Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne – Łódź
![]() Siedziba MPK-Łódź przy ul. Tramwajowej w Łodzi | |
Państwo | |
---|---|
Adres |
ul. Tramwajowa 6 |
Data założenia | |
Forma prawna | |
Prezes |
Zbigniew Papierski |
Przewodniczący rady nadzorczej |
Rafał Majda |
Nr KRS | |
Położenie na mapie Łodzi ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa łódzkiego ![]() | |
![]() | |
Strona internetowa |
Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne – Łódź Sp. z o.o. – przedsiębiorstwo komunikacyjne, oficjalnie powstałe dnia 26 października 1992 roku, na podłożu dawnego MPK powstałego w 1951 roku. Spółka w 100% należy do gminy Łódź.
Podstawowym zadaniem firmy jest świadczenie usług przewozowych w granicach aglomeracji łódzkiej oraz obsługi pasażerów korzystających z lokalnego transportu zbiorowego.
Przy przedsiębiorstwie działa Muzeum Komunikacji Miejskiej, które gromadzi wszelkie pamiątki związane z komunikacja miejską w Łodzi, w szerokim zakresie tej tematyki. Przy Muzeum od 1981 działa Klub Miłośników Starych Tramwajów w Łodzi, skupiający ponad stu członków.
W latach 2000–2017 lektorem w pojazdach był Tomasz Boruszczak. Od 16 czerwca 2017 roku lektorem komunikatów w pojazdach MPK-Łódź był komentator sportowy, Tomasz Zimoch[1], natomiast od 30 grudnia 2020 – Kamil Maćkowiak.
Kalendarium komunikacji miejskiej w Łodzi
[edytuj | edytuj kod]![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3d/Mpk_info_DTC.jpg/220px-Mpk_info_DTC.jpg)
- 11 lutego 1897 – łódzki magistrat podpisał umowę koncesyjną z grupą miejscowych przemysłowców z Juliuszem Kunitzerem na czele, na budowę i eksploatację sieci tramwajowej na obszarze Łodzi, którzy utworzyli w tym celu Konsorcjum Kolei Elektrycznej Łódzkiej. Autorem projektu sieci oraz nadzorcą budowy był niemiecki koncern elektrotechniczny AEG. On też dostarczył pierwszy wagonów ze swojej fabryki w Kolonii, typu Herbrand VNB-125. W Łodzi nigdy nie funkcjonowały tramwaje konne, choć były takie plany bliskie realizacji.
- 23 grudnia 1898 roku – wyjazd pierwszych tramwajów na dwie linie o łącznej długości 5,8 km. Łódź stała się tym samym pierwszym miastem na terenie zaboru rosyjskiego, które uzyskało ten najnowocześniejszy podówczas środek transportu miejskiego i dziesiątym na terenie całego Cesarstwa Rosyjskiego. Tylko nieco wcześniej tramwaje elektryczne pojawiły się na obszarze zaboru pruskiego.
- luty 1900 – Konsorcjum KEŁ przekształciło się w spółkę akcyjną Towarzystwa Akcyjne Łódzkich Dróg Żelaznych Miejskich.
- 1900 – rozszerzenie sieci tramwajowej do 9 linii i 25 km.
- 1901 – Zmiana nazwy Towarzystwa ŁDŻM, na wniosek akcjonariuszy, na Towarzystwo Kolei Elektrycznej Łódzkiej.
- styczeń 1901 – Wyjazd pierwszych tramwajów podmiejskich (innego przedsiębiorstwa) do Pabianic i Zgierza, najpierw konsorcjum, a po latach Towarzystwa Łódzkich Wąskotorowych Elektrycznych Kolei Dojazdowych. Formalnie była to kolejka dojazdowa, działająca na podstawie przepisów kolejowych, choć zewnętrznie jego wagony, poza wielkością, niewiele różniły się wyglądem od tramwajów miejskich.
- 1908 – konsorcjum ŁWEKD przekształciło się w spółkę akcyjną pn. Towarzystwo Akcyjne Łódzkich Wąskotorowych Elektrycznych Kolei Dojazdowych.
- 1925 – Towarzystwo Kolei Elektrycznej Łódzkiej zmieniło nazwę na Kolej Elektryczna Łódzka S.A.
- pocz. października 1942 – uruchomienie przewozów tramwajowych w łódzkim getcie; w ramach żydowskiej administracji getta powstało przedsiębiorstwa Elektrische Strassenbahn-getto. Jedyne tego rodzaju całkowicie żydowskie przedsiębiorstwo w gettach utworzonych przez Niemców podczas II wojny światowej.
- 1948 – połączenie Kolei Elektrycznej Łódzkiej i Łódzkich Wąskotorowych Elektrycznych Kolei Dojazdowych w jedno przedsiębiorstwo jako Miejskie Zakłady Komunikacyjne w Łodzi – wprowadzenie po raz pierwszy do komunikacji miejskiej autobusów (7 sztuk).
- 1951 – Miejskie Zakłady Komunikacyjne zmieniły nazwę na Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w Łodzi, które działało do roku 1992.
- 18 grudnia 1991 – uchwałą Rady Miejskiej nr XXIX/277/91 określono kierunki zmian strukturalnych w MPK.
- 1 stycznia 1993 – rozpoczęło działalność Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne – Łódź Sp. z o.o. Zakres działania objął teren gminy Łódź.
- 1 kwietnia 1994 – powstanie w strukturze MPK–Łódź Zakładu Przewozu Osób Niepełnosprawnych.
- 1994 – wprowadzenie do eksploatacji niskopodłogowych autobusów Mercedes-Benz O405N z silnikami spełniającymi normy czystości spalin EURO – 1.
- 5 listopada 1996 – ogłoszenie przetargu na zakup 40 autobusów przegubowych.
- 11 lipca 1996 – wprowadzenie niskopodłogowych przegubowych autobusów marki Jelcz M181MB.
- 27 stycznia 1998 – wprowadzenie niskopodłogowych autobusów marki Volvo B10L.
- 30 września 1999 – wprowadzenie niskopodłogowych autobusów marki Volvo B10LA.
- 29 sierpnia 2000 – wprowadzenie do eksploatacji niskopodłogowych autobusów Mercedes-Benz Citaro.
- 1 stycznia 2001 – zweryfikowano dotychczasowy przebieg linii autobusowych i ograniczono liczbę linii tramwajowych do 15. Tym samym sieć komunikacyjna stała się bardziej przejrzysta.
- 26 października 2006 – Prezydent miasta Jerzy Kropiwnicki dokonał symbolicznego przekazania nowego taboru łodzianom. W 2006 łódzkie MPK zakupiło 69 autobusów (32 Jelcze i 37 marki Mercedes-Benz). Była to największa tego typu wymiana taboru w historii MPK. Po tych zakupach 1/4 autobusów łódzkiego przewoźnika to pojazdy niskopodłogowe.
- 16 kwietnia 2007 – z rąk wiceprezydentów miasta Włodzimierza Tomaszewskiego i Hanny Zdanowskiej doszło do uroczystego przekazania 5 autobusów Volvo 7700 i 14 autobusów Volvo 7700A do eksploatacji.
- 7 lipca 2007 – rozpoczęcie budowy ŁTR.
- 20 grudnia 2007 – zakończenie remontu torowiska w al. Kościuszki między al. Mickiewicza a ul. Zieloną w ramach realizacji projektu ŁTR.
- 9 stycznia 2008 – podpisanie umowy na dostawę 25 pojazdów Solaris Urbino 18 III z 10-letnim serwisem.
- 28 stycznia 2008 – został uroczyście przekazany pierwszy z dziesięciu nowych tramwajów PESA 122N.
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e0/Pesa.png/500px-Pesa.png)
- 28 marca 2008 – po raz ostatni na trasę wyjechały autobusy z zajezdni MPK przy ul. Kilińskiego 298. Z ostatnim dniem marca zajezdnia formalnie przestała istnieć.
- 17 kwietnia 2008 – zostały uroczyście przekazane pierwsze dwa z dwudziestu pięciu nowych autobusów Solaris Urbino 18 III generacji.
- 23 kwietnia 2008 – zostało wznowione połączenie tramwajowe Łodzi ze Zgierzem, wyremontowane w ramach budowy ŁTR, automatycznie zlikwidowano linię zastępczą Z3.
- 1 maja 2008 – do zajezdni przy ul. Limanowskiego dotarł 10 Solaris Urbino 18.
- 6 maja 2008 – do zajezdni przy ul. Telefonicznej dotarł 10, a zarazem ostatni niskopodłogowy tramwaj PESA 122N, zakupiony przez MPK-Łódź na potrzeby ŁTR
- 15 maja 2008 – został wycofany z eksploatacji ostatni przegubowy Jelcz M181MB z przodem typu „Berliet”.
- 1 lipca 2008 – została oddana do użytku trasa Łódzkiego Tramwaju Regionalnego.
- 9 lipca 2008 – łódzkie MPK podpisało nową umowę z Solarisem, na dostarczenie nowych 37 autobusów Solaris Urbino 18 III generacji.
- 26 września 2008 – uległ pożarowi autobus Mercedes-Benz Citaro. Z powodu ogromnego zniszczenia konstrukcji i wyposażenia wnętrza autobus przewidziano do kasacji.
- 26 września 2008 – skreślono ze stanu ostatni autobus marki Ikarus 280.26 o numerze taborowym 3093. Skreślono również ostatni autobus marki Ikarus 280.57 o numerze taborowym 3083.
- 11 października 2008 – skreślono ze stanu ostatni autobus marki Volvo B10LA.
- grudzień 2008 – pod koniec miesiąca do zajezdni Nowe Sady dotarło 10 używanych, przegubowych Mercedes-Benz O405GN2.
- kwiecień 2010 – w przedostatnim tygodniu miesiąca ogłoszono przetarg na zakup 25 autobusów niskopodłogowych: 10 przegubowych i 15 jednoczłonowych.
- 5 lipca 2010 – MPK podpisało umowę z Evobusem na dostarczenie 25 autobusów Mercedes Conecto, 10 przegubowych i 15 jednoczłonowych.
- 29 października 2010 – przyjechał pierwszy Mercedes Conecto 628LF i Mercedes Conecto 628G.
- 9 listopada 2010 – odbyło się przekazanie 25 nowych autobusów marki Mercedes Conecto 628LF i Mercedes Conecto 628G.
- 28 stycznia 2011 – po raz ostatni na trasę wyjechały tramwaje z zajezdni MPK przy ul. Kilińskiego 245 (tzw. zajezdnia Dąbrowskiego).
- marzec 2011 – przetarg na zakup 45 autobusów został wznowiony.
- 9 maja 2011 – podpisano umowę z Solarisem na dostarczenie 45 autobusów Solaris Urbino, 15 przegubowych i 30 jednoczłonowych.
- sierpień 2011 – po raz ostatni na ulice Łodzi wyjechał autobus Jelcz – Mercedes O405N2/M122.
- 22 września 2011 – odbyło się przekazanie 45 autobusów marki Solaris Urbino 12 i Solaris Urbino 18.
- 1 października 2011 – na trasy wyjechało 45 nowych Solarisów.
- 31 marca 2012 – po raz ostatni na ulice Łodzi wyjechały tramwaje Konstal 803N.
- 1 kwietnia 2012 obsługę linii 43, 43bis (zastąpionej przez wydłużoną linię 9) i 97 od Tramwajów Podmiejskich oraz 46 i 46bus (zastąpionej przez nocne kursy linii 46) przejęło MPK-Łódź.
- 26 stycznia 2013 – uległ pożarowi autobus Mercedes-Benz Citaro o numerze 2023 na linii 92.
- W lutym 2013 – po raz ostatni na ulice łodzi wyjechał autobus Mercedes-Benz O405N o numerze 2530.
- 23 lipca 2013 – podpisanie umowy na dostawę 50 autobusów Mercedes-Benz Conecto (po 25 autobusów dla każdej zajezdni).
- 21 grudnia 2013 – pierwszy wyjazd nowo zakupionych Mercedesów Conecto.
- 10 grudnia 2014 – wyjazd na ulicę 40 nowych autobusów Mercedes-Benz Conecto (25 przegubowych i 15 krótkich).
- 30 grudnia 2014 – podpisanie umowy na dostawę 22 tramwajów PESA Swing do obsługi przebudowywanej trasy W-Z.
- 23 lipca 2015 – podpisanie umowy na dostawę 40 autobusów Solaris Urbino (20 przegubowych i 20 krótkich)[2].
- 18 września 2015 – po raz ostatni na ulice Łodzi na linię 99A/9 wyjechał autobus Ikarus 280 o numerze 1553. Tym samym zakończono eksploatację Ikarusów w Łodzi.
- 31 października 2015 – po około dwuletnim remoncie została oddana do użytku Trasa W-Z w Łodzi. W ramach tego kompletnie wymieniono torowisko na całej dotychczasowej trasie, uruchomiono m.in. nową pętlę tramwajową Olechów, Dworzec Tramwajowy Centrum oraz torowisko w ulicy Rokicińskiej (Augustów - Hetmańska), al. Hetmańskiej, ul. Kazimierza Odnowiciela i al. Ofiar Terroryzmu 11-go Września.
- 23 grudnia 2015 – równo w 117 rocznicę uruchomienia tramwajów w Łodzi, na trasę wyjechały pierwsze 3 z 22 tramwajów Pesa Swing 122NaL.
- 4 grudnia 2015 – przekazanie 40 autobusów Solaris Urbino (20 przegubowych i 20 krótkich).
- 2 kwietnia 2017 – największa od 2001 r.[3] reorganizacja łódzkiej komunikacji miejskiej. W ramach programu „Łódź łączy"[4] wprowadzono nową siatkę połączeń, a także zmieniono taryfę biletową. Przez pierwsze 3 dni od wprowadzenia zmian przejazd pojazdami MPK Łódź był bezpłatny.
- 27 maja 2017 – wprowadzenie do ruchu 1 z 34 tramwajów NF6D.
- 16 czerwca 2017 – Tomasz Zimoch zastąpił Tomasza Boruszczaka w roli lektora komunikatów.
- 27 lutego 2018 – ogłoszenie przetargów na zakup 70 autobusów (24 midi, 26 maxi i 20 mega).
- 20 marca 2018 – wyjazd 1 z 12 PES SWING (2018)
- 9 sierpnia 2018 – podpisanie umowy na dostawę 24 autobusów Isuzu Novociti Life.
- 13 sierpnia 2018 – podpisanie umowy na dostawę 46 autobusów New Solaris Urbino (20 przegubowych i 26 krótkich).
- 4 lutego 2019 – przekazanie 24 autobusów Isuzu Novociti Life.
- 16 lipca 2019 – przekazanie 46 autobusów New Solaris Urbino (20 przegubowych i 26 krótkich).
- 31 grudnia 2019 – podpisanie umowy na dostawę 18 autobusów Isuzu Novociti Life (z opcji).
- 3 kwietnia 2022 – ostatni kurs Jelcza M121MB3 oraz uroczyste wycofanie autobusów marki Jelcz z taboru[5].
Tabor autobusowy
[edytuj | edytuj kod]![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/38/Mercedes_O345G_MPK_%C5%81%C3%B3d%C5%BA.jpg/220px-Mercedes_O345G_MPK_%C5%81%C3%B3d%C5%BA.jpg)
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/85/Mercedes_Conecto_G_%28MPK_%C5%81%C3%B3d%C5%BA%29.jpg/220px-Mercedes_Conecto_G_%28MPK_%C5%81%C3%B3d%C5%BA%29.jpg)
Tabor eksploatowany liniowo
[edytuj | edytuj kod]Lp. | Typ autobusu | Rok produkcji | Przetarg | ![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
Liczba |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
1 | Solaris Urbino 18 III BTS | 2008 | ![]() |
![]() |
![]() |
51 | ||
2 | Mercedes-Benz 628 Conecto LF | 2010 | ![]() |
![]() |
![]() |
15 | ||
3 | Mercedes-Benz 628 Conecto LF G | 2010 | ![]() |
![]() |
![]() |
10 | ||
4 | Solaris Urbino 12 III EEV | 2011 | ![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
32 | |
5 | Solaris Urbino 18 III EEV | 2011 | ![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
15 | |
6 | Mercedes-Benz 628 B01 Conecto | 2013 | ![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
28 | |
7 | Mercedes-Benz 628 B02 Conecto G | 2013 | ![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
20 | |
8 | Solaris Urbino 12 E6 | 2015 | ![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
20 | |
9 | Solaris Urbino 18 E6 | 2015 | ![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
20 | |
10 | Mercedes-Benz 628 B01 Conecto | 2014 | ![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
2 | |
11 | Isuzu Novociti Life | 2018 | ![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
42 | |
12 | Solaris Urbino 12 IV | 2019 | ![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
26 | |
13 | Solaris Urbino 18 IV | 2019 | ![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
20 | |
14 | Solaris Urbino 12 Mild Hybrid | 2021 | ![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
29 | |
15 | Solaris Urbino 18 IV | 2021 | ![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
22 | |
16 | Volvo 7900 electric | 2022 | ![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
17 | |
17 | Mercedes-Benz 628B02 Conecto G (Euro 6E) | 2023 | ![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
52 | |
18 | Solaris Urbino 18 electric | 2023 | ![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
8 | |
Suma pojazdów | 419 | |||||||
Udział autobusów niskopodłogowych we flocie | 100% | |||||||
Udział autobusów klimatyzowanych we flocie | 82% |
Tabor tramwajowy
[edytuj | edytuj kod]![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/65/Pesa_Swing_122NaL_%C5%81%C3%B3d%C5%BA_%282%29.jpg/220px-Pesa_Swing_122NaL_%C5%81%C3%B3d%C5%BA_%282%29.jpg)
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1f/D%C3%BCwag_M8CN_%C5%81%C3%B3d%C5%BA_%282%29.jpg/220px-D%C3%BCwag_M8CN_%C5%81%C3%B3d%C5%BA_%282%29.jpg)
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ec/Konstal_805Na_%28Bulwa%29_.jpg/220px-Konstal_805Na_%28Bulwa%29_.jpg)
Lp. | Typ tramwaju | Rok produkcji | Eksploatacja od | ![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
Liczba |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
1 | Moderus Gamma LF 06 AC | 2023 | 2023 | ![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
21 |
2 | Pesa 122NaL Swing | 2015/2018 | 2015/2018 | ![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
34[6] |
3 | Pesa 122N | 2007-2008 | 2008 | ![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
9 |
4 | Pesa 122N (po modernizacji) | 2007-2008 | 2023 | ![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
1 |
5 | Cityrunner | 2001-2002 | 2002 | ![]() |
![]() |
![]() |
8 | |
6 | Cityrunner (po modernizacji) | 2001-2002 | 2017 | ![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
7 |
7 | Konstal 805N-ML Woltan | 1990 | 1999; 2010; 2012 | ![]() |
![]() |
62 | ||
8 | Konstal 805NaND | 1977-1990 | 2004 | ![]() |
![]() |
137 | ||
9 | Konstal 805N Elin | 1981–1982 1989–1990 |
1998 | ![]() |
2 | |||
10 | Konstal 805Na | 1977-1990 | 1977 | ![]() |
84 | |||
11 | Düwag M8CN | 1982 | 2014 | ![]() |
![]() |
![]() |
15 | |
12 | Düwag GT8N | 1962 | 2012 | ![]() |
![]() |
1 | ||
13 | Duewag NF6D | 1992–1994 | 2017 | ![]() |
![]() |
30 | ||
14 | Duewag NF6D Enika | 1992–1994 | 2017 | ![]() |
![]() |
![]() |
5 | |
Suma pojazdów | 422 |
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ MPK Łódź. W dotarciu do celu pomogą Zimoch i kolory - Dzienniklodzki.pl [online], dzienniklodzki.pl [dostęp 2017-11-25] [zarchiwizowane z adresu 2017-04-02] (pol.).
- ↑ Roman Czubiński: Łódź: Umowa z Solarisem podpisana, pierwsze autobusy w listopadzie. transport-publiczny.pl, 2015-07-23. [dostęp 2015-08-21].
- ↑ Aktualności - MPK-Lodz Spolka z o.o. [online], mpk.lodz.pl [dostęp 2017-03-18] .
- ↑ Łódź Łączy - nowy system komunikacji miejskiej [online], Urząd Miasta Łodzi [dostęp 2017-03-18] (pol.).
- ↑ Pożegnanie z Jelczami. Niezwykła historia autobusów MPK Łódź [ARCHIWALNE ZDJĘCIA] [online], Urząd Miasta Łodzi, 3 kwietnia 2022 [dostęp 2023-07-03] (pol.).
- ↑ Tomasz Bogołębski: Dojechała ostatnia Pesa. [dostęp 2016-01-29].
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Łódzkie tramwaje 1898–1998, Wojciech Źródlak, Jan Raczyński (red.), Tomasz Igielski (oprac.), Łódź: EMI-PRESS, 1998, ISBN 83-904079-3-0, OCLC 830194061 .
- Wojciech Źródlak , Jerzy Wojtowicz , Marcin Kaczyński , Łódzka podmiejska komunikacja tramwajowa 1901–2001, Jan Raczyński (red.), Łódź: EMI-PRESS, 2001, ISBN 83-904079-8-1, OCLC 830247102 .