Osiedle Muranów Południowy
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/99/Budowa_osiedla_Muran%C3%B3w_w_1949_roku.jpg/220px-Budowa_osiedla_Muran%C3%B3w_w_1949_roku.jpg)
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8f/Muran%C3%B3w_Solidarno%C5%9Bci_84_a.jpg/220px-Muran%C3%B3w_Solidarno%C5%9Bci_84_a.jpg)
![](http://178.128.105.246/cars-http-upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/06/Muranow_Poludniowy_fasada.jpg/220px-Muranow_Poludniowy_fasada.jpg)
Osiedle Muranów Południowy – zabytkowe osiedle w Warszawie znajdujące się w dzielnicach Śródmieście (obszar MSI Muranów) i Wola (Nowolipki), zbudowane w latach 1949−1956 na gruzach getta[1].
Opis
[edytuj | edytuj kod]W zamierzeniu głównego architekta Bohdana Lacherta miało to być osiedle-pomnik, przypominające tragedię getta[2]. W tym celu Lachert planował pozostawić budynki nieotynkowane (nawiązanie czerwonej, surowej cegły do powojennych gruzów dzielnicy zamkniętej)[1]. Wejściem na teren osiedla jest łuk triumfalny symbolizujący zwycięstwo i odrodzenie dzielnicy skazanej na zagładę.
Budowa rozpoczęła się w 1949 roku. Początkowo osiedle budowane było według założeń modernizmu. Po 1949 roku − wedle ówczesnej praktyki − w budowane bloki mieszkalne wtapiano elementy socrealizmu. Budowlę osiedla zakończono w 1956 roku.
Zbudowano różne typy bloków mieszkalnych (galeriowce, klatkowce, wieżowce) oraz budynki użyteczności publicznej (żłobki, przedszkola, szkoły, a także kino „Muranów”[1].
Zasięg osiedla wyznaczają współczesne ulice: Andersa, al. „Solidarności”, Dzielna, Bellottiego, Wolność, Żytnia i Żelazna.
W 2012 roku osiedle wpisano do gminnej ewidencji zabytków, a w 2023 roku do rejestru zabytków[3]. W gminnym rejestrze zabytków ujęto następujące budynki:
Śródmieście | Wola |
---|---|
| |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| |
|
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c Patrycja Jastrzębska. Muranów Południowy. „Stolica”, s. 90, styczeń−luty2024.
- ↑ Grzegorz Piątek: Najlepsze miasto świata. Warszawa w odbudowie 1944−1949. Warszawa: Wydawnictwo W.A.B, 2020, s. 327. ISBN 978-83-280-3725-0.
- ↑ Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków (księga A) − stan na 31 marca 2024 roku. Woj. mazowieckie (Warszawa). [w:] Narodowy Instytut Dziedzictwa [on-line]. nid.pl. s. 22. [dostęp 2024-06-11].
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Mateusz Szczepaniak: Muranów południowy - dzielnica na gruzach getta. naszastolica.waw.pl, 2011-06-06. [dostęp 2012-12-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-12-15)]. (pol.).
- Katarzyna Nowak: Z gruzów getta powstałe. Program Drugi Polskiego Radia, 2012-11-09. [dostęp 2012-12-17]. (pol.).
- Beata Chomątowska: Muranów Południowy. Stacja Muranów. [dostęp 2013-10-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-10-16)]. (pol.).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Osiedle Pomnik. osiedle-pomnik.odblokuj.org. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-01-27)].