Manna mielec
![]() | |||||
Systematyka[1][2] | |||||
Domena | |||||
---|---|---|---|---|---|
Królestwo | |||||
Podkrólestwo | |||||
Nadgromada | |||||
Gromada | |||||
Podgromada | |||||
Nadklasa | |||||
Klasa | |||||
Nadrząd | |||||
Rząd | |||||
Rodzina | |||||
Rodzaj | |||||
Gatunek |
manna mielec | ||||
Nazwa systematyczna | |||||
Glyceria maxima (Hartm.) Holmb. Bot. Not. 1919: 97 (1919)[3] | |||||
| |||||
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4] | |||||
![]() |
Manna mielec (Glyceria maxima (Hartm.) Holmb.) – gatunek rośliny z rodziny wiechlinowatych. Nazywana jest też manną wodną, manną dużą, manną wielką. Występuje w strefie umiarkowanej w Europie i Azji od Wysp Brytyjskich i Francji po zachodnie Chiny. Introdukowany także do Ameryki Północnej i Australii[3]. W Polsce pospolity na niżu, rzadki w górach[5].
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d8/Glyceria_maxima_sl8.jpg/180px-Glyceria_maxima_sl8.jpg)
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/ca/Glyceria_maxima_kz06.jpg/180px-Glyceria_maxima_kz06.jpg)
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/64/Glyceria_maxima_kz03.jpg/180px-Glyceria_maxima_kz03.jpg)
- Pokrój
- Zielona roślina, tworząca pełzające rozłogi i luźne kępy.
- Łodyga
- Źdźbła proste, rynienkowato prążkowane osiągają wysokość od 90 do 200 cm. Dość obficie i równomiernie ulistnione. Obok pędów kwiatostanowych wykształca wydłużone pędy wegetatywne, o długich, jasnozielonych blaszkach liściowych. Długie podziemne czołgające się kłącza.
- Liście
- Liście koloru szarozielonego, o kształcie lancetowatym, szorstkie w dotyku, szczególnie na spodnim nerwie środkowym. Języczek liściowy krótki do 3 mm, tępy, podparty. Pochwy liściowe szorstkie i klinowate. Blaszka liścia o długości od 50 do 70 cm i szerokości do 2 cm, niewyraźnie unerwiona. Na liściach widoczne poprzeczne przegrody kanałów powietrznych, w postaci ciemniejszych punktów. Liść w pączku złożony.
- Kwiaty
- Na szczycie sztywnego, prostego, trzcinowego źdźbła bardzo duże od 20 do 40 cm długości wiechy, licznokłoskowe, z 5–8 kwiatowymi kłoskami. Dolne gałązki u podstawy wiechy mają liczne gałązki boczne. Kłoski najpierw jasnozielone, później brunatne lub lekko fioletowe.
- Nasiona
- Oplewione ziarniaki o barwie czarno brunatnej.
- Korzeń
- Korzenie przybyszowe wyrastające z kłączy.
Biologia
[edytuj | edytuj kod]Bylina, mrozoodporna, wiosną rozwija się wolno, później rośnie szybko. Kwiaty wiatropylne. Kwitnie od czerwca do sierpnia. Rozmnaża się przez wysiew ziarn oraz wegetatywnie przez rozłogi, fragmentację kłącza i pędów.
Ekologia
[edytuj | edytuj kod]![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1f/Glyceria_maxima_Manna_mielec_2017-06-28_01_Jezioro_Jamno.jpg/220px-Glyceria_maxima_Manna_mielec_2017-06-28_01_Jezioro_Jamno.jpg)
- Biotop: pospolita wodna trawa, występująca na wilgotnych, mokrych, żyznych łąkach, długotrwale zalewanych (szuwarowy makrofit). Nad mulistymi brzegami wód wolno płynących, w płytkich jeziorach eutroficznych. Tworzy prawie jednogatunkowe zbiorowiska (szuwar mannowy).
- Zbiorowisko: gatunek charakterystyczny dla: klasy (Cl.) Phragmitetea i zespołu (Ass.) Glycerietum maximae[6].
Zastosowanie
[edytuj | edytuj kod]Dobra roślina łąkowa. Daje dość wysoki plon, o średniej wartości pokarmowej. Przy późniejszym zbiorze nadaje się tylko na ściółkę. Roślina zawiera glikozyd cyjanogenny, spasanie jej na zielono jest niebezpieczne.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens , Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-12-23] (ang.).
- ↑ a b c Glyceria maxima (Hartm.) Holmb., [w:] Plants of the World Online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2024-04-20] .
- ↑ Glyceria maxima, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
- ↑ Zając A., Zając M.: Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej, Instytut Botaniki, Uniwersytet Jagielloński, 2001, s. 264. ISBN 978-83-61191-72-8.
- ↑ Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
- BioLib: 42481
- EoL: 1114442
- EUNIS: 190135
- Flora of China: 242323581
- Flora of North America: 242323581
- FloraWeb: 2725
- GBIF: 2705484
- identyfikator iNaturalist: 163336
- IPNI: 128621-3
- ITIS: 40846
- NCBI: 388680
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): kew-417855
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:404141-1
- Tela Botanica: 30413
- identyfikator Tropicos: 25511139
- USDA PLANTS: GLMA3
- CoL: 6KMHJ