Kamuj
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f6/Ainu_Poles_-_Kamui_Mintara_%28Playground_of_the_Gods%29_%281%29.jpg/250px-Ainu_Poles_-_Kamui_Mintara_%28Playground_of_the_Gods%29_%281%29.jpg)
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cc/Ainu_woman_with_mouth_tattoos_and_live_bear.jpg/250px-Ainu_woman_with_mouth_tattoos_and_live_bear.jpg)
Kamui (jap. カムイ, 神威 lub 神居 kamui; IPA: kamú̜ɪ, kamú̜j) – słowo, pojęcie występujące w języku i wierzeniach ajnoskich o szerokim znaczeniu, określające m.in. wszelkiego rodzaju siły nadprzyrodzone, obecne w całym świecie otaczającym Ajnów.
Wstęp
[edytuj | edytuj kod]Słowo kamui[2] (w niektórych opracowaniach: kamuy, kamuj) w podstawowym znaczeniu to bóg lub niedźwiedź, co wiąże się z pradawnym kultem tego zwierzęcia i mitologią Ajnów. Tłumaczy się także jako „bóstwo”, „duch”, „dusza”, „demon”. Jego zakres znaczeniowy i gramatyczny jest bardzo szeroki. Obejmuje zarówno istoty negatywne, jak i pozytywne. Swoje kamui posiadają np.: zwierzęta, rośliny, ogień, ciała zmarłych i talizmany. Termin ten często występuje w imionach ajnoskich bogów, jak np. rep un kamui (bóg morza, oceanu)[3] czy ya-un moshir kamui (bóg krainy Ajnów)[4]. Używa się go również w znaczeniu „piękny” oraz „wielki”, np. kamui-kotan lub kamui-moshiri (niebo)[5], kamui-rangetam (wspaniały miecz, miecz bogów)[6]. Jako przedrostek może być traktowany jako przymiotnik np. kamui nonno (piękny kwiat), a jako przyrostek może być rzeczownikiem np. rera kamui (bóg wiatru)[2].
Kamui
[edytuj | edytuj kod]Kamui posiadały bardzo rozbudowaną hierarchię. Wyróżniano kamui „dalekich” i „bliskich”, „lekkich” i „ciężkich”, „dobrych” i „złych”. Ich pozycję w hierarchii określano w zależności od okoliczności, regionu i wpływu na daną jednostkę. Szczególnie wyróżniano kamui „ciężkich”, do których zaliczano m.in. bóstwa ognia domowego, morza, rzek, gór czy boga-niedźwiedzia. Złymi kamui były np. wszelkiego rodzaju złośliwe demony, duchy mieszkające w opustoszałych domostwach oraz lisy. Kamui należało czcić modlitwą i ofiarami. W zamian otaczali oni swoich czcicieli opieką.
Zarówno fonetycznie, jak i znaczeniowo wyraz kamui podobny jest do japońskiego terminu kami, co skłoniło część badaczy do uznania go za zapożyczenie z języka japońskiego, choć zdaniem innych możliwe jest przejęcie ajnoskiego terminu przez Japończyków. Według niektórych badaczy kultury ajnoskiej, m.in. M. Dobrotworskiego czy Bronisława Piłsudskiego określenia kamui używano pierwotnie w znaczeniu „posiadający mięso” na określenie zwierząt, potem zaczęto go używać na oznaczenie wszystkiego co „cenne”, „piękne”, „czczone” i w ostateczności stało się ono terminem oznaczającym „istotę” oraz „bóstwo”.
Plac zabaw kamui
[edytuj | edytuj kod]Na górze Burnaby, na terenie należącym do Simon Fraser University, w Kanadzie, znajduje się „Plac Zabaw Bogów”, seria rzeźb z drewna o charakterze totemów. Ich twórcą jest ajnoski rzeźbiarz Nuburu Toko, który z pomocą swojego syna uczcił w ten sposób w 1990 roku 25. rocznicę nawiązania siostrzanej współpracy miast Burnaby i Kushiro na Hokkaido skąd pochodzi autor tej pracy. Jest to nawiązanie do animistycznej tradycji Ajnów. Totemy zwierzęce reprezentują bogów zstępujących w celu stworzenia świata, a totemy mniejsze symbolizują splecione losy Ajnów z boskością[1].
Nazwa Kamui Mintara (Kamuimintara) – plac zabaw dla bogów, ogród bogów – to ajnoska nazwa obszaru na terenie największego w Japonii Parku Narodowego Daisetsu-zan, położonego w centralnej części wyspy Hokkaido. Cały teren jest niezwykłym dziełem natury. Jest tam 16 szczytów o wysokości ponad 2000 m n.p.m., wulkaniczny płaskowyż z klifami i kaskadami wody, gorącymi źródłami, stożkami i kraterami, trującymi gazami i pięknymi stawami. Są tam również rozległe łąki alpejskie i około 270 gatunków dzikich kwiatów. Żyją tam niedźwiedzie brunatne[7].
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]- kosmogonia Ajnów
- Ainu Rakkuru
- Iyomante (iyomande, iomante)
- Inau
- Ikupasuj (iku-pasuy, ikupasui)
- Kotan
- Mintuci
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Hayley Simpson: The Surprising History Behind Canada’s Playground of the Gods. Culture Trip, 2017. [dostęp 2017-12-20]. (ang.).
- ↑ a b John Batchelor: An Ainu-English-Japanese Dictionary. 1905. s. 205. [dostęp 2017-12-18]. (ang. • jap.).
- ↑ John Batchelor: An Ainu-English-Japanese Dictionary. 1905. s. 54. [dostęp 2017-12-18]. (ang. • jap.).
- ↑ John Batchelor: An Ainu-English-Japanese Dictionary. 1905. s. 522. [dostęp 2017-12-18]. (ang. • jap.).
- ↑ John Batchelor: An Ainu-English-Japanese Dictionary. 1905. s. 206. [dostęp 2017-12-18]. (ang. • jap.).
- ↑ John Batchelor: An Ainu-English-Japanese Dictionary. 1905. s. 207. [dostęp 2017-12-18]. (ang. • jap.).
- ↑ Daisetsuzan National Park. Hokkaido Regional Environment Office. [dostęp 2017-12-20]. (ang.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Alfred F. Majewicz: Dzieje i wierzenia Ajnów. Poznań: CIA-Books – SVARO, Ltd., 1991. ISBN 83-85100-07-5.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Shiraoi Ainu Museum (Porotokotan)
- Ainu Museum (strona oficjalna). ainu-museum.or.jp. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-07-08)].
- Bronisław Piłsudski
- Reportaż filmowy z ceremonii odsłonięcia pomnika B. Piłsudskiego w Japonii
- Kosmogonia Ajnów (film animowany). ovo.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-12-16)].
- The Untold Story of Japan’s First People, 25 Oct 2017
- Center for Ainu & Indigenous Studies (CAIS), Hokkaido University
- The Foundation for Research and Promotion of Ainu Culture (FRPAC)
- Raport dot. Ajnów opr. przez World Directory of Minorities and Indigenous Peoples
- The Asia-Pacific Journal, The Ainu and Their Culture: A Critical Twenty-First Century Assessment (2007 r.)
- Kamui Mintara (Playground of the Gods) „Plac Zabaw Bogów”