lat. Dla synów była wszystkim. Agora (przedsiębiorstwo), 2013-01-17. [dostęp 2013-01-20].
- ↑ Starachowickie korzenie braci Kaczyńskich – to tu wychowywła się matka prezydenta Kaczyńskiego. echodnia.eu, 11 kwietnia 2010. [dostęp 2014-01-17].
- ↑ Bianka Mikołajewska , Powstańczy mit Kaczyńskich [online], www.polityka.pl, 2010 [dostęp 2022-09-21] (pol.).
- ↑ Sławomir Cenckiewicz, Anna Piekarska, Adam Chmielecki, Janusz Kowalski: Lech Kaczyński. Biografia polityczna 1949–2005. Poznań: Zysk i S-ka, 2013, s. 27. ISBN 978-83-7785-229-3.
- ↑ Co zostało z księżyca. polityka.pl, 7 marca 2007. [dostęp 2014-01-17].
- ↑ Anna Poppek: Obrączki. Opowieść o rodzinie Marii i Lecha Kaczyńskich. Warszawa: G+J Gruner+Jahr Polska, 2010, s. 57–62. ISBN 978-83-623-43-08-9.
- ↑ Wyborcza.pl. wyborcza.pl. [dostęp 2015-10-10].
- ↑ Sławomir Cenckiewicz: Sławomir Cenckiewicz odpowiada Michałowi Krzymowskiemu. dorzeczy.pl, 2015-10-14. [dostęp 2015-10-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-11-14)].
- ↑ Zmarła Jadwiga Kaczyńska, matka śp. Lecha Kaczyńskiego i Jarosława Kaczyńskiego. Miała 87 lat. wpolityce.pl. [dostęp 2013-01-19]. (pol.).
- ↑ Zmarła Jadwiga Kaczyńska. Radio Maryja, 2013-01-17. [dostęp 2013-01-17]. (pol.).
- ↑ Zmarła Jadwiga Kaczyńska. pap.pl.
- ↑ Jadwiga Kaczyńska spoczęła na Starych Powązkach. tvn24.pl, 23 stycznia 2013. [dostęp 2014-01-17].
- ↑ Pożegnanie śp. Jadwigi Kaczyńskiej. radiomaryja.pl, 23 stycznia 2013. [dostęp 2014-01-17].
- ↑ Jadwiga Kaczyńska otrzymała pośmiertnie honorowe obywatelstwo Starachowic. Uchwałę przyjęto jednogłośnie. wpolityce.pl. [dostęp 2013-01-19]. (pol.).
- ↑ Starachowice: Msza święta w intencji Jadwigi Kaczyńskiej w pierwszą rocznicę jej śmierci. ekai.pl, 17 stycznia 2014. [dostęp 2014-01-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (6 marca 2016)].
- ↑ Odsłonięcie tablicy upamiętniającej śp. Jadwigę Kaczyńską w Starachowicach. pis.org.pl, 17 stycznia 2014. [dostęp 2014-01-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (10 września 2016)].
- ↑ Ulicą Kaczyńskiej do ronda Kaczyńskiego. Dekomunizacja w Starachowicach. polsatnews.pl, 2016-10-29. [dostęp 2016-11-02].
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Anna Poppek: Obrączki. Opowieść o rodzinie Marii i Lecha Kaczyńskich. Warszawa: G+J Gruner+Jahr Polska, 2010. ISBN 978-83-623-43-08-9.
- Sławomir Cenckiewicz, Anna Piekarska, Adam Chmielecki, Janusz Kowalski: Lech Kaczyński. Biografia polityczna 1949–2005. Poznań: Zysk i S-ka, 2013, s. 21–26. ISBN 978-83-7785-229-3.
- Jerzy Kubrak, Jadwiga Kaczyńska: Jadwiga Kaczyńska. Moja prawdziwa historia. Warszawa: Axel Springer Polska. ISBN 83-89371-29-4.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Absolwenci Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego
- Członkowie Szarych Szeregów
- Członkowie Związku Nauczycielstwa Polskiego
- Honorowi obywatele Starachowic
- Ludzie urodzeni w Starachowicach
- Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie
- Polscy nauczyciele języka polskiego
- Polscy członkowie Sodalicji Mariańskiej
- Pracownicy Instytutu Badań Literackich PAN
- Urodzeni w 1926
- Zmarli w 2013