Jan Fijałkowski (bojowiec)
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Data i miejsce śmierci | |
Przynależność polityczna |
Jan Franciszek Fijałkowski, ps. „Figiel”, „Ryszard” (ur. 29 stycznia 1886 w Radomiu, zm. po 1938) – członek Organizacji Bojowej PPS. Uczestnik akcji pod Bezdanami w 1908.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Syn Karola stolarza, przebywającego za udział w Powstaniu styczniowym na zesłaniu do 1878. Pracował jako giser w Zakładach Metalurgicznych w Skarżysku. Od 1904 był członkiem PPS, zaś od 1906 członkiem Organizacji Bojowej PPS.
Od 1906 do 1908 uczestniczył w wielu akcjach ekspropriacyjnych na sklepy monopolowe, oraz brał udział w likwidacji zdrajcy Lipińskiego. Zagrożony aresztowaniem zbiegł w 1908 do Galicji.
26 września 1908 wziął udział w akcji pod Bezdanami pod dowództwem Józefa Piłsudskiego. Kilka dni później aresztowany w Landwarowie, po torturach wyjawił nazwisko uczestnika akcji Czesława Świrskiego przyczyniając się do jego aresztowania.
Na podstawie zeznań zdrajcy Edmunda Taranowicza, w maju 1909 wytoczono Fijałkowskiemu sprawę za członkostwo w Organizacji Bojowej PPS. Został skazany na 12 lat katorgi. W kolejnym procesie we wrześniu 1909 przed Sądem Wojennym w Wilnie został skazany na karę śmierci. Po licznych protestach, m.in. wskutek interwencji zagranicznych m.in. francuskiej ligi praw człowieka i władz Austrii, wyrok uchylono skazując go na dożywotnią katorgę.
Od 1911 więziony był w więzieniu na Butyrkach w Moskwie, skąd został w 1917 uwolniony w wyniku rewolucji lutowej. Następnie pracował w fabryce fornirów w Moskwie, zaś w grudniu 1918 powrócił do Polski, zamieszkując w Warszawie.
Był bojkotowany przez dawnych przyjaciół za zachowanie w czasie śledztwa. W czasie bezrobocia w latach dwudziestych, gdy pozostawał bez pracy, miejsce pracy portiera zaoferował mu Czesław Świrski.
25 czerwca 1938 Komitet Krzyża i Medalu Niepodległości odrzucił wniosek o nadanie mu tego odznaczenia[1] z powodu jego postawy w śledztwie. Mieszkał w Warszawie przy ul. Miodowej 12[1].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2023-01-01]..
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Słownik Biograficzny Działaczy Polskiego Ruchu Robotniczego, Żanna Kormanowa (red.), Feliks Tych (red.), Eugeniusz Ajnenkiel, t. II, Warszawa: „Książka i Wiedza”, 1987, ISBN 83-05-11435-X, ISBN 83-05-11657-3, OCLC 749635580 .
- Władysław Pobóg-Malinowski, Akcja bojowa pod Bezdanami, Warszawa 1933
- Członkowie Organizacji Bojowej PPS
- Ludzie urodzeni w Radomiu
- Polacy – skazani na karę śmierci w Imperium Rosyjskim
- Polacy i obywatele polscy – więźniowie Butyrek
- Politycy Polskiej Partii Socjalistycznej (1892–1906)
- Polscy zesłańcy w Imperium Rosyjskim
- Zamachowcy Polskiej Partii Socjalistycznej
- Urodzeni w 1886