Janusz Ziółkowski
![]() | |
Data i miejsce urodzenia |
6 kwietnia 1924 |
---|---|
Data i miejsce śmierci |
5 kwietnia 2000 |
Profesor nauk fizycznych | |
Specjalność: socjologia miasta | |
Alma Mater | |
Doktorat |
1955 – nauk prawnych |
Habilitacja |
1957 – nauk humanistycznych |
Profesura |
1972 |
Nauczyciel akademicki | |
Uczelnia | |
Rektor | |
Uczelnia | |
Okres spraw. |
1981–1982 |
Poprzednik | |
Następca | |
Szef Kancelarii Prezydenta RP | |
Okres spraw. |
1991–1995 |
Poprzednik | |
Następca | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() |
Janusz Aleksander Ziółkowski (ur. 6 kwietnia 1924 w Sosnowcu, zm. 5 kwietnia 2000 w Poznaniu[1]) – polski socjolog, profesor nauk humanistycznych[2], działacz społeczny, senator I kadencji, w latach 1992–1995 szef Kancelarii Prezydenta RP.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]W latach 1936–1939 uczył się w Liceum Ogólnokształcącym im. Bolesława Prusa w Sosnowcu. Maturę zdał wiosną 1945 w IV Liceum Ogólnokształcącym im. Stanisława Staszica w Sosnowcu[3]. Był absolwentem Uniwersytetu Poznańskiego oraz London School of Economics and Political Science. Po II wojnie światowej rozpoczął pracę w Miejskiej Radzie Narodowej w Poznaniu.
W 1956 został adiunktem na Wydziale Filozoficzno-Historycznym UAM. W 1972 uzyskał tytuł profesora nauk humanistycznych[4]. Pracował na placówkach UNESCO w Nowym Delhi i Paryżu, w Radzie Europy. W 1981 został demokratycznie wybrany na rektora Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu[5], jednak już w następnym roku został usunięty z tego stanowiska przez ówczesne władze komunistyczne.
W 1989 brał po stronie „Solidarności” udział w obradach Okrągłego Stołu w podzespole do spraw nauki, oświaty i postępu technicznego. Był członkiem Komitetu Obywatelskiego przy Lechu Wałęsie. W wyborach parlamentarnych został senatorem I kadencji z ramienia KO[6]. Zasiadał w Obywatelskim Klubie Parlamentarnym. W latach 1991–1992 był sekretarzem stanu do spraw stosunków międzynarodowych w Urzędzie Rady Ministrów[2] (poprzednik KPRM), od 1 listopada 1991 był p.o. szefa Kancelarii Prezydenta, a od 17 marca 1992 do 11 maja 1995 szefem tego urzędu.
Zmarł 5 kwietnia 2000 w Poznaniu, gdzie został pochowany na cmentarzu Zasłużonych Wielkopolan.
Publikacje
[edytuj | edytuj kod]Janusz Ziółkowski był autorem około 130 prac naukowych z dziedzin takich jak socjologia miasta, rozwój gospodarczy, religia, demografia. Opublikował m.in.:
- Sosnowiec – drogi i czynniki rozwoju miasta przemysłowego (1960),
- Urbanizacja, miasto, osiedle (1965),
- Poznań – społeczno-przestrzenne skutki industrializacji (red.; 1967),
- Socjologia i planowanie społeczne (red.; 1972),
- Czym jest dla Ciebie miasto Poznań? (red.; 1984).
Odznaczenia i wyróżnienia
[edytuj | edytuj kod]- Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski (1995)[7]
- Komandor Legii Honorowej (Francja)[8]
- Krzyż Wielki Orderu Zasługi RFN (Niemcy)[8]
- Tytuł honorowego obywatela Poznania (1993)[9] i Sosnowca (1992)[10]
Upamiętnienie
[edytuj | edytuj kod]W 2013 jego imieniem nazwano skwer u zbiegu ulic Marcelińskiej, Grochowskiej i Rycerskiej w Poznaniu na Grunwaldzie[11], a w 2014 na skwerze odsłonięto upamiętniający go obelisk z piaskowca autorstwa profesor Hanny Ograbisz-Krawiec[12].
Życie prywatne
[edytuj | edytuj kod]Mąż Hanny z domu Matuszewskiej, ojciec pięciorga dzieci, w tym Adama i Marka Ziółkowskiego.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Profesor Ziółkowski nie żyje. polskalokalna.pl, 2000-04-05. [dostęp 2012-06-02].
- ↑ a b Gabriel Mérétik (red.): Wykaz 2000 osób sprawujących władzę w RP. Warszawa: Wydawnictwo Wiejska, 1994, s. 13.
- ↑ Absolwenci z tytułem profesorskim i innymi tytułami naukowymi IV Liceum Ogólnokształcącym im. Stanisława Staszica w Sosnowcu. staszic.edu.pl. [dostęp 2012-06-02].
- ↑ Prof. dr hab. Janusz Ziółkowski, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2012-06-02] .
- ↑ Poczet Rektorów 1919–2008: Janusz Ziółkowski. amu.edu.pl. [dostęp 2016-06-04].
- ↑ Informacje na stronie Senatu. [dostęp 2012-06-02].
- ↑ M.P. z 1996 r. nr 13, poz. 176
- ↑ a b Ziółkowski Janusz. sosnowiec.pl. [dostęp 2012-06-02].
- ↑ Honorowi i zasłużeni obywatele Miasta Poznania: 1993. poznan.pl. [dostęp 2013-02-17].
- ↑ Magdalena Bajer. Ziółkowscy. „Forum Akademickie”. Nr 11, 2002. [dostęp 2012-06-02].
- ↑ Ulica Żołnierzy Wyklętych i skwer prof. Janusza Ziółkowskiego. gloswielkopolski.pl, 2014-09-05. [dostęp 2016-06-04].
- ↑ Na Grunwaldzie odsłonięto obelisk prof. Janusza Ziółkowskiego. poznan.pl, 2014-06-26. [dostęp 2016-06-04].
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Poczet Rektorów 1919–2008: Janusz Ziółkowski. amu.edu.pl. [dostęp 2016-06-04].
- Kolekcja: Wybitne Postacie Uniwersytetu: Prof. Janusz Ziółkowski. amu.edu.pl. [dostęp 2016-06-04].]
- Absolwenci University of London
- Absolwenci Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
- Członkowie Polskiego Towarzystwa Socjologicznego
- Honorowi obywatele Poznania
- Honorowi obywatele Sosnowca
- Odznaczeni Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)
- Pochowani na cmentarzu Zasłużonych Wielkopolan w Poznaniu
- Polacy – Komandorzy Legii Honorowej
- Polacy odznaczeni Orderem Zasługi Republiki Federalnej Niemiec
- Rektorzy Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
- Senatorowie III Rzeczypospolitej
- Szefowie Kancelarii Prezydenta RP (III Rzeczpospolita)
- Uczestnicy Okrągłego Stołu (strona solidarnościowa)
- Wykładowcy Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
- Ludzie urodzeni w Sosnowcu
- Ministrowie w Kancelarii Prezydenta RP
- Absolwenci IV Liceum Ogólnokształcącego im. Stanisława Staszica w Sosnowcu
- Urodzeni w 1924
- Zmarli w 2000