Lucjan Jaroszka
Kraj działania | |
---|---|
Data i miejsce urodzenia |
30 kwietnia 1913 |
Data i miejsce śmierci |
4 lipca 1995 |
Wyznanie |
katolickie |
Kościół |
rzymskokatolicki |
Prezbiterat |
2 lipca 1939 |
Lucjan Jaroszka (ur. 30 kwietnia 1913 w Pabianicach, zm. 4 lipca 1995 tamże) – prezbiter rzymskokatolicki archidiecezji łódzkiej, infułat.
Historia
[edytuj | edytuj kod]Młodość
[edytuj | edytuj kod]Syn Florentyny i Brunona Jaroszków, wychowywał się w zamożnej rodzinie, o silnych korzeniach patriotycznych i religijnych. Ojciec prowadził masarnię i należał do cechu pabianickich wędliniarzy. Ukończył Szkołę Podstawową nr 6 i Gimnazjum Męskie im. J. Śniadeckiego w Pabianicach[1]. W 1933 podjął studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Wkrótce jednak przerwał je i przeniósł do Łodzi, gdzie wstąpił do Wyższego Seminarium Duchownego. Tu rozpoczęła się jego dożywotnia, przyjaźń z ks. Stanisławem Świerczkiem. Święcenia kapłańskie przyjął 2 lipca 1939 z rąk bpa Włodzimierza Jasińskiego. Wraz z początkiem nowego roku decyzją władz kościelnych został skierowany na dalsze studia do Rzymu. Wybuch wojny uniemożliwił jednak realizację tego planu[2].
Okres wojny
[edytuj | edytuj kod]W kampanii wrześniowej zginęli dwaj jego bracia – Leonard i Witold. Ksiądz Lucjan pozostał w Pabianicach, od 6 grudnia 1939 pracując jako wikariusz w parafii św. Mateusza i kapelan szpitala przy ulicy Żeromskiego. Zaangażował się też w działalność konspiracyjną. Prowadził tajne nauczanie w domu rodzinnym. Udzielał sakramentów i odprawiał msze św. w prywatnych mieszkaniach. Został kapelanem Szarych Szeregów i Armii Krajowej. Redagował podziemną gazetkę „Na zachodnim szańcu”. Za tę działalność 6 lutego 1943 został wraz z pozostałymi członkami rodziny Jaroszków aresztowany. W wyniku tego siostra zginęła w obozie w Auschwitz. Matka została zakatowana w więzieniu przy ul. Sterlinga. Ojciec, osadzony w Mauthausen-Gusen, przeżył wprawdzie obóz, ale zmarł wkrótce po powrocie z niego. Ks. Lucjan z całej rodziny został przy życiu sam. Początkowo więziony przy ulicy Sterlinga w Łodzi, po pięciu miesiącach trafił do obozu w Mauthausen, oznaczony numerem 31760, gdzie pracował w kamieniołomach. W sierpniu 1943 został przewieziony do pracy w fabryce samolotów Wiener-Neudorf w Austrii. 1 grudnia 1944 znalazł się w obozie koncentracyjnym Dachau, w bloku 28 (bloku polskich księży – tam też spotkał się ze swoim największym przyjacielem ks. Stanisławem Świerczkiem). Otrzymał numer obozowy 134376. Był to najcięższy okres w jego życiu. Wolność odzyskał 29 kwietnia 1945[1][2].
Okres powojennej emigracji
[edytuj | edytuj kod]![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f5/1974_zegarek_ksi%C4%99dza_Lucjana_Jaroszki.jpg/128px-1974_zegarek_ksi%C4%99dza_Lucjana_Jaroszki.jpg)
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0e/Grawerunek_na_zegarku_ks._Jaroszki.jpg/130px-Grawerunek_na_zegarku_ks._Jaroszki.jpg)
Z uwagi na uzasadnione ryzyko represji ze strony władz komunistycznych za konspiracyjną działalność w latach 1939–1943 zdecydował się nie wracać do Polski. Osiadł w Bawarii, gdzie podjął studia prawnicze na Uniwersytecie w Dillingen i w 1947 uzyskał tytuł magistra prawa kanonicznego. W 1950 na polecenie biskupa polowego Wojska Polskiego Józefa Gawliny wyjechał do Australii. Tam podjął pracę duszpasterską wśród Polonii w Gippsland, a od 1954 w Geelong w stanie Wiktoria. Był kapelanem polskich emigrantów, zwłaszcza byłych żołnierzy II Korpusu Armii gen. Władysława Andersa. Tworzył struktury organizacji polonijnych, wspierał rozżalonych brakiem możliwości powrotu do kraju – podobnie jak on sam – rodaków (został pozbawiony polskiego obywatelstwa i otrzymał zakaz wjazdu do kraju). Koordynował peregrynację obrazu Matki Bożej Częstochowskiej w całej Australii. Systematycznie wspierał Kościół Łódzki przesyłając prasę, książki i filmy o tematyce katolickiej, niedostępne wówczas w Polsce. Głosił rekolekcje nie tylko w Australii, ale i w Nowej Zelandii oraz Papui-Nowej Gwinei. W 1973 zorganizował wizytę kard. Karola Wojtyły na Międzynarodowym Kongresie Eucharystycznym w Melbourne.
Okres ponownego pobytu w Pabianicach
[edytuj | edytuj kod]![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2b/Maksymilian_Kolbe_Monument_in_Pabianice%2C_Poland.jpg/220px-Maksymilian_Kolbe_Monument_in_Pabianice%2C_Poland.jpg)
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bd/Ks._L._Jaroszka_-_Jan_Pawe%C5%82_II.jpg/220px-Ks._L._Jaroszka_-_Jan_Pawe%C5%82_II.jpg)
W 1974, po wielu wysiłkach, ks. Lucjan Jaroszka powrócił do Polski. Zamieszkał przy parafii św. Mateusza w Pabianicach, której proboszczem był w tym czasie ks. Stanisław Świerczek. Pozostając w stanie częściowego spoczynku, czynnie służył swoją wiedzą i zaangażowaniem na rzecz kościoła i miasta. Jego płomienne kazania patriotyczne gromadziły tłumy wiernych. Dzięki niemu powstało wiele cennych inicjatyw[1]:
- wiele lat poświęcił na spisanie 4-tomowej kroniki parafii św. Mateusza w Pabianicach (w tym celu żmudnie zbierał informacje w archiwach kościelnych Krakowa, Włocławka i Gniezna);
- w 1980 rodzinne grunty w Pabianicach przy ul. Karolewskiej 48 przekazał nowo erygowanej parafii św. Maksymiliana pod budowę kościoła;
- w 1988 ufundował jeden z 24 dzwonów zawieszonych na wieży kościoła św. Mateusza dla uczczenia 400-lecia obchodów tej parafii;
- w 1989 wszedł w skład Komitetu Honorowego Odbudowy Pomnika Niepodległości w Pabianicach;
- w 1991 był pomysłodawcą i głównym sponsorem pierwszego w Polsce pomnika św. Maksymiliana, który stanął na placu przy kościele św. Mateusza w Pabianicach;
- w 1992 ufundował Epitafium poświęcone ks. Stanisławowi Świerczkowi w kościele św. Mateusza w Pabianicach i tablicę w kościele NMP Różańcowej w Pabianicach upamiętniającą ks. Leopolda Petrzyka, współwięźnia z Dachau, który został zamordowany;
- w 1993 przekazał środki pieniężne z odszkodowania za swój pobyt w obozach koncentracyjnych na ufundowanie płaskorzeźby Jana Pawła II umieszczonej na frontonie kościoła św. Mateusza – co stanowiło wotum wdzięczności za ocalenie życia;
- również w 1993 przekazał Muzeum Archidiecezji Łódzkiej cenną kolekcję srebrnych monet oraz znaczków Poczty Państwa Watykańskiego.
Za swoje wybitne zasługi otrzymał następujące wyróżnienia[1]:
- tytuł kapelana Jego Świątobliwości papieża Pawła VI, czyli prałata (19 kwietnia 1968 r. – na wniosek kard. Stefana Wyszyńskiego);
- tytuł prałata honorowego Jego Świątobliwości papieża Jana Pawła II (23 maja 1989 r.);
- tytuł kanonika Archikatedralnej Kapituły Łódzkiej (19 października 1991 r.);
- tytuł protonotariusza Apostolskiego, czyli infułata (1993 r.);
- tytuł Honorowego Obywatela Miasta Pabianic (3 listopada 1993 r. jako pierwsza w ten sposób uhonorowana osoba w historii Pabianic[3]);
Infuły nigdy nie założył. Po półtorarocznej walce z chorobą, dotknięty afazją i poruszający się na wózku inwalidzkim, zmarł w wieku 82 lat 4 lipca 1995 r. W uroczystościach pogrzebowych wzięli udział wszyscy biskupi łódzcy: Władysław Ziółek, Bohdan Bejze i Adam Lepa, licznie zgromadzone duchowieństwo, władze miasta Pabianice, przedstawiciele Armii Krajowej i tysiące pabianiczan. Kondukt pogrzebowy pieszo przebył ulice miasta. Trumnę złożono w rodzinnym grobowcu rodziny Jaroszków na pabianickim cmentarzu katolickim.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d Ks. Jaroszka - 21. rocznica śmierci.. www.zyciepabianic.pl. [dostęp 2023-04-26]. (pol.).
- ↑ a b Roman Kubiak – My Pabianiczanie. Agencja Dziennikarzy, 2019, s. 125–128, język polski, ISBN 978-83-945659-1-6.
- ↑ HISTORIA PARAFII ŚW. MAKSYMILIANA MARII KOLBEGO.. wiedenski.net. [dostęp 2023-04-26]. (pol.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Stanisław Jeremi Rubach „Ks. infułat Lucjan Jaroszka” – łódzki dodatek „Gazety Wyborczej” z dn. 2.04.2007.
- Robert Adamek „W 10 rocznicę śmierci... Ksiądz Jaroszka” – Nowe Życie Pabianic z 15.07.2005.
- G.S. „50-lecie święceń kapłańskich” – „Życie Pabianic” nr 26 (1662) z dn. 29.06.1989.
- „Ksiądz infułat Lucjan Jaroszka” na portalu Zjednoczenia Pabianickiego
- Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Dillingen
- Absolwenci Wyższego Seminarium Duchownego w Łodzi
- Członkowie Szarych Szeregów
- Duchowni archidiecezji łódzkiej
- Honorowi obywatele Pabianic
- Kanonicy łódzkiej kapituły katedralnej
- Kapelani Armii Krajowej
- Ludzie urodzeni w Pabianicach
- Polonia w Australii
- Polscy duchowni katoliccy – ofiary represji Niemiec nazistowskich w Polsce 1939–1945
- Polscy protonotariusze apostolscy
- Urodzeni w 1913
- Więźniowie KL Dachau
- Więźniowie KL Mauthausen-Gusen
- Więźniowie niemieckich władz okupacyjnych w Okręgu Rzeszy Kraj Warty
- Zmarli w 1995