Krzyż Einsteina
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c8/Einstein_cross.jpg/220px-Einstein_cross.jpg)
Krzyż Einsteina – kwazar Q2237+030 (także QSO 2237+0305) leżący bezpośrednio za soczewką Huchry i przez nią soczewkowany grawitacyjnie, przez co z Ziemi widoczny jest jego poczwórny obraz. Odkryty w 1984 kwazar był pierwszym znanym tego typu obiektem widzianym z Ziemi w soczewce grawitacyjnej.
Zjawisko powstania wielokrotnych obrazów kwazara Q2237+030 o przesunięciu ku czerwieni 1,695 jest wywołane przez galaktykę spiralną ZW 2237+030 o przesunięciu ku czerwieni 0,0394, znajdującą się na linii widzenia między nami a kwazarem. Oprócz efektu makrosoczewkowania – powstania obrazów wielokrotnych – obserwuje się w tym źródle także zjawisko mikrosoczewkowania w poszczególnych obrazach, wywołane przez ruch poszczególnych gwiazd galaktyki soczewkującej. Badanie tego ostatniego zjawiska daje silne ograniczenia na rozmiar obszaru, z którego pochodzi promieniowanie optyczne kwazara. Według najnowszych badań wynosi on w tym obiekcie co najwyżej 2 × 1010 km (Vakulik i in. 2007) i jest to jak dotychczas najdokładniejszy pomiar tego typu w jakimkolwiek kwazarze.
Nazwa "Krzyż Einsteina" pochodzi od Alberta Einsteina, który przewidział zjawisko soczewkowania grawitacyjnego w ogólnej teorii względności.
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]- Supernowa Refsdala - poczwórna supernowa tworząca Krzyż Einsteina
- Pierścień Einsteina
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- V. G. Vakulik et al.. Q2237+0305 source structure and dimensions from light-curve simulation. „Monthly Notices of the Royal Astronomical Society”. 382 (2), s. 819-825, 2007. DOI: 10.1111/j.1365-2966.2007.12422.x. (ang.).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Podstawy teorii soczewkowania grawitacyjnego. [w:] Orion [on-line]. Polskie Towarzystwo Astronomiczne. [dostęp 2014-07-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-12-02)].
- Krzyż Einsteina w bazie SIMBAD (ang.)
- Krzyż Einsteina w serwisie APOD: Astronomiczne zdjęcie dnia